๕๕. วิญญาณอัปปัจจักขกัมมสูตร

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า “วัจฉะ เพราะความไม่เห็นประจักษ์ในวิญญาณ เพราะความไม่เห็นประจักษ์ในเหตุเกิดแห่งวิญญาณ เพราะความไม่เห็นประจักษ์ใน ความดับแห่งวิญญาณ เพราะความไม่เห็นประจักษ์ในปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่ง วิญญาณ ทิฏฐิหลายอย่างเหล่านี้จึงเกิดขึ้นในโลกว่า ‘โลกเที่ยงหรือโลกไม่เที่ยง ฯลฯ หรือหลังจากตายแล้วตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่’ วัจฉะ นี้แล เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ทิฏฐิหลายอย่างเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกว่า ‘โลกเที่ยงหรือโลกไม่เที่ยง โลกมีที่สุดหรือโลกไม่มีที่สุด ชีวะกับสรีระเป็นอย่าง {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๗ หน้า : ๓๘๓} พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค [๑๒. วัจฉโคตตสังยุต] รวมพระสูตรที่มีในสังยุต เดียวกันหรือชีวะกับสรีระเป็นคนละอย่างกัน หลังจากตายแล้วตถาคตเกิดอีก หรือ หลังจากตายแล้วตถาคตไม่เกิดอีก หลังจากตายแล้วตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก หรือหลังจากตายแล้วตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่” วิญญาณอัปปัจจักขกัมมสูตรที่ ๕๕ จบ (ด้วยการรวบรวมเข้าเป็นหมวดเดียวกันจึงมีพระสูตร ๕๕ สูตร) วัจฉโคตตสังยุต จบ รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ ๑. รูปอัญญาณสูตร ๒. เวทนาอัญญาณสูตร ๓. สัญญาอัญญาณสูตร ๔. สังขารอัญญาณสูตร ๕. วิญญาณอัญญาณสูตร ๖-๑๐. รูปอทัสสนาทิสุตตปัญจกะ ๑๑-๑๕. รูปอนภิสมยาทิสุตตปัญจกะ ๑๖-๒๐. รูปอนนุโพธาทิสุตตปัญจกะ ๒๑-๒๕. รูปอัปปฏิเวธาทิสุตตปัญจกะ ๒๖-๓๐. รูปอสัลลักขณาทิสุตตปัญจกะ ๓๑-๓๕. รูปอนุปลักขณาทิสุตตปัญจกะ ๓๖-๔๐. รูปอัปปัจจุปลักขณาทิสุตตปัญจกะ ๔๑-๔๕. รูปอสมเปกขณาทิสุตตปัญจกะ ๔๖-๕๐. รูปอัปปัจจุเปกขณาทิสุตตปัญจกะ ๕๑-๕๔. รูปอัปปัจจักขกัมมาทิสุตตจตุกกะ ๕๕. วิญญาณอัปปัจจักขกัมมสูตร {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๗ หน้า : ๓๘๔}