๔. จูฬปันถกเถรคาถา
巴利文与译文
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา ๔. จูฬปันถกเถรคาถา คาถาสุภาษิตของพระจูฬปันถกเถระ
เมื่อก่อน ญาณคติเกิดแก่เราช้า เราจึงถูกดูหมิ่น และพี่ ชายจึงขับไล่เราว่า จงกลับไปเรือนเดี๋ยวนี้เถิด เราถูกพี่ชายขับไล่แล้ว ไปยืนร้องไห้อยู่ที่ใกล้ซุ้มประตูสังฆาราม เพราะยังมีความอาลัยในศาสนา พระผู้มีพระภาคได้เสด็จมา ณ ที่นั้น ทรงลูบศีรษะเรา ทรงจับแขนเรา พาเข้าไปสู่สังฆาราม พระศาสดาทรงอนุเคราะห์ ประทานผ้าเช็ดพระบาท ให้แก่เรา ตรัสว่า จงอธิษฐานผ้าสะอาดผืนนี้ให้ตั้งมั่นดีโดยมนสิการว่า รโชหรณํๆ ผ้าสำหรับเช็ดธุลีๆ จงตั้งจิตให้มั่น นั่ง ณ ที่ควรข้างหนึ่ง เราฟังพระดำรัสของพระองค์แล้ว เกิดความยินดีในศาสนา ได้ บำเพ็ญสมาธิให้เกิดขึ้นเพื่อบรรลุประโยชน์อันสูงสุด เราระลึกถึงชาติ ก่อนๆ ได้ ชำระทิพยจักษุให้หมดจดแล้ว ได้บรรลุวิชชา ๓ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราได้ทำสำเร็จแล้ว พระจูฬปันถก- เถระได้เนรมิตตนขึ้นพันหนึ่ง นั่งอยู่ที่ชีวกัมพวันอันรื่นรมย์ จนถึง เวลาเขามาบอกนิมนต์ ครั้งนั้น พระศาสดาทรงส่งทูตไปบอกเวลา ภัตตาหารแก่เรา เมื่อทูตบอกเวลาภัตตาหารแล้ว เราได้เข้าไป เฝ้าโดยอากาศ ถวายบังคมพระยุคลบาทของพระศาสดาแล้ว นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ลำดับนั้น พระศาสดาทรงรับรองเราผู้ ถวายบังคมแล้วนั่งอยู่ เราเป็นผู้ควรบูชาของโลกทั้งปวง เป็นผู้ ควรรับของอันเขานำมาบูชา เป็นนาบุญแห่งหมู่มนุษย์ ได้รับ ทักษิณาทานแล้ว.
|๓๗๓.๕๕๗| ๔ ทนฺธา มยฺหํ คตี อาสิ ปริภูโต ปุเร อหํ ภาตา จ มํ ปณาเมสิ คจฺฉทานิ ตุวํ ฆรํ ฯ |๓๗๓.๕๕๘| โสหํ ปณามิโต สนฺโต สงฺฆารามสฺส โกฏฺฐเก ทุมฺมโน ตตฺถ อฏฺฐาสึ สาสนสฺมึ อเปกฺขวา ฯ |๓๗๓.๕๕๙| ภควา ตตฺถ อาคจฺฉิ สีสํ มยฺหํ ปรามสิ พาหายํ มํ คเหตฺวาน สงฺฆารามํ ปเวสยิ ฯ |๓๗๓.๕๖๐| อนุกมฺปาย เม สตฺถา ปาทาสิ ปาทปุญฺฉนึ เอตํ สุทฺธํ อธิฏฺเฐหิ เอกมนฺตํ สฺวธิฏฺฐิตํ ฯ |๓๗๓.๕๖๑| ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา วิหาสึ สาสเน รโต สมาธึ ปฏิปาเทสึ อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา ฯ |๓๗๓.๕๖๒| ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๓๗๓.๕๖๓| สหสฺสกฺขตฺตุํ อตฺตานํ นิมฺมินิตฺวาน ปนฺถโก นิสีทิ อมฺพวเน รมฺเม ยาว กาลปฺปเวทนํ ฯ |๓๗๓.๕๖๔| ตโต เม สตฺถา ปาเหสิ ทูตํ กาลปฺปเวทกํ ปเวทิตมฺหิ กาลมฺหิ เวหาสานุปสงฺกมึ ฯ |๓๗๓.๕๖๕| วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท เอกมนฺตํ นิสีทหํ นิสินฺนํ มํ วิทิตฺวาน อถ สตฺถา ปฏิคฺคหิ ฯ |๓๗๓.๕๖๖| อายาโค สพฺพโลกสฺส อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห ปุญฺญกฺเขตฺตํ มนุสฺสานํ ปฏิคฺคณฺหิตฺถ ทกฺขิณนฺติ ฯ จูฬปนฺถโก เถโร ฯ