๑. กุกกุชาดก

ช่อฟ้าสูงศอกครึ่ง โดยรอบกว้างประมาณ ๘ คืบ ช่อฟ้านั้นทำด้วยแก่นไม้สีเสียด ไม่มีกระพี้ ตั้งอยู่บนอะไร จึงไม่ตกลงมาจากข้างบน (พระโพธิสัตว์ทูลตอบว่า)

ช่อฟ้าที่จันทัน ๓๐ ตัว ซึ่งทำด้วยไม้แก่น ไม่ตรง วางเรียงรายไว้เสมอกัน ค้ำยันไว้ และติดแน่นอย่างแข็งแรง ตั้งอยู่เสมอกัน จึงไม่ตกลงมาจากข้างบน

แม้พระราชาผู้ทรงพระปรีชาก็เช่นกัน มีมิตรไมตรีที่สนิท เป็นคนสะอาดไม่แตกแยก สงเคราะห์ด้วยดี ย่อมไม่คลาดไปจากสิริเหมือนช่อฟ้าที่จันทันช่วยยึดไว้

คนมีมีด เมื่อไม่ปอกผลมะงั่วที่มีเปลือกแข็งออก ก็ย่อมทำให้มีรสขม เมื่อปอกเปลือกออกก็จะทำให้มีรสดีขึ้น ขอเดชะ แต่เมื่อปอกเปลือกบางออกก็จะทำให้รสไม่ดี ข้อนี้ฉันใด

แม้พระราชาผู้ทรงพระปรีชาก็ฉันนั้น ไม่ทรงบีบคั้นชาวบ้าน ทรงรวบรวมพระราชทรัพย์ ปฏิบัติพระราชภารกิจตามทำนองคลองธรรม ทรงทำแต่ความเจริญ ไม่ทรงเบียดเบียนผู้อื่น {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๕๕} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๗. สัตตกนิบาต] ๑. กุกกุวรรค ๒. มโนชชาดก (๓๙๗)

บัวมีรากขาวเกิดแต่น้ำสะอาดในสระโบกขรณี เปลือกตม ฝุ่นละออง และน้ำ ย่อมไม่ติดดอกบัวที่บานเพราะดวงอาทิตย์ ฉันใด

พระราชาผู้มีความสะอาดในการวินิจฉัยคดี ไม่ทรงหุนหัน มีการงานบริสุทธิ์ ปราศจากบาปก็ฉันนั้นเหมือนกัน กรรมกิเลสย่อมไม่แปดเปื้อน เพราะพระราชาเช่นนั้นเปรียบเหมือนบัวที่เกิดแล้วในสระโบกขรณี กุกกุชาดกที่ ๑ จบ