๓. ภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถราปทาน

๕๔ประชุมชนทั้งปวงเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าปทุมุตตระ ผู้มีพระทัยประกอบด้วยเมตตา เป็นพระมหามุนี ผู้ทรงเป็นผู้นำชั้นเลิศของสัตว์โลกทั้งปวง

๕๕ชนทั้งปวงย่อมถวายอามิส คือสัตตุก้อน สัตตุผง น้ำ และข้าวแด่พระศาสดา และในสงฆ์ผู้เป็นเนื้อนาบุญอย่างยอดเยี่ยม

๕๖แม้ข้าพเจ้าก็จะนิมนต์พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด และสงฆ์ผู้ยอดเยี่ยม ถวายทานแด่พระผู้มีพระภาค ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ ผู้คงที่

๕๗และข้าพเจ้าส่งคนไปให้นิมนต์พระตถาคต และภิกษุสงฆ์ทั้งสิ้นผู้เป็นนาบุญอย่างยอดเยี่ยม

๕๘ข้าพเจ้าจัดตั้งบัลลังก์ทอง ๑๐๐,๐๐๐ ตัว ลาดด้วยเครื่องลาดผ้าโกเชาว์ผืนใหญ่ มีขนยาว ด้วยเครื่องลาดลายดอกไม้ยัดด้วยนุ่น และด้วยผ้าเปลือกไม้และผ้าฝ้าย เป็นอาสนะที่ควรค่ามากสมควรแด่พระพุทธเจ้า

๕๙พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ @เชิงอรรถ : @ เทพมีอยู่ ๓ จำพวก คือ สมมติเทพ อุปปัตติเทพ และวิสุทธิเทพ ในที่นี้มีนัยว่า พระผู้มีพระภาคเป็น @ผู้ยิ่งใหญ่กว่าเทพทุกจำพวก (วิสุทฺธิ.ฏีกา. ๑/๑/๙) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๗๔} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๕. อุปาลิวรรค] ๓. ภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถราปทาน ผู้องอาจกว่านรชน มีหมู่ภิกษุห้อมล้อม เสด็จเข้ามาใกล้ประตู(บ้าน)ของข้าพเจ้า

๖๐ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดีได้ต้อนรับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงเป็นที่พึ่งของสัตว์โลก มีพระยศแล้วนำเสด็จมาเรือนของตน

๖๑ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี ได้อังคาสภิกษุ ๑๐๐,๐๐๐ รูป และพระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก จนอิ่มหนำด้วยข้าวชั้นดี

๖๒พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้วได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

๖๓เราจักพยากรณ์ผู้ที่ถวายอาสนะทองคำ ลาดด้วยผ้าขนสัตว์ ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

๖๔เขาจักครองเทวสมบัติ มีเหล่านางเทพอัปสรห้อมล้อม เสวยสมบัติอยู่ ๗๔ ชาติ

๖๕เขาจักเป็นเจ้าประเทศราชครองแผ่นดิน ๑,๐๐๐ ชาติ จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๑ ชาติ

๖๖เขาจักเป็นผู้มีตระกูลสูง ในภพกำเนิดทั้งปวง ภายหลังเขาถูกกุศลมูลตักเตือนจึงบวช มีนามว่าภัททิยะ เป็นสาวกของพระศาสดา @เชิงอรรถ : @ โคนกตฺถตํ ปูผ้าโกเชาว์สีดำขนยาว ๔ องคุลี (โคนกตฺถโตติ จตุรงฺคุลาธิกโลเมน กาฬโกชเวน อตฺถโต. @องฺ.ติก.อ. ๒/๓๕/๑๓๑) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๗๕} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๕. อุปาลิวรรค] ๔. สันนิฏฐาปกเถราปทาน

๖๗ข้าพเจ้าเป็นผู้หมั่นประกอบวิเวก อาศัยอยู่ในเสนาสนะที่สงัด ผลทั้งปวง ข้าพเจ้าก็บรรลุแล้ว วันนี้ ข้าพเจ้าเป็นผู้สละกิเลสได้แล้ว

๖๘พระผู้มีพระภาคผู้เป็นสัพพัญญูผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ทรงทราบคุณสมบัติทั้งปวงของข้าพเจ้าแล้ว ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้ว ทรงแต่งตั้งข้าพเจ้าไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ

๖๙คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ ภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถราปทานที่ ๓ จบ