๑. เอกุโปสถิกาเถริยาปทาน

ในพระนครพันธุมดี มีพระบรมกษัตริย์ทรงพระนามว่าพันธุมา ในวันเพ็ญ ท้าวเธอทรงรักษาอุโบสถศีล สมัยนั้น ดิฉันเป็นนางกุม- ภทาสีในพระนครพันธุมดีนั้น เห็นเสนาพร้อมด้วยพระมหากษัตริย์ จึงคิดอย่างนี้ในครั้งนั้นว่า แม้พระมหากษัตริย์ก็ยังทรงละราชกิจมา รักษาอุโบสถศีล กรรมนั้นต้องมีผลแน่นอน หมู่มหาชนจึงพากัน เบิกบานใจ ดิฉันพิจารณาเห็นทุคติและความเป็นคนยากไร้โดยแยบ- คาย ทำให้จิตใจร่าเริงแล้ว รักษาอุโบสถศีล ดิฉันรักษาอุโบสถศีลใน พระศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้น ดิฉันได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ วิมานที่บุญกรรมสร้างให้ดิฉันอย่าง สวยงามในดาวดึงส์นั้น สูงโยชน์หนึ่ง ประกอบด้วยเรือนยอดมีที่นั่ง ใหญ่โต ประดับแล้วอย่างดี นางอัปสรแสนนางต่างบำรุงบำเรอ ดิฉันอยู่ทุกเมื่อ ดิฉันงามเกินนางเทพอัปสรอื่นๆ ในกาลทั้งปวง ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าวสักรินทเทวราช ๖๔ พระองค์ ได้ เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๓ พระองค์ ดิฉันเป็นผู้มี ผิวพรรณปานดังทองคำ ท่องเที่ยวอยู่ในภพทั้งหลาย ดิฉันเป็นผู้ ประเสริฐในที่ทุกสถาน นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล ดิฉันย่อมได้ ยานช้าง ยานม้า และยานรถ แม้ทุกอย่างมากมาย นี้เป็นผลแห่ง อุโบสถศีล ภาชนะสำเร็จด้วยทองเงินแก้วผลึกและแก้วปทุมราช ดิฉันได้ทุกอย่าง ผ้าไหม ผ้าขนสัตว์ ผ้าเปลือกไม้ ผ้าฝ้ายและผ้าที่มี ราคาสูงๆ ดิฉันก็ได้ทุกสิ่ง ข้าว น้ำ ของเคี้ยว ผ้า เสนาสนะ ดิฉันได้ทุกอย่าง นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล เครื่องหอมชนิดดี ดอกไม้ จุรณสำหรับลูบไล้ ดิฉันก็ได้ทุกประการ นี้เป็นผลแห่ง อุโบสถศีล เรือนยอด ปราสาท มณฑป เรือนโล้นและถ้ำ ดิฉัน ก็ได้ถ้วนทุกสิ่ง นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล พอดิฉันอายุได้ ๗ ขวบ ก็ได้ออกบวชเป็นบรรพชิต ได้บรรลุอรหัตเมื่อยังไม่ทันจะถึงครึ่ง เดือน ดิฉันมีอาสวะสิ้นไปหมดแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก ใน กัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ ดิฉันได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น ดิฉัน ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล ดิฉันเผากิเลสทั้งหลาย แล้ว ... พระพุทธศาสนาดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว. ทราบว่า ท่านพระเอกุโปสถิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ เอกุโปสถิกาเถริยาปทาน.

|๑๕๑.๑| นคเร พนฺธุมติยา พนฺธุมา นาม ขตฺติโย ทิวเส ปุณฺณมาย โส อุปวสิ อุโปสถํ ฯ |๑๕๑.๒| อหํ เตน สมเยน กุมฺภทาสี อหุ ตหึ ทิสฺวา สราชิกํ เสนํ เอวาหํ จินฺตยึ ตทา ฯ |๑๕๑.๓| ราชาปิ รชฺชํ ฉฑฺเฑตฺวา อุปวสิ อุโปสถํ สผลํ นูน ตํ กมฺมํ ชนกาโย ปโมทิโต ฯ |๑๕๑.๔| โยนิโส ปจฺจเวกฺขิตฺวา ทุคฺคติญฺจ ทลิทฺทตํ มานสํ สมฺปหํสิตฺวา อุปวสึ อุโปสถํ ฯ |๑๕๑.๕| อหํ อุโปสถํ กตฺวา สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน เตน กมฺเมน สุกเตน ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ |๑๕๑.๖| ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ อุทฺธํ โยชนมุคฺคตํ กูฏาคารวรูเปตํ มหาสนํ สุภูสิตํ ฯ |๑๕๑.๗| อจฺฉรา สตสหสฺสา อุปติฏฺฐนฺติ มํ สทา อญฺญาเทว อติกฺกมฺม อติโรจามิ สพฺพทา ฯ |๑๕๑.๘| จตุสฏฺฐิเทวราชูนํ มเหสิตฺตมการยึ เตสฏฺฐิจกฺกวตฺตีนํ มเหสิตฺตมการยึ ฯ |๑๕๑.๙| สุวณฺณวณฺณา หุตฺวาน ภเวสุ สํสรามหํ สพฺพตฺถ ปวรา โหมิ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๕๑.๑๐| หตฺถิยานํ อสฺสยานํ รถยานญฺจ เกวลํ ลภามิ สพฺพเมตมฺปิ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๕๑.๑๑| โสวณฺณมยํ รูปิมยํ อโถปิ ผลิกามยํ โลหิตงฺกมยญฺเจว สพฺพํ ปฏิลภามหํ ฯ |๑๕๑.๑๒| โกเสยฺยกมฺพลกานิ โขมกปฺปาสิกานิ จ มหคฺฆานิ จ วตฺถานิ สพฺพํ ปฏิลภามหํ ฯ |๑๕๑.๑๓| อนฺนปานํ ขาทนียํ วตฺถเสนาสนานิ จ สพฺพเมตํ ปฏิลเภ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๕๑.๑๔| วรคนฺธญฺจ มาลญฺจ จุณฺณกญฺจ วิเลปนํ สพฺพเมตํ ปฏิลเภ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๕๑.๑๕| กูฏาคารญฺจ ปาสาทํ มณฺฑปํ หมฺมิยํ คุหํ สพฺพเมตํ ปฏิลเภ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๕๑.๑๖| ชาติยา สตฺตวสฺสาหํ ปพฺพชึ อนคาริยํ อฑฺฒมาเส อสมฺปตฺเต อรหตฺตํ อปาปุณึ สพฺพาสวปริกฺขีณา นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ |๑๕๑.๑๗| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๕๑.๑๘| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสวา ฯ |๑๕๑.๑๙| สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๕๑.๒๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ เอกุโปสถิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ เอกุโปสถิกาเถริยา อปทานํ สมตฺตํ ฯ