มหันตรทุกะ
巴利文与译文
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑ ธรรมสังคณีปกรณ์ มหันตรทุกะ หมวดที่ ๑๐ มี ๑๔ ทุกะ คือ
๕๕-๑. สารัมมณทุกะ สารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์ อนารมฺมณา ธมฺมา ธรรมไม่มีอารมณ์ ๕๖-๒. จิตตทุกะ จิตฺตา ธมฺมา ธรรมเป็นจิต โน จิตฺตา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นจิต ๕๗-๓. เจตสิกทุกะ เจตสิกา ธมฺมา ธรรมเป็นเจตสิก อเจตสิกา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นเจตสิก ๕๘-๔. จิตตสัมปยุตตทุกะ จิตฺตสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยจิต จิตฺตวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากจิต ๕๙-๕. จิตตสังสัฏฐทุกะ จิตฺตสํสฏฺฐา ธมฺมา ธรรมเจือกับจิต จตฺตวิสํสฏฺฐา ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิต ๖๐-๖. จิตตสมุฏฐานทุกะ จิตฺตสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมมีจิตเป็นสมุฏฐาน โน จิตฺตสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ๖๑-๗. จิตตสหภูทุกะ จิตฺตสหภุโน ธมฺมา ธรรมเกิดร่วมกับจิต โน จิตฺตสหภุโน ธมฺมา ธรรมไม่เกิดร่วมกับจิต ๖๒-๘. จิตตานุปริวัตติทุกะ จิตฺตานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมเกิดคล้อยตามจิต โน จิตฺตานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมไม่เกิดคล้อยตามจิต ๖๓-๙. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมเจือกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิตและไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ๖๔-๑๐. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธมฺมา ธรรมเจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดร่วม กับจิต โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธรรมไม่เจือกับจิต ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และ ธมฺมา ไม่เกิดร่วมกับจิต ๖๕-๑๑. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมเจือกับจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดคล้อยตามจิต โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติ โน ธรรมไม่เจือกับจิต ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และ ธมฺมา ไม่เกิดคล้อยตามจิต ๖๖-๑๒. อัชฌัตติกทุกะ อชฺฌตฺติกา ธมฺมา ธรรมเป็นภายใน พาหิรา ธมฺมา ธรรมเป็นภายนอก ๖๗-๑๓. อุปาทาทุกะ อุปาทา ธมฺมา ธรรมอาศัยมหาภูตรูปเกิด โน อุปาทา ธมฺมา ธรรมไม่อาศัยมหาภูตรูปเกิด ๖๘-๑๔. อุปาทินนทุกะ อุปาทินฺนา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วยตัณหา ทิฏฐิ เข้ายึดครอง อนุปาทินฺนา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วยตัณหา ทิฏฐิ ไม่เข้ายึดครอง
สารมฺมณา ธมฺมา อนารมฺมณา ธมฺมา จิตฺตา ธมฺมา โนจิตฺตา ธมฺมา เจตสิกา ธมฺมา อเจตสิกา ธมฺมา จิตฺตสมฺปยุตฺตา ธมฺมา จิตฺตวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา จิตฺตสํสฏฺฐา ธมฺมา จิตฺตวิสํสฏฺฐา ธมฺมา จิตฺตสมุฏฺฐานา ธมฺมา โนจิตฺตสมุฏฺฐานา ธมฺมา จิตฺตสหภุโน ธมฺมา โนจิตฺตสหภุโน ธมฺมา จิตฺตานุปริวตฺติโน ธมฺมา โนจิตฺตานุปริวตฺติโน ธมฺมา จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธมฺมา โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธมฺมา จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติโน ธมฺมา โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติโน ธมฺมา อชฺฌตฺติกา ธมฺมา พาหิรา ธมฺมา อุปาทา ธมฺมา โนอุปาทา ธมฺมา อุปาทินฺนา ธมฺมา อนุปาทินฺนา ธมฺมา ฯ มหนฺตรทุกํ ฯ