This collection answers by quoting only — editions are set side by side, never summarised, interpreted, or scored for reliability

经典 · พระอภิธรรมปิฎก

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ?…

仅原文 · 不作诠释ข้อ ๙๔–๑๘๙พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒96 条2 个版本

巴利文与译文

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๙ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ ปวัตติวาร

ปวตฺติวาโร

๙๔

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น หรือ? หามิได้ หรือว่า อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น? หามิได้

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: โน ฯ

๙๕

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นหรือ? ในอรูปภูมิ กุศลย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล ทั้งหลาย แต่อัพยากตธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ในปัญจโวการภูมิ อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น? อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่ สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ในปัญจโวการภูมิ อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้น และกุศลธรรม ย่อมเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะ แห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อรูเป กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ปญฺจโวกาเร กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ปญฺจโวกาเร กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๙๖

อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นหรือ? ในอรูปภูมิ อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่ง อกุศลทั้งหลาย แต่อัพยากตธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ในปัญจโวการ ภูมิ อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้น? อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ใน อุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อกุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่ สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ในปัญจโวการภูมิ อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้น และ อกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อรูเป อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ปญฺจโวกาเร อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ปญฺจโวกาเร อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๙๗

กุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลเกิดขึ้นในภูมิใด กุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๙๘

กุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้น หรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด กุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิ นั้น? อัพยากตธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่กุศลธรรม จะเกิดขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อม เกิดขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อสญฺญสตฺเต ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ จตุโวกาเร ปญฺจโวกาเร ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๙๙

อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นในภูมิ นั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่อกุศลธรรม จะเกิดขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ย่อม เกิดขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ

ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อสญฺญสตฺเต ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ จตุโวกาเร ปญฺจโวกาเร ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๐๐

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? หามิได้ หรือว่า อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรม ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้น? หามิได้

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: โน ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: โน ฯ

๑๐๑

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือในอรูปภูมิ ใน- *อุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย แต่อัพยากตธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน ภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้น คือในปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้น? อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่กุศลธรรม จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้น และ กุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือในปัญจโวการภูมิ ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อรูเป กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ปญฺจโวกาเร กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ปญฺจโวกาเร กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๐๒

อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย แต่อัพยากตธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือในปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล ทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อกุศลธรรม จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้น และ อกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือในปัญจโวการภูมิ ใน อุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: อรูเป อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ปญฺจโวกาเร อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ปญฺจโวกาเร อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๐๓

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นหรือ? กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแต่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล ทั้งหลาย แต่อกุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่ เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ หรือว่า อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น? อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล ทั้งหลาย แต่กุศลธรรม จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมย่อม ไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตอกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสลวิปฺปยุตฺตกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๐๔

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นหรือ? กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาท- *ขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อัพยากตธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ใน อรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น? ในอรูปภูมิ อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะ แห่งกุศลทั้งหลาย แต่กุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากต- *ธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะ แห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จวนฺตานํ ปวตฺเต จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อรูเป อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อรูเป กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จวนฺตานํ ปวตฺเต จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อรูเป อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๐๕

อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นหรือ? อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน อุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อัพยากตธรรมจะไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น? อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล ทั้งหลาย ในอรูปภูมิ แต่อกุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะ แห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต อกุสล- วิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จวนฺตานํ ปวตฺเต จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อรูเป กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อรูเป อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จวนฺตานํ ปวตฺเต จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อรูเป กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๐๖

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นในภูมิ นั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นใน ภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๐๗

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้นหรือ? ย่อมเกิดขึ้น หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด กุศลธรรมย่อมไม่ เกิดขึ้นในภูมินั้น? ไม่มี

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: นตฺถิ ฯ

๑๐๘

อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้นหรือ ย่อมเกิดขึ้น หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้น? ไม่มี

ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: นตฺถิ ฯ

๑๐๙

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล ทั้งหลาย แต่อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมิ นั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต อกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ หรือว่า อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่ง กุศลทั้งหลาย แต่กุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิตและ กุศลวิปปยุตจิต และแก่อสัญญสัตว์

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺต- อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสลวิปฺปยุตฺตกุสล- วิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๑๐

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อัพยากตธรรม จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และ อัพยากตธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลัง จุติอยู่ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ และในอุปปาทขณะแห่ง อกุศลทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย แต่กุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จวนฺตานํ ปวตฺเต จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อรูเป อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อรูเป กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จวนฺตานํ ปวตฺเต จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อรูเป อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๑๑

อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อัพยากตธรรม จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และ อัพยากตธรรม ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลัง จุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล ทั้งหลาย หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ในอรูปภูมิ ในอุปปาท- *ขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย แต่อกุศลธรรมจะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ใน ปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จวนฺตานํ ปวตฺเต จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อรูเป กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อรูเป อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพสํ จวนฺตานํ ปวตฺเต จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อรูเป กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ -----------

๑๑๒

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิด ขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรมเคยเกิด ขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น? ถูกแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๑๓

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรมเกิด ขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น? ถูกแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๑๔

อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิด ขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น? ถูกแล้ว

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๑๕

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้น แล้วในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด กุศลธรรมเคยเกิด ขึ้นแล้วในภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๑๖

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อัพยากตธรรมเคยเกิด ขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด กุศลธรรม เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น? อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่ กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว กุศล- *ธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อสญฺญสตฺเต สตฺเต ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ จตุโวกาเร ปญฺจโวกาเร ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๑๗

อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อัพยากตธรรมเคย เกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อกุศลธรรมเคย เกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น? อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่ อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วใน ภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ

ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อสญฺญสตฺเต ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ จตุโวกาเร ปญฺจโวกาเร ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๑๘

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศล- *ธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ แต่กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วและกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่ สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ผู้มีขันธ์ ๔ ขันธ์ ๕ นอกนี้

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย อกุสเล จิตฺเต วตฺตมาเน เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๑๙

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากต- *ธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้น สุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ แต่กุศลธรรมจะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเนอสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๒๐

อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากต- *ธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้น สุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมเคยเกิด ขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และ อกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเนอสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๒๑

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? ไม่มี หรือว่า อกุศลธรรมไม่เคยขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น? ไม่มี

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: นตฺถิ ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: นตฺถิ ฯ

๑๒๒

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? ไม่มี หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น? ไม่มี

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: นตฺถิ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: นตฺถิ ฯ

๑๒๓

อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? ไม่มี หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น? ไม่มี

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: นตฺถิ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: นตฺถิ ฯ

๑๒๔

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด กุศลธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๒๕

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด กุศลธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น? ไม่มี

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: นตฺถิ ฯ

๑๒๖

อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อกุศลธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น? ไม่มี

ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: นตฺถิ ฯ

๑๒๗

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้น สุทธาวาส ในเมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ แต่อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้น แล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และ อกุศลธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แก่สัตว์นั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อ ทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ หรือว่า อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย อกุสเล จิตฺเต วตฺตมาเน เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเนอสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๒๘

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้น สุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ อัพยากตธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึง ซึ่งสุทธาวาส หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเนอสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๒๙

อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้น สุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ แต่อัพยากตธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ที่กำลังเข้าถึง ซึ่งสุทธาวาส หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเนอสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ------------

๑๓๐

กุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นหรือ? สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด กุศลธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แต่อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศล ธรรมจักเกิดขึ้น และอกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น นอกนี้ หรือว่า อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้น? ถูกแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๓๑

กุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมจักเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น? อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย อรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ แต่กุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรม และอกุศลธรรม ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น นอกนี้

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ

๑๓๒

อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจักเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น? อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย อรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิต แต่อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และ อกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น นอกนี้

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ

๑๓๓

กุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นใน ภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด กุศลธรรมจักเกิดขึ้น ในภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๓๔

กุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น ในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด กุศลธรรมจักเกิดขึ้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่กุศลธรรม จักเกิดขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็จักเกิด ขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อสญฺญสตฺเต ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ จตุโวกาเร ปญฺจโวกาเร ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ

๑๓๕

อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น ในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมจักเกิดขึ้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่อกุศลธรรม จักเกิดขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ

ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อสญฺญสตฺเต ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ จตุโวกาเร ปญฺจโวกาเร ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ

๑๓๖

กุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? กุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือจตุโวการภูมิ ปัญจ โวการภูมิ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด แต่อกุศลธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมจักเกิดขึ้น และอกุศลธรรม ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ หรือว่า อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: จตุโวกาเร ปญฺจโวกาเร ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๓๗

กุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีความ พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ แต่กุศลธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และ กุศลธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ

๑๓๘

อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น? อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความ พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ผู้เป็นอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ

๑๓๙

กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจักไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมจักไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด อกุศลธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น แต่กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความ พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ

๑๔๐

กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม จัก ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย อรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ แต่อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ก็หาไม่ กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๔๑

อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ผู้มีความเพรียงด้วย อรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด แต่อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย ปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๔๒

กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรม จักไม่เกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด กุศลธรรมจักไม่ เกิดขึ้นในภูมินั้น ถูกแล้ว

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยตฺถ วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๔๓

กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมจักไม่ เกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ จักเกิดขึ้น หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด กุศลธรรมจักไม่ เกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ ไม่มี

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: นตฺถิ ฯ

๑๔๔

อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรม จักไม่เกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ จักเกิดขึ้น หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรม จักไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น ไม่มี

ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยตฺถ วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: นตฺถิ ฯ

๑๔๕

กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด อกุศลธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศล- *ธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้น สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด อกุศลธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น แต่กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็จักไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็น พระอรหันต์ ผู้เป็นอสัญญสัตว์

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ

๑๔๖

กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ ผู้มีความพร้อม เพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ และอสัญญสัตว์ แต่อัพยากตธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และ อัพยากตธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีความพร้อมเพรียง ด้วยปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๔๗

อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ ผู้มีความ พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด และอสัญญสัตว์ แต่อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ --------------

๑๔๘

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะ แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๔๙

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้น แล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดใน ภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และ กุศลธรรมก็เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๕๐

อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังค- *ขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และอกุศลธรรมก็เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลทั้งหลาย

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๕๑

กุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯเปฯ

๑๕๒

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และกุศลธรรม ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๕๓

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรม เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคย เกิดขึ้นแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะ แห่งกุศลทั้งหลาย

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๕๔

อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อัพยากตธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมเคย เกิดขึ้นแล้ว และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ใน อุปปาทขณะแห่งอกุศล

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๕๕

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรม ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ไม่มี

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: นตฺถิ ฯ

๑๕๖

กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ไม่มี

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: นตฺถิ ฯ

๑๕๗

อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรม ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ไม่มี

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: นตฺถิ ฯ

๑๕๘

กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯเปฯ

๑๕๙

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต แต่อกุศลธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมไม่เกิดขึ้น และอกุศล- *ธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ หรือว่า อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเน อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๖๐

กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ใน ภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ แต่ อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรม ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้เข้าถึงสุทธาวาส หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๖๑

อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ แต่อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรม ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ใน ภูมินั้น ผู้เข้าถึงสุทธาวาส หรือว่า อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิ ใด อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ --------------

๑๖๒

กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจักเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นหรือ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น และ อกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นนอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล หรือว่า อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมย่อมเกิด ขึ้นแก่สัตว์นั้น อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะ แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักเกิดขึ้น และกุศล- *ธรรมก็จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสฺส อุปฺปาทกฺขเณ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ ตสฺส จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๖๓

กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมย่อมเกิด ขึ้นแก่สัตว์นั้น อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะ แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และกุศล- *ธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๖๔

อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะ แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และ อกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๖๕

กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯเปฯ

๑๖๖

กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่ง อรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ใน อุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็ หาไม่ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน ภูมินั้น นอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล หรือว่า อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรม ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็จะเกิด ขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสฺส อุปฺปาทกฺขเณ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ ตสฺส จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๖๗

กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศล- *ธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ แต่ กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสล- วิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ กุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๖๘

อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศล- *ธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ แต่ อกุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่ง อกุศล

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๖๙

กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจักไม่ เกิดแก่สัตว์นั้นหรือ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่ง จิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และ อกุศลธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค ผู้เป็น พระอรหันต์ สัตว์ใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะ แห่งจิตนั้น หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมย่อมไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์ใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และ กุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อคฺคมคฺคสฺส ภงฺคกฺขเณ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ ตสฺส จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อคฺคมคฺคสฺส อุปฺปาทกฺขเณ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ ตสฺส จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อคฺคมคฺคสฺส ภงฺคกฺขเณ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ ตสฺส จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๗๐

กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมจัก ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่อัพยากต- *ธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยา- *กตธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรม ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสล- วิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๗๑

อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมจัก ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะ แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่ อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และ อัพยากตธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรม ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสล- วิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส วิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๗๒

กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯเปฯ

๑๗๓

กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต แต่อกุศลธรรมจักไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศล- *ธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค ผู้เป็น พระอรหันต์ สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ใน ภังคขณะแห่งจิตนั้น หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศล- *ธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่ง อรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ใน อุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ก็หาไม่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ สัตว์เหล่าใดจักได้ เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อคฺคมคฺคสฺส ภงฺคกฺขเณ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ ตสฺส จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อคฺคมคฺคสฺส อุปฺปาทกฺขเณ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ ตสฺส จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อคฺคมคฺคสฺส ภงฺคกฺขเณ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ ตสฺส จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

๑๗๔

กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งปวง ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ แต่ อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่ เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีความ พร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศล ธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ กุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ

๑๗๕

อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ แต่ อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมย่อม ไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มี ความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้น ถูกแล้ว

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อกุสลวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺติ อพฺยากตา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชนฺตีติ: อามนฺตา ฯ -----------

๑๗๖

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจัก เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย อรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ และผู้จักได้เฉพาะอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด แต่อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และ อกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น นอกนี้ หรือว่า อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมเคยเกิดขึ้น แล้วแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๗๗

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย ปัจฉิมจิต แต่อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมเคย เกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น นอกนี้ หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมเคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ เตสํ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๗๘

อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย ปัจฉิมจิต แต่อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมเคย เกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น นอกนี้ หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคย เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ เตสํ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ

๑๗๙

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฯลฯ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯเปฯ

๑๘๐

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศล- *ธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย อรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด แต่อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมเคยเกิดขึ้น แล้ว และอกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ หรือว่า อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศลธรรม เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ แต่กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ก็หาไม่ อกุศลธรรมจักเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเน เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๘๑

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีความพร้อม เพรียงด้วยปัจฉิมจิต แต่อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็ หาไม่ กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศล- *ธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ แต่กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้น แล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเน อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๘๒

อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีความพร้อม เพรียงด้วยปัจฉิมจิต แต่อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน ภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศล ธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ นั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นและอกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: ปจฺฉิมจิตฺตสมงฺคีนํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถาติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเน อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ อพฺยากตา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อกุสลา จ ธมฺมา อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๘๓

กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจักไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: นตฺถิ ฯ ยสฺส วา ปน อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๘๔

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว

ยสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: นตฺถิ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๘๕

อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรม จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว

ยสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: นตฺถิ ฯ ยสฺส วา ปน อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๘๖

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฯลฯ

ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ฯเปฯ

๑๘๗

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ชั้น สุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ แต่อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอกุศลธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่ สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คืออสัญญสัตว์ หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศล- *ธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อม เพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับ แห่งจิตใด แต่กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คืออสัญญสัตว์

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเน เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ โน จ เตสํ ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ อกุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ กุสลา จ ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๘๘

กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ จักเกิดขึ้น หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด กุศล- *ธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว

ยสฺส ยตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ กุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ

๑๘๙

อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ จักเกิดขึ้น หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อุปปาทวาร จบ

ยสฺส ยตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺตีติ: อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ อพฺยากตา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิสฺสนฺติ ตสฺส ตตฺถ อกุสลา ธมฺมา น อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ อุปฺปาทวารํ นิฏฺฐิตํ ฯ

所用版本与授权

พระไตรปิฎกบาลี อักษรไทย ฉบับสยามรัฐ

pli-siamrath · Public domain (term expired) — operator determination · 证据核验于 2026-08-25

ฉบับสยามรัฐ จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๔๖๘–๒๔๗๑ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง

th-chabab-luang · Public domain (term expired) — operator determination · 证据核验于 2026-08-24

ฉบับหลวง จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๕๑๔ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย