สังสัฏฐวาร

เสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา เสกฺขํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ อเสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อเสกฺโข ธมฺโม ... เหตุปจฺจยา อเสกฺขํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ เนวเสกฺขานาเสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เนวเสกฺขานาเสกฺโข ธมฺโม ... เหตุปจฺจยา เนวเสกฺขานาเสกฺขํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ

เสกขธรรม คลุกเคล้ากับเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นอเสกขธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ อเสกขธรรม คลุกเคล้ากับอเสกขธรรม ฯลฯ เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกขธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ เนวเสกขานาเสกขธรรม คลุกเคล้ากับเนวเสกขานาเสกขธรรม ฯลฯ เพราะเหตุ ปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

เสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ ปุเรชาตปจฺจยา อาเสวนปจฺจยา เทฺว กาตพฺพา ฯเปฯ อวิคตปจฺจยา ฯ

เสกขธรรม คลุกเคล้ากับเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย เพราะอธิปติปัจจัย ฯลฯ เพราะปุเรชาตปัจจัย เพราะอาเสวนปัจจัย พึงกระทำหัวข้อปัจจัย ๒ ฯลฯ เพราะอวิคตปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ตีณิ อนนฺตเร สมนนฺตเร สหชาเต อญฺญมญฺเญ นิสฺสเย อุปนิสฺสเย ปุเรชาเต ตีณิ อาเสวเน เทฺว กมฺเม ตีณิ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ อวิคเต ตีณิ ฯ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ อนุโลมํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย ในสมนันตรปัจจัย ในสหชาตปัจจัย ในอัญญมัญญปัจจัย ในนิสสยปัจจัย ในอุปนิสสยปัจจัย ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๒ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ พึงนับอย่างนี้ อนุโลม จบ

เนวเสกฺขานาเสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เนวเสกฺขานาเสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา อเหตุกํ เนวเสกฺขานาเสกฺขํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ วิจิกิจฺฉาสหคเต อทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ สํสฏฺโฐ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ

เนวเสกขานาเสกขธรรม คลุกเคล้ากับเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ คลุกเคล้า กับขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ

เสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา เสกฺเข ขนฺเธ สํสฏฺโฐ เสกฺโข อธิปติ ฯ อเสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อเสกฺโข ธมฺโม ... อเสกฺเข ขนฺเธ สํสฏฺโฐ อเสกฺโข อธิปติ ฯ เนวเสกฺขานาเสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เนวเสกฺขานาเสกฺโข ธมฺโม ... นอธิปติปจฺจยา ปริปุณฺณํ เอกํ ฯ

เสกขธรรม คลุกเคล้ากับเสกขธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นเสกขธรรม คลุกเคล้ากับขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเสกขธรรม อเสกขธรรม คลุกเคล้ากับอเสกขธรรม ฯลฯ คือ อธิปติธรรมที่เป็นอเสกขธรรม คลุกเคล้ากับขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอเสกขธรรม เนวเสกขานาเสกขธรรม คลุกเคล้ากับเนวเสกขานาเสกขธรรม ฯลฯ ไม่ใช่เพราะ อธิปติปัจจัย พึงใส่ให้เต็ม มี ๓ นัย

เสกฺขํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปุเรชาตปจฺจยา นปจฺฉาชาตปจฺจยา นอาเสวนปจฺจยา นกมฺมปจฺจยา เทฺว กาตพฺพา ฯ นวิปากปจฺจยา เทฺว กาตพฺพา ฯ นฌานปจฺจยา นมคฺคปจฺจยา นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา ฯ

เสกขธรรม คลุกเคล้ากับเสกขธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะปุเรชาต- *ปัจจัย ไม่ใช่เพราะปัจฉาชาตปัจจัย ไม่ใช่เพราะอาเสวนปัจจัย ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย พึงกระทำหัวข้อปัจจัย ๒ ไม่ใช่เพราะวิปากปัจจัย พึงกระทำหัวข้อปัจจัย ๒ ไม่ใช่เพราะฌานปัจจัย ไม่ใช่เพราะมัคคปัจจัย ไม่ใช่เพราะวิปปยุตตปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา ตีณิ นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต ตีณิ นอาเสวเน ตีณิ นกมฺเม เทฺว นวิปาเก เทฺว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ปจฺจนียํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ พึงนับอย่างนี้ ปัจจนียะ จบ

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ตีณิ ... นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต นอาเสวเน ตีณิ นกมฺเม เทฺว นวิปาเก เทฺว นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ อนุโลมปจฺจนียํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ พึงนับอย่างนี้ อนุโลมปัจจนียะ จบ

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ... อนนฺตเร สมนนฺตเร สหชาเต อญฺญมญฺเญ นิสฺสเย อุปนิสฺสเย ปุเรชาเต อาเสวเน กมฺเม วิปาเก อาหาเร อินฺทฺริเย ฌาเน มคฺเค สมฺปยุตฺเต วิปฺปยุตฺเต อตฺถิยา นตฺถิยา วิคเต อวิคเต เอกํ ฯ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ปจฺจนียานุโลมํ ฯ สํสฏฺฐวาโร ฯ สมฺปยุตฺตวาโร สํสฏฺฐวารสทิโส ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑ ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ พึงนับอย่างนี้ ปัจจนียานุโลม จบ สังสัฏฐวาร จบ สัมปยุตตวาร เหมือนกับสังสัฏฐวาร