ปฏิจจวาร

ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และอุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้ง อุปาทานธรรม และอุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ กามุปาทาน อาศัยทิฏฐุปาทาน ทิฏฐุปาทาน อาศัยกามุปาทาน. พึงกระทำจักรนัย. ธรรมที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทา- *นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย อาศัยอุปาทานธรรมทั้งหลาย. ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่อุปาทาน- *ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ กามุปาทาน และสัมปยุตตขันธ์ และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย อาศัยทิฏฐุปาทาน พึงกระทำจักรนัย. ธรรมที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่ อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่ อุปาทานธรรม ปฏิสนธิตลอดถึงอัชฌัตติกมหาภูตรูป. ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่อุปาทาน- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ อุปาทานธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม. ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่ อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทานิยะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และอุปาทานธรรมทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น อุปาทานิยะแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ. ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอุปาทาน และอุปาทานิย- *ธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ กามุปาทาน อาศัยทิฏฐุปาทาน และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย. พึงกระทำจักรนัย. ธรรมที่เป็นอุปาทานิยะแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอุปาทาน และ อุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานิยะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานิยะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม และอุปาทานธรรมทั้งหลาย ขันธ์ ๒ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยอุปาทานธรรม และมหาภูตรูป ทั้งหลาย. ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทาน และอุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานิยะ แต่ไม่ใช่ อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานิยะ แต่ ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และกามุปาทาน และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานิยะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม และทิฏฐุปาทาน ขันธ์ ๒ ฯลฯ. พึงกระทำจักรนัย. โดยนัยนี้ อุปาทานทุกะฉันใด ปฏิจจวารก็ดี สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวาร ก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงกระทำฉันนั้น. ไม่มีแตกต่างกัน หลักจำแนกหัวข้อ ปัจจัยต่างกัน.

อุปาทานญฺเจวอุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจว- อุปาทานิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ทิฏฺฐุปาทานํ ปฏิจฺจ กามุปาทานํ กามุปาทานํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐุปาทานํ ฯ จกฺกํ ฯ อุปาทานญฺเจวอุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานิโยเจวโนจ- อุปาทาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทาเน ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ อุปาทานญฺเจว- อุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจวอุปาทานิโยจ อุปาทานิโยเจวโนจอุปาทาโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ทิฏฺฐุปาทานํ ปฏิจฺจ กามุปาทานํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ จกฺกํ ฯ {๔๖๐.๑} อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานิโยเจว- โนจอุปาทาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานิยญฺเจวโนจ- อุปาทานํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ปฏิสนฺธิ ยาว อชฺฌตฺติกา มหาภูตา ฯ อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโน- เจวอุปาทานิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานิเยเจวโนจ- อุปาทาเน ขนฺเธ ปฏิจฺจ อุปาทานา ฯ อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจวอุปาทานิโยจ อุปาทานิโยเจวโนจอุปาทาโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา อุปาทานา จ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ {๔๖๐.๒} อุปาทานญฺเจวอุปาทานิยญฺจ อุปาทานิยญฺเจว- โนจอุปาทานญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจวอุปาทานิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ทิฏฺฐุปาทานญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ กามุปาทานํ ฯ จกฺกํ ฯ อุปาทานญฺเจวอุปาทานิยญฺจ อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานิโยเจว- โนจอุปาทาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานิยญฺเจว- โนจอุปาทานํ เอกํ ขนฺธญฺจ อุปาทาเน จ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... อุปาทาเน จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ {๔๖๐.๓} อุปาทานญฺเจวอุปาทานิยญฺจ อุปาทานิยญฺเจว- โนจอุปาทานญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจวอุปาทานิโยจ อุปาทานิโยเจวโนจอุปาทาโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ เอกํ ขนฺธญฺจ ทิฏฺฐุปาทานญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา กามุปาทานญฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ จกฺกํ ฯ เอวํ ยถา อุปาทานทุกํ เอวํ ปฏิจฺจวาโรปิ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺโพ นินฺนานากรณา ฯ อามสนํ นานากรณํ ฯ