เหตุทุกกุสลัตติกะ
巴利文与译文
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น เหตุทุกกุสลัตติกะ ปฏิจจวาร
อภิธมฺมปิฏเก ปฏฺฐานํ ปญฺจโม ภาโค อนุโลมทุกตฺติกปฏฺฐานํ ---------- นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ เหตุทุกกุสลตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุ- *ปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุ- *ปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุ- *ปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุ- *ปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยกุศลธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่- *เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่- *เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะ อารัมมณปัจจัย ฯลฯ
เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯเปฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๙ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะอธิปติปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ อธิปติปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ อธิปติปัจจัย มี ๓ นัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะปุเรชาตปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่ เพราะอาเสวนปัจจัยมี ๙ นัย
เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปุเรชาตปจฺจยา: นว นปจฺฉาชาตปจฺจยา: นว นอาเสวนปจฺจยา: นว ฯ
กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะกัมมปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ กัมมปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย
เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะวิปากปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา: นว นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา: นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย กับ ฯลฯ มีหัวข้อปัจจัย ๙ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวาร ก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ... อารมฺมเณ นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุ- *ปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุ- *ปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัย
เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณ- *ปัจจัย มี ๓ นัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่ กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติ- *ปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่ กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็น ปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย
เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย: นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๓ นัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอุปนิสสย- *ปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๓ นัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่ กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๓ นัย
เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ
... เป็นปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ นัย
... อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย กัมมปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย กัมมปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย
นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย อาหารปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อินทริยปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย ฌานปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย มัคคปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ นัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณ- *ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณ- *ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุและกุศลธรรมที่ ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดย อุปนิสสยปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่ กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็น ปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อวิคตปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว โนอวิคเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ... โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ... อวิคเต นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุ- *ปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัย- *อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยอกุศล- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุ- *ปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะกัมมปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย
เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย เหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุ- *ปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศล- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัย
เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส จ นเหตุสฺส อกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่ อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย อธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัย แก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยกัมม- *ปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศล- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส จ นเหตุสฺส อกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอาหารปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอินทริยปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยฌานปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๓ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดย อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย ปัจจัย ฯลฯ
เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สหชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว นอนนฺตเร นว นสมนนฺตเร นว นสหชาเต นว นอญฺญมญฺเญ นว ฯเปฯ โนอวิคเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากต- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อพฺยากตญฺจ นเหตุํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๙ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว ปจฺฉาชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากต ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ เหตุํ อพฺยากตญฺจ นเหตุํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากต- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย
เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ อพฺยากตญฺจ นเหตุํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอาหารปัจจัย ไม่ใช่เพราะอินทริยปัจจัย ไม่ใช่เพราะฌาน- *ปัจจัย
นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาหารปจฺจยา: นอินฺทฺริยปจฺจยา: นฌานปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ... นอธิปติยา นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย เหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และ อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัย
เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส จ นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย อธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็น ปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ โดยปุเรชาตปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย ปัจฉาชาตปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็น ปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย
เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อัพยากตที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยวิปากปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ โดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยฌาน- *ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยมัคคปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสัมปยุตตปัจจัย
นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย: สมฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยวิปปยุตตปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็น ปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยวิปปยุตตปัจจัย
เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในวิปปยุตตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย- *ปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และ อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย- *ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็น ปัจจัยโดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย
เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส จ นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น เหตุทุกกุสลัตติกะ จบ -----------------------------------------------------
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------