กุสลัตติกจิตตทุกะ
巴利文与译文
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกจิตตทุกะ
จิตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่จิตตธรรมที่เป็นกุศล โดย อารัมมณปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อธิปติยา ฉ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗
เหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม เหตุสฺส สมฺมตฺตนิยตสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นกุศล และธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอกุศล และธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
นเหตุปจฺจยา อธิปติยา ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
เหตุํ อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อนิยตญฺจ นเหตุํ อนิยตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตะ ที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว วิปาเก นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๑๐ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ กุสลัตติกจิตตทุกะ จบ
นเหตุํ อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ