เหตุกอตีตารัมมณัตติกะ
巴利文与译文
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกอตีตารัมมณัตติกะ ปฏิจจวาร
เหตุทุกอตีตารมฺมณตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และ อตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ อตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อตีตารมฺมณญฺจ นเหตุํ อตีตารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว กมฺเม นว อวิคเต นว ฯ
อตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ อตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: นเหตุํ อตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
เหตุํ อตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อตีตารัมมณธรรม ที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อตีตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อตีตารัมมณธรรม ที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อตีตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อตีตารัมมณธรรม ที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และอตีตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัย แก่อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อตีตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม นเหตุสฺส อตีตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ อตีตารมฺมโณ จ นเหตุ อตีตารมฺมโณ จ ธมฺมา เหตุสฺส อตีตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อตีตารัมมณธรรม ที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดย โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุ อตีตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อตีตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนาคตารัมมณธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อนาคตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนาคตรัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และอนาคตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อนาคตารมฺมณญฺจ นเหตุํ อนาคตารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว กมฺเม นว อวิคเต นว ฯ
อนาคตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนาคตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: นเหตุํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนาคตารัมมณธรรม ที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
เหตุํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนาคตารัมมณ- *ธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อนาคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนาคตารัมมณธรรม ที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อนาคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนาคตารัมมณ- *ธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อนาคตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และอนาคตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อนาคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ: ตีณิ ฯ นเหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม นเหตุสฺส อนาคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ: ตีณิ ฯ เหตุ อนาคตารมฺมโณ จ นเหตุ อนาคตารมฺมโณ จ ธมฺมา เหตุสฺส อนาคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๓ ในฌานปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ อวิคเต นว ฯ
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนาคตารมมณ- *ธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัย โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อนาคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปัจจุปปันนารัมมณ- *ธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็น เหตุ และปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณญฺจ นเหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว อวิคเต นว ฯ
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: นเหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปัจจุปปันนารัมมณ- *ธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
เหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนา- *รัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนา- *รัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนา- *รัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนารัมมณ- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม นเหตุสฺส ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ จ นเหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ จ ธมฺมา เหตุสฺส ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว อวิคเต นว ฯ
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปัน นารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัย โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น เหตุทุกอตีตารัมมณัตติกะ จบ
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกอตีตารมฺมณตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ----------