กุสลัตติกสรณทุกะ

สรณธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสรณธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ

อรณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล และอรณธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

อรณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

อรณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกสรณทุกะ จบ

เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส พหิทฺธารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ