กุสลัตติกอัชฒัตตัตติกะ
巴利文与译文
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอัชฒัตตัตติกะ
ปญฺหาวาโร
อัชฌัตตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอัชฌัตตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัชฌัตตธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอัชฌัตตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัชฌัตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัชฌัตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร พึงให้พิสดารอย่างนี้
เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ วิปาโก จ นเหตุ วิปาโก จ ธมฺมา เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ตทารมฺมณาเยว ลพฺภนฺติ ฯ
อัชฌัตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตธรรมที่เป็น กุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัชฌัตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัชฌัตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตธรรมที่เป็น อัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ สหชาตาธิปติเยว ลพฺภติ อารมฺมณาธิปติ นตฺถิ ฯเปฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย เหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส จ นเหตุสฺส วิปากสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ อิตเร เทฺว อนนฺตรูปนิสฺสยปกตูปนิสฺสยาเยว ฯ
พหิทธาธรรมที่เป็นกุศล อาศัยพหิทธาธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย พหิทธาธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยพหิทธาธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย พหิทธาธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยพหิทธาธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ สหชาตกมฺมเมว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
พหิทธาธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่พหิทธาธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย พหิทธาธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่พหิทธาธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย พหิทธาธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่พหิทธาธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกอัชฌัตตัตติกะ จบ
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ