กุสลัตติกสัปปัจจยทุกนกุสลัตติกนสัปปัจจยทุกะ
巴利文与译文
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ กุสลัตติกสัปปัจจยทุกนกุสลัตติกนสัปปัจจยทุกะ
นกุสลตฺติกนหีนตฺติกํ
ธรรมที่เป็นอัปปัจจยธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจ- *จยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๕ นัย อสังขหธรรม ก็เช่นเดียวกับอัปปัจจยธรรม กุสลัตติกสนิทัสสนทุกนกุสลัตติกนสนิทัสสนทุกะ
นกุสลํ นหีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นมชฺฌิมํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นปณีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกนมิจฺฉตฺตตฺติกํ
ธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ฯลฯ พึงทำให้เป็นหัวข้อปัจจัย ๖ ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม ที่เป็นกุศล ฯลฯ หมวดอกุศล ก็แจก ๓ นัย หมวดอัพยากฤต ก็แจก ๓ นัย รวมเป็น ๙ นัย กุสลัตติกสัปปฏิฆทุกนกุสลัตติกนสัปปฏิฆทุกะ
นกุสลํ นมิจฺฉตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นสมฺมตฺต- นิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกนมคฺคารมฺมณตฺติกํ
ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย หมวดกุศลอัปปฏิฆธรรม ก็พึงแจก ๓ นัย หมวดอกุศลอัปปฏิฆธรรม ก็พึงแจก ๓ นัย หมวดอัพยากฤตอัปปฏิฆธรรม ก็พึงแจก ๓ นัย อาศัยธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต มี ๓ นัย อาศัยธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยา- *กฤต มี ๓ นัย รวมเป็น ๑๕ นัย กุสลัตติกรูปีทุกนกุสลัตติกนรูปีทุกะ
นกุสลํ นมคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นมคฺค- เหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นมคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกนอุปฺปนฺนตฺติกํ
ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นรูปีธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย อาศัยธรรมที่เป็นอรูปีธรรม ที่เป็นกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย อาศัยธรรมที่เป็นอรูปีธรรม ที่เป็นอกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย อาศัยธรรมที่เป็นอรูปีธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย รวมเป็น ๙ นัย กุสลัตติกโลกิยทุกนกุสลัตติกนโลกิยทุกะ
นกุสลํ นอนุปฺปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอุปฺปาทึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกนอตีตตฺติกํ
ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นโลกิธรรม ที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ฯลฯ ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ฯลฯ ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต ฯลฯ ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ฯลฯ มี ๕ นัย ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ฯลฯ มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย กุสลัตติกเกนจิวิญเญยยทุกนกุสลัตติกนเกนจิวิญเญยยทุกะ
นกุสลํ นอตีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอนาคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกนอตีตารมฺมณตฺติกํ
ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นกุศล ฯลฯ เกนจิวิญเญยยธรรม มี ๓ นัย รวมเป็น ๑๙ นัย ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ โดยอุบายนี้ ในเกนจิวิญเญยยธรรม พึงจำแนกเป็นหัวข้อปัจจัย ๑๙
นกุสลํ นอตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ