๗. โกฏสิมพลิชาดก
Pali and translation
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๗. โกฏสิมพลิชาดก ว่าด้วยการระวังภัยที่ยังไม่มาถึง
๗ โกฏสิมฺพลิชาตกํ
เราได้จับนาคราชยาวถึงพันวามาแล้ว ท่านยังทรงนาคราชนั้นและเราซึ่งมี กายใหญ่ไว้ได้ ไม่หวั่นไหว.
อหํ ทสสตพฺยามํ อุรคมาทาย อาคโต ตญฺจ มญฺจ มหากายํ ธารยํ นปฺปเวธสิ ฯ
ดูกรโกฏสิมพลีเทพบุตร ก็ท่านทรงนางนกตัวเล็กนี้ ซึ่งมีเนื้อน้อยกว่า เรา กลัวหวั่นไหวอยู่ เพราะเหตุอะไร?
อถิมํ ขุทฺทกํ ปกฺขึ อปฺปมํสตรํ มยา ธารยํ พฺยถสิ ภีโต กิมตฺถํ โกฏสิมฺพลิ ฯ
ดูกรพระยาครุฑ ท่านมีเนื้อเป็นภักษาหาร นกนี้มีผลไม้เป็นภักษาหาร นางนกนี้จักไปจิกกินพืชเมล็ดต้นไทร เมล็ดต้นกร่าง เมล็ดต้นมะเดื่อ และเมล็ดต้นโพธิ แล้วมาถ่ายวัจจะลงบนค่าคบไม้ของเรา.
มํสภกฺโข ตุวํ ราช ผลภกฺโข อยํ ทิโช อยํ นิโคฺรธวีชานิ มิลกฺขุทุมฺพรานิ จ อสฺสตฺถานิ จ ภกฺเขตฺวา ขนฺเธ เม โอทหิสฺสติ ฯ
ต้นไม้เหล่านั้นจักเจริญงอกงามขึ้น ไม่มีลมมากระทบข้างของเราได้ ต้น ไม้เหล่านั้นจักปกคลุมเรา ทำเราไม่ให้เป็นต้นไม้ไปเสีย.
เต รุกฺขา สํวิรูหนฺติ มม ปสฺเส นิวาตชา เต มํ ปริโยนทฺธิสฺสนฺติ อรุกฺขํ มํ กริสฺสเร ฯ
ต้นไม้ทั้งหลายแม้ชนิดอื่น เป็นหมู่ไม้มีรากประกอบด้วยลำต้นมีอยู่ นก ตัวนี้นำเอาพืชมาถ่ายไว้ ทำให้พินาศ.
สนฺติ อญฺเญปิ รุกฺขาเส มูลิโน ขนฺธิโน ทุมา อิมินา สกุณชาเตน วีชมาหริตฺวา หตา ฯ
เพราะว่าต้นไม้ทั้งหลายมีต้นไทรเป็นต้น งอกงามขึ้นปกคลุมไม้ซึ่งเป็นเจ้า ป่า แม้ที่มีลำต้นใหญ่ได้ ดูกรพระยาครุฑ เหตุนี้แหละ เราได้มองเห็น ภัยในอนาคต จึงได้หวั่นไหว.
อชฺฌารูหา หิ วฑฺฒนฺติ พฺรหนฺตํปิ วนปฺปตึ ตสฺมา ราช ปเวธามิ สมฺปสฺสํ นาคตํ ภยํ ฯ
นักปราชญ์พึงรังเกียจสิ่งที่น่ารังเกียจ พึงระวังภัยที่ยังไม่มาถึง นักปราชญ์ ย่อมพิจารณาดูโลกทั้งสอง เพราะภัยในอนาคต. จบ โกฏสิมพลิชาดกที่ ๗.
สงฺเกยฺย สงฺกิตพฺพานิ รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ อนาคตภยา ธีโร อุโภ โลเก อเวกฺขตีติ ฯ โกฏสิมฺพลิชาตกํ สตฺตมํ ฯ ---------