๘. ธูมการีชาดก

พระเจ้ายุธิฏฐิละผู้ทรงพอพระทัยในธรรม ได้ตรัสถามวิธูรบัณฑิตว่า ดูกร พราหมณ์ ท่านรู้บ้างไหมว่า ใครผู้เดียวเศร้าโศกเป็นอันมาก?

ราชา อปุจฺฉิ วิธูรํ ธมฺมกาโม ยุธิฏฺฐิโล อปิ พฺราหฺมณ ชานาสิ โก เอโก พหุ โสจติ ฯ

พราหมณ์วาเสฏฐโคตรผู้เป็นใหญ่ในฝูงแพะมากด้วยกัน ไม่เกียจคร้านทั้ง กลางคืนกลางวัน เมื่ออยู่ในป่า ได้ก่อไฟให้เกิดควัน.

พฺราหฺมโณ อชยูเถน พหุเตนฺโท วเน วสํ ธูมํ อกาสิ วาเสฏฺโฐ รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต ฯ

ชะมดทั้งหลายถูกเหลือบยุงรบกวน ก็พากันเข้าไปอาศัยอยู่ในสำนักของ พราหมณ์ธูมการีตลอดฤดูฝน เพราะกลิ่นควันของพราหมณ์นั้น.

ตสฺส ตํธูมคนฺเธน สรภา มกสทฺทิตา วสฺสาวาสํ อุปคจฺฉุํ ธูมการิสฺส สนฺติเก ฯ

พราหมณ์นั้นเอาใจใส่อยู่กับพวกชะมด ไม่เอาใจใส่ถึงพวกแพะ ว่าจะ มาเข้าคอกหรือไม่มา แพะของเขาเหล่านั้นได้หายไป.

สรเภสุ มนํ กตฺวา อชา โส นาวพุชฺฌถ อาคจฺฉนฺติ วชนฺติ วา ตสฺส ตา วินสุํ อชา ฯ

พอถึงสารทสมัย และในป่ามียุงซาลงแล้ว พวกชะมดก็พากันเข้าไปสู่ ภูเขาทางที่กันดาร และต้นแม่น้ำทั้งหลาย ฯ

สรภา สรเท กาเล ปหีนมกเส วเน ปาวึสุ คิริทุคฺคานิ นทีนํ ปภวานิ จ ฯ

พราหมณ์เห็นพวกชะมดหนีไปหมด และแพะทั้งหลายหายไป ก็ซูบผอม มีผิวพรรณซูบซีด เป็นโรคผอมเหลือง.

สรเภ จ คเต ทิสฺวา อชา จ วิภวํ คตา กีโส จ วิวณฺโณ อาสิ ปณฺฑุโรคี จ พฺราหฺมโณ ฯ

เป็นอย่างนี้แหละ ผู้ใดละเลยคนเก่าเสียมากระทำความรักกับคนใหม่ ผู้นั้นเป็นคนเดียว เศร้าโศกอยู่มาก เหมือนพราหมณ์ธูมการี ฉะนั้น. จบ ธูมการีชาดกที่ ๘.

เอวํ โย สนฺนิรงฺกตฺวา อาคนฺตุํ กุรุเต ปิยํ โส เอโก พหุ โสจติ ธูมการีว พฺราหฺมโณติ ฯ ธูมการิชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ