This collection answers by quoting only — editions are set side by side, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Scripture

๖. ปทกุสลมาณวชาดก

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

Text only · no interpretation11 items1 editions

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๙. นวกนิบาต] ๖. ปทกุสลมาณชาดก (๔๓๒) ๖. ปทกุสลมาณวชาดก (๔๓๒) ว่าด้วยมาณพผู้ฉลาดในการสะกดรอย (ภรรยากล่าวกับนายปาฏลีผู้เป็นสามีว่า)

๔๙

แม่น้ำคงคาย่อมพัดพาพี่ปาฏลีผู้คงแก่เรียน ขับเพลงได้ไพเราะ แน่ะพี่ผู้กำลังถูกน้ำพัดไป ขอความเจริญจงมีแก่พี่ ขอพี่จงให้บทเพลงแก่น้องสักบทหนึ่งเถิด (สามีกล่าวว่า)

๕๐

น้ำใดที่เขาใช้รดคนประสบทุกข์หรือคนกระสับกระส่าย เรากำลังจะตายในท่ามกลางน้ำนั้น ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง (ช่างหม้อกล่าวว่า)

๕๑

แผ่นดินใดที่พืชทั้งหลายงอกขึ้นได้หรือที่สัตว์ทั้งหลายดำรงอยู่ แผ่นดินนั้นกำลังบีบศีรษะของข้าพเจ้า ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง (ชายคนหนึ่งกล่าวว่า)

๕๒

ไฟใดที่เขาใช้หุงข้าว หรือที่เขาใช้บำบัดความหนาว ไฟนั้นกำลังไหม้ตัวข้าพเจ้า ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง (ชายคนหนึ่งกล่าวว่า)

๕๓

ข้าวใดที่พวกพราหมณ์และกษัตริย์จำนวนมากใช้ยังชีพ ข้าวนั้นข้าพเจ้าบริโภคแล้วกำลังจะฆ่าข้าพเจ้า ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง (ชายคนหนึ่งกล่าวว่า)

๕๔

ลมใดในเดือนท้ายของฤดูร้อนที่พวกบัณฑิตปรารถนา ลมนั้นกำลังทำลายตัวข้าพเจ้า ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง (พญานาคกล่าวว่า)

๕๕

ต้นไม้ใดที่นกพากันมาอาศัย ต้นไม้นั้นกำลังพ่นไฟ นกทั้งหลายพากันหลบหนีไปยังทิศทั้งหลาย ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๐๙} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๙. นวกนิบาต] ๗. โลมสกัสสปชาดก (๔๓๓) (หญิงชรากล่าวกับลูกชายว่า)

๕๖

หญิงสะใภ้ใดผู้มีความพอใจ ประดับประดาด้วยพวงดอกไม้ ลูบไล้ด้วยจันทน์หอมที่เรานำมา หญิงสะใภ้นั้นกำลังไล่เราออกจากเรือน ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง (ชายชราคร่ำครวญว่า)

๕๗

ลูกคนใดที่เกิดมาแล้วเป็นเหตุให้เรายินดี และปรารถนาความเจริญ ลูกคนนั้นกำลังไล่เราออกจากเรือน ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง (พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)

๕๘

ขอชาวชนบทและชาวนิคมที่มาประชุมพร้อมกันจงฟังข้าพเจ้า ที่ใดมีน้ำ ที่นั้นกลับร้อน ที่ใดปลอดภัย ที่นั้นกลับมีภัย

๕๙

พระราชาและพราหมณ์ปุโรหิตปล้นแว่นแคว้น ท่านทั้งหลายจงพากันรักษาตัวอยู่เถิด ภัยเกิดแล้วแต่ที่พึ่ง ปทกุสลมาณวชาดกที่ ๖ จบ

Editions used and their licences

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

th-mahachula · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ · evidence checked 2026-08-25

ผู้ดำเนินการแจ้ง ๒๕ ส.ค. ๖๙ ว่าได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยให้เผยแพร่ตัวบทฉบับนี้ · **เป็นคำยืนยันด้วยวาจา ยังไม่มีหนังสืออนุญาตประกอบ** ⇒ ฐานของการเผยแพร่คือวินิจฉัยของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่หลักฐานเอกสารและไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย · ข้อเท็จจริงที่ยังเป็นจริง: จัดพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๓๙ งานที่นิติบุคคลเป็นเจ้าของคุ้มครอง ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒) ถึงราว พ.ศ. ๒๕๘๙ — การอนุญาตจึงจำเป็นและต้องเก็บเอกสารไว้ให้ได้

๖. ปทกุสลมาณวชาดก