๑. จตุทวารชาดก

เมืองนี้มีประตู ๔ ประตู มีกำแพงมั่นคงล้วนแล้วไปด้วยเหล็กแดง ข้าพเจ้า ถูกล้อมไว้ด้วยกำแพง ข้าพเจ้าได้ทำบาปอะไรไว้?

จตุทฺวารมิทํ นครํ อายสํ ทฬฺหโตรณํ โอรุทฺธปฏิรุทฺโธสฺมิ กึ ปาปํ ปกตํ มยา ฯ

ประตูทั้งหมดจึงปิดแน่น ข้าพเจ้าถูกขังเหมือนนก ข้าแต่เทวดา เหตุ เป็นมาอย่างไร ข้าพเจ้าจึงลูกจักรกรดพัดศีรษะ?

สพฺเพ อปิหิตา ทฺวารา โอรุทฺโธสฺมิ ยถา ทิโช กิมาธิกรณํ ยกฺข จกฺกาภินิหโต อหํ ฯ

ท่านได้ทรัพย์มากมายถึงสองล้านแล้ว มิได้ทำตามคำชอบของญาติ ทั้งหลายผู้เอ็นดู.

ลทฺธา สตสหสฺสานิ อติเรกานิ วีสติ อนุกมฺปกานํ ญาตีนํ วจนํ สมฺมนากริ ฯ

ท่านแล่นเรือไปสู่สมุทรซึ่งอาจยังเรือให้โลดขึ้นได้ เป็นสาครมีสิทธิ์น้อย ได้ประสบนางเวมานิกเปรต ๔ นาง จาก ๔ นางเป็น ๘ นาง จาก ๘ นางเป็น ๑๖ นาง.

ลงฺฆึ สมุทฺทํ ปกฺขนฺทิ สาครํ อปฺปสิทฺธิยํ จตุพฺภิ อฏฺฐชฺฌคมา อฏฺฐาภิปิ จ โสฬส ฯ

ถึงจะได้ประสบนางเวมานิกเปรตจาก ๑๖ นางเป็น ๓๒ นาง ก็ยังปรารถนา ยิ่งไปกว่านั้น จึงได้ประสบจักรนี้ จักรกรดย่อมพัดผันบนศีรษะของ คนผู้ถูกความอยากครอบงำ.

โสฬสาภิ จ พตฺตึส อตฺริจฺฉํ จกฺกมาสโท อิจฺฉาหตสฺส โปสสฺส จกฺกํ ภมติ มตฺถเก ฯ

ความอยากเป็นของสูงใหญ่ไพศาล ยากที่จะให้เต็มได้ มักให้ถึงความ วิบัติ ชนเหล่าใดย่อมยินดีไปตามความอยาก ชนเหล่านั้นต้องเป็นผู้ทรง จักรกรดไว้.

อุปริ วิสาลํ ทุปฺปูรํ อิจฺฉาวิสตคามินํ เย จ ตํ อนุคิชฺฌนฺติ เต โหนฺติ จกฺกธาริโน ฯ

อนึ่ง ชนเหล่าใดละทิ้งสิ่งของมากมายเสีย ไม่พิจารณาหนทางให้ถ่องแท้ ไม่ใคร่ครวญเหตุนั้นให้ถี่ถ้วน ชนเหล่านั้นต้องเป็นผู้ทรงจักรกรดไว้.

พหุภณฺฑํ อวหาย มคฺคํ อปฺปฏิเวกฺขิย เยสํ เจตํ อสงฺขาตํ เต โหนฺติ จกฺกธาริโน ฯ

ผู้ใดพึงพิจารณาถึงการงาน และโภคะอันไพบูลย์ ไม่ซ่องเสพความอยาก อันประกอบด้วยความฉิบหาย ทำตามถ้อยคำของผู้เอ็นดูทั้งหลาย ผู้เช่น นั้นไม่พึงถูกจักรกรดพัดผัน.

กมฺมํ สเมกฺเข วิปุลญฺจ โภคํ อิจฺฉํ น เสเวยฺย อนตฺถสญฺหิตํ กเรยฺย วากฺยํ อนุกมฺปกานํ ตํ ตาทิสํ นาติวเตยฺย จกฺกํ ฯ

ข้าแต่เทวดา จักรกรดจักตั้งอยู่บนศีรษะของข้าพเจ้านานสักเท่าไรหนอ สักกี่พันปี ข้าพเจ้าขอถามความนั้น ขอท่านได้โปรดบอกแก่ข้าพเจ้า เถิด?

กีวจิรนฺนุ เม ยกฺข จกฺกํ สิรสิ ฐสฺสติ กตี วสฺสสหสฺสานิ ตมฺเม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ

ดูกรมิตตวินทุกะ ท่านจงฟังเรา ท่านจะต้องทนทุกข์ทรมานไปอีกนาน จักรกรดจะพัดผันอยู่บนศีรษะของท่าน เมื่อท่านยังมีชีวิตอยู่ จะพ้น จักรกรดนั้นไปไม่ได้. จบ จตุทวารชาดกที่ ๑.

อติสโร อจฺจสโร มิตฺตวินฺท สุโณหิ เม จกฺกนฺเต สิรสฺมิมาวิทฺธํ น ตํ ชีวํ ปโมกฺขสีติ ฯ จตุทฺวารชาตกํ ปฐมํ ฯ ---------