พระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522

สารบัญของฉบับนี้

ปรารภ

พระราชบัญญัติสิทธิบัตรพ.ศ.๒๕๒๒ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติมตามพ.ร.บ.สิทธิบัตร(ฉบับที่๒)พ.ศ.๒๕๓๕ และพ.ร.บ.สิทธิบัตร(ฉบับที่๓)พ.ศ.๒๕๔๒ ภูมิพลอดุลยเดชป.ร. ให้ไว้ณวันที่ ๑๑มีนาคมพ.ศ.๒๕๒๒ เป็นปีที่ ๓๔ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้ ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรมีกฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตรเพื่อคุ้มครองการประดิษฐ์และการ ออกแบบผลิตภัณฑ์ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของ สภานิติบัญญัติแห่งชาติทำหน้าที่รัฐสภาดังต่อไปนี้

1. ส่วนที่๕9 มาตรา
2. มาตรา ๔๖

   เมื่อพ้นกำหนดสามปีนับแต่วันออกสิทธิบัตรหรือสี่ปีนับแต่วันยื่นขอรับ สิทธิบัตรแล้วแต่ระยะเวลาใดจะสิ้นสุดลงทีหลังบุคคลอื่นจะยื่นคำขอใช้สิทธิตามสิทธิบัตรนั้นต่อ อธิบดีก็ได้ถ้าปรากฏว่าในขณะที่ยื่นคำขอมีพฤติการณ์แสดงว่าผู้ทรงสิทธิบัตรไม่ใช้สิทธิโดยชอบ ดังต่อไปนี้ (๑)ไม่มีการผลิตผลิตภัณฑ์หรือไม่มีการใช้กรรมวิธีตามสิทธิบัตรภายในราชอาณาจักรโดย ไม่มีเหตุผลอันสมควรหรือ (๒)ไม่มีการขายผลิตภัณฑ์ตามสิทธิบัตรหรือผลิตภัณฑ์ที่ใช้กรรมวิธีตามสิทธิบัตรหรือมี การขายผลิตภัณฑ์ดังกล่าวในราคาสูงเกินควรหรือไม่พอสนองความต้องการของประชาชนภายใน ราชอาณาจักรโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ทั้งนี้ ไม่ว่าจะเป็นกรณีตาม(๑)หรือ(๒)ผู้ขอใช้สิทธิจะต้องแสดงว่าผู้ขอได้พยายามขอ อนุญาตใช้สิทธิตามสิทธิบัตรจากผู้ทรงสิทธิบัตรโดยได้เสนอเงื่อนไขและค่าตอบแทนที่เพียงพอ ตามพฤติการณ์แห่งกรณีแล้วแต่ไม่สามารถตกลงกันได้ภายในระยะเวลาอันสมควร การขอใช้สิทธิตามสิทธิบัตรให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดโดย กฎกระทรวง

3. มาตรา ๔๖ ทวิ

   ยกเลิกทั้งมาตรา

4. มาตรา ๔๗

   ถ้าการใช้สิทธิตามข้อถือสิทธิในสิทธิบัตรใดอาจมีผลเป็นการละเมิดข้อถือ สิทธิในสิทธิบัตรอื่นผู้ทรงสิทธิบัตรซึ่งประสงค์จะใช้สิทธิดังกล่าวจะยื่นคำขอใช้สิทธิตาม สิทธิบัตรอื่นต่ออธิบดีก็ได้ภายใต้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (๑)การประดิษฐ์ของผู้ขอใช้สิทธิเป็นการประดิษฐ์ที่มีความก้าวหน้าอย่างสำคัญทาง เทคโนโลยีซึ่งเป็นผลดีทางด้านเศรษฐกิจเมื่อเทียบกับการประดิษฐ์ของสิทธิบัตรที่ขอใช้ (๒)ผู้ทรงสิทธิบัตรมีสิทธิที่จะใช้สิทธิตามสิทธิบัตรของผู้ขอใช้สิทธิภายใต้เงื่อนไขที่ เหมาะสมในการขอใช้สิทธินั้น (๓)ผู้ขอใช้สิทธิไม่อาจโอนการใช้สิทธิดังกล่าวให้แก่บุคคลอื่นเว้นแต่จะเป็นการโอนไป พร้อมกับสิทธิบัตรของตน ทั้งนี้ ผู้ขอใช้สิทธิจะต้องแสดงว่าได้พยายามขออนุญาตใช้สิทธิตามสิทธิบัตรจากผู้ทรง สิทธิบัตรนั้นโดยได้เสนอเงื่อนไขและค่าตอบแทนที่เพียงพอตามพฤติการณ์แห่งกรณีแล้วแต่ไม่ สามารถตกลงกันได้ภายในระยะเวลาอันสมควร การขอใช้สิทธิตามสิทธิบัตรให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดโดย กฎกระทรวง

5. มาตรา ๔๗ ทวิ

   ถ้าการใช้สิทธิตามข้อถือสิทธิในสิทธิบัตรที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ตามมาตรา ๔๖อาจ มีผลเป็นการละเมิดข้อถือสิทธิในสิทธิบัตรของบุคคลอื่นอีกผู้ขอใช้สิทธิตามมาตรา ๔๖จะยื่นคำขอ ใช้สิทธิตามสิทธิบัตรอื่นนั้นต่ออธิบดีก็ได้ภายใต้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (๑)การประดิษฐ์ของผู้ขอใช้สิทธิเป็นการประดิษฐ์ที่มีความก้าวหน้าอย่างสำคัญทาง เทคโนโลยีซึ่งเป็นผลดีทางด้านเศรษฐกิจเมื่อเทียบกับการประดิษฐ์ของสิทธิบัตรที่ขอใช้ (๒)ผู้ขอใช้สิทธิไม่อาจโอนการใช้สิทธิดังกล่าวให้แก่บุคคลอื่น ทั้งนี้ ผู้ขอใช้สิทธิจะต้องแสดงว่าได้พยายามขออนุญาตใช้สิทธิตามสิทธิบัตรจากผู้ทรงสิทธิบัตรนั้น โดยได้เสนอเงื่อนไขและค่าตอบแทนที่เพียงพอตามพฤติการณ์แห่งกรณีแล้วแต่ไม่สามารถตกลง กันได้ภายในระยะเวลาอันสมควร การขอใช้สิทธิตามสิทธิบัตรให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดโดย กฎกระทรวง

6. มาตรา ๔๘

   ผู้ทรงสิทธิบัตรมีสิทธิได้รับค่าตอบแทนในการขอใช้สิทธิตามมาตรา ๔๖ มาตรา ๔๗และมาตรา ๔๗ทวิ สำหรับผู้ได้รับอนุญาตแต่เพียงผู้เดียวให้ใช้สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา ๓๘มีสิทธิ ได้รับค่าตอบแทนในการขอใช้สิทธิตามมาตรา ๔๖มาตรา ๔๗หรือมาตรา ๔๗ทวิได้ในกรณีนี้ผู้ ทรงสิทธิบัตรไม่มีสิทธิได้รับค่าตอบแทน

7. มาตรา ๔๙

   ในการยื่นคำขอใช้สิทธิตามมาตรา ๔๖มาตรา ๔๗หรือมาตรา ๔๗ทวิผู้ขอใช้ สิทธิต้องเสนอค่าตอบแทนเงื่อนไขในการใช้สิทธิตามสิทธิบัตรและข้อจำกัดสิทธิของผู้ทรง สิทธิบัตรและผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา ๔๘วรรคสองพร้อมกับคำ ขอใช้สิทธิสำหรับกรณีการขอใช้สิทธิตามมาตรา ๔๗ผู้ขอใช้สิทธิต้องยินยอมอนุญาตให้ผู้ทรง สิทธิบัตรที่ตนขอใช้สิทธิเป็นผู้มีสิทธิใช้สิทธิตามสิทธิบัตรของตนเป็นการตอบแทนด้วย เมื่อได้รับคำขอใช้สิทธิตามมาตรา ๔๖มาตรา ๔๗หรือมาตรา ๔๗ทวิแล้วให้พนักงาน เจ้าหน้าที่แจ้งกำหนดวันสอบสวนคำขอไปยังผู้ขอใช้สิทธิผู้ทรงสิทธิบัตรและผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้ สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา ๔๘วรรคสองในการนี้ให้ส่งสำเนาคำขอไปยังผู้ทรงสิทธิบัตร และผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา ๔๘วรรคสองด้วย ในการสอบสวนตามวรรคสองพนักงานเจ้าหน้าที่จะเรียกผู้ขอใช้สิทธิผู้ทรงสิทธิบัตรหรือ ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา ๔๘วรรคสองมาให้ถ้อยคำชี้แจงให้ส่ง เอกสารหรือสิ่งใดเพิ่มเติมก็ได้เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการสอบสวนและอธิบดีได้วินิจฉัย แล้วให้แจ้งคำวินิจฉัยไปยังผู้ขอใช้สิทธิผู้ทรงสิทธิบัตรและผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของผู้ทรง สิทธิบัตรตามมาตรา ๔๘วรรคสอง คำวินิจฉัยของอธิบดีตามวรรคสามคู่กรณีอาจอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการได้ภายในหกสิบวันนับแต่ วันที่ได้รับแจ้งคำวินิจฉัยนั้น

8. มาตรา ๕๐

   เมื่ออธิบดีวินิจฉัยว่าผู้ขอใช้สิทธิตามมาตรา ๔๖มาตรา ๔๗หรือมาตรา ๔๗ทวิ เป็นผู้สมควรได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิตามสิทธิบัตรได้ให้อธิบดีกำหนดค่าตอบแทนเงื่อนไขใน การใช้สิทธิตามสิทธิบัตรและข้อจำกัดสิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรและผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของ ผู้ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา ๔๘วรรคสองตามที่ผู้ทรงสิทธิบัตรและผู้ได้รับอนุญาตได้ตกลงกันและ ในกรณีที่ทั้งสองฝ่ายตกลงกันไม่ได้ภายในระยะเวลาที่อธิบดีกำหนดให้อธิบดีกำหนดค่าตอบแทน เงื่อนไขในการใช้สิทธิตามสิทธิบัตรและข้อจำกัดสิทธิดังกล่าวตามที่อธิบดีพิจารณาเห็นสมควร ภายใต้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ (๑)ขอบเขตและระยะเวลาที่อนุญาตต้องไม่เกินกว่าพฤติการณ์อันจำเป็น (๒)ผู้ทรงสิทธิบัตรมีสิทธิที่จะอนุญาตให้ผู้รับอนุญาตรายอื่นใช้สิทธิตามสิทธิบัตรของตน ด้วยก็ได้ (๓)ผู้รับอนุญาตไม่มีสิทธิโอนใบอนุญาตให้แก่บุคคลอื่นเว้นแต่จะโอนกิจการหรือ ชื่อเสียงในทางการค้าโดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการอนุญาตให้ใช้สิทธินั้นด้วย (๔)การอนุญาตจะต้องมุ่งสนองความต้องการของประชาชนภายในราชอาณาจักรเป็น สำคัญ (๕)ค่าตอบแทนที่กำหนดจะต้องเพียงพอต่อพฤติการณ์แห่งกรณี เมื่ออธิบดีได้กำหนดค่าตอบแทนเงื่อนไขในการใช้สิทธิตามสิทธิบัตรและข้อจำกัดสิทธิดังกล่าว แล้วให้อธิบดีสั่งให้ออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิตามสิทธิบัตรนั้น คำสั่งของอธิบดีตามวรรคหนึ่งคู่กรณีอาจอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการได้ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ ได้รับแจ้งคำวินิจฉัยนั้น การออกใบอนุญาตให้ใช้สิทธิตามสิทธิบัตรตามวรรคสองให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และ วิธีการที่กำหนดโดยกฎกระทรวง มาตรา ๕๐ทวิใบอนุญาตให้ใช้สิทธิที่ออกให้ด้วยเหตุตามมาตรา ๔๖อาจยกเลิกได้หาก ปรากฏว่าเหตุแห่งการอนุญาตได้หมดสิ้นไปและไม่อาจเกิดขึ้นได้อีกและการยกเลิกดังกล่าวจะไม่ กระทบกระเทือนสิทธิหรือผลประโยชน์ที่ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิได้รับตามใบอนุญาตให้ใช้สิทธิ นั้น การขอให้ยกเลิกใบอนุญาตตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดโดย กฎกระทรวงและให้นำบทบัญญัติมาตรา ๔๙วรรคสองและวรรคสามและมาตรา ๕๐มาใช้บังคับ โดยอนุโลม

9. มาตรา ๕๑

   เพื่อประโยชน์ในการประกอบกิจการอันเป็นสาธารณูปโภคหรือการอันจำเป็น ในการป้องกันประเทศหรือการสงวนรักษาหรือการได้มาซึ่งทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อม หรือป้องกันหรือบรรเทำการขาดแคลนอาหารยาหรือสิ่งอุปโภคบริโภคอย่างอื่นอย่างรุนแรงหรือ เพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นกระทรวงทบวงกรมอาจใช้สิทธิตามสิทธิบัตรอย่างใดอย่างหนึ่ง ตามมาตรา ๓๖โดยกระทำการดังกล่าวเองหรือให้บุคคลอื่นกระทำแทนในการใช้สิทธิดังกล่าว กระทรวงทบวงกรมจะต้องเสียค่าตอบแทนแก่ผู้ทรงสิทธิบัตรหรือผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของผู้ ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา ๔๘วรรคสองและจะต้องแจ้งให้ผู้ทรงสิทธิบัตรทราบเป็นหนังสือโดยไม่ ชักช้าทั้งนี้ โดยไม่อยู่ภายใต้บังคับเงื่อนไขมาตรา ๔๖มาตรา ๔๗และมาตรา ๔๗ทวิ ในการนี้ให้ยื่นคำขอเสนอค่าตอบแทนและเงื่อนไขในการใช้สิทธิตามสิทธิบัตรต่ออธิบดี การกำหนดค่าตอบแทนให้เป็นไปตามความตกลงระหว่างกระทรวงทบวงกรมซึ่งประสงค์ใช้สิทธิ ตามสิทธิบัตรกับผู้ทรงสิทธิบัตรหรือผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรและให้นำ มาตรา ๕๐มาใช้บังคับโดยอนุโลม

10. มาตรา ๕๒

    ในภาวะสงครามหรือในภาวะฉุกเฉินนายกรัฐมนตรีโดยอนุมัติคณะรัฐมนตรีมีอำนาจ ออกคำสั่งใช้สิทธิตามสิทธิบัตรใดๆก็ได้เพื่อการอันจำเป็นในการป้องกันประเทศและรักษาความ มั่นคงแห่งชาติโดยเสียค่าตอบแทนที่เป็นธรรมแก่ผู้ทรงสิทธิบัตรและต้องแจ้งให้ผู้ทรงสิทธิบัตร ทราบเป็นหนังสือโดยไม่ชักช้า ผู้ทรงสิทธิบัตรมีสิทธิอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวหรือจำนวนค่าตอบแทนต่อศาลภายในหกสิบวันนับแต่ วันที่ได้รับแจ้งคำสั่งนั้น