๑

บัดนี้ ชื่อว่าเรื่องชราและมรณะ.

ในเรื่องนั้น ธรรมดาว่า ชราและมรณะไม่ควรกล่าวว่าเป็นโลกีย์หรือโลกุตตระ เพราะมิใช่เป็นสภาวะที่สำเร็จแล้ว คือมิใช่เป็นสภาวะที่เกิดขึ้นแล้วเหมือนธรรมทั้งหลายมีรูปเป็นต้น.

จริงอยู่ ในทุกมาติกาว่า โลกิยา ธมฺมา โลกุตฺตรา ธมฺมา ดังนี้ ชราและมรณะไม่สำเร็จในโลกิยบท ได้แก่จิต ๘๑ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘ และโลกุตตรบท ได้แก่โลกุตตรจิต ๘ เจตสิก ๓๖ นิพพาน.

ในปัญหานั้น ชนเหล่าใดมีความเห็นผิดดุจลัทธิของนิกายมหาสังฆิกะทั้งหลายว่า ชราและมรณะของโลกุตตรธรรมเป็นโลกุตตระ เพราะไม่ถือเอาสภาวะนี้.

คำถามของสกวาทีหมายถึงชนเหล่านั้น คำตอบรับรองเป็นของปรวาที.

คำที่เหลือในที่นี้ พึงทราบตามพระบาลีนั่นแล.

อรรถกถาชรามรณกถา จบ. -----------------------------------------------------