๘. สังโยคสูตร

๕๑ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมบรรยาย เรื่องความเกี่ยวข้องและ ความไม่เกี่ยวข้องแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว ภิกษุ เหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า ธรรมบรรยายเรื่องความเกี่ยวข้องและความไม่เกี่ยวข้อง เป็นอย่างไร คือ สตรีย่อมกำหนด ๑. ความเป็นสตรีภายในตน ๒. กิริยาของสตรี ๓. ท่าทางของสตรี ๔. ความไว้ตัวของสตรี @เชิงอรรถ : @ คำว่า บรรยาย ในคำว่า ธรรมบรรยาย นี้แปลจาก ปริยาย ศัพท์ ซึ่งมีความหมาย ๓ นัย คือ (๑) หมายถึง @เทศนา (ดู ม.มู. ๑๒/๒๐๕/๑๗๕, องฺ.ฉกฺก. ๒๒/๖๓/๓๙๐) (๒) หมายถึงวาระ (ดู ม.อุ. ๑๔/๒๙๘/๓๔๔) @(๓) หมายถึงเหตุ (ดู วิ.มหา. ๑/๑๖๔/๙๕) ในที่นี้หมายถึงเหตุ (วิ.อ. ๑/๓/๑๒๖, องฺ.สตฺตก.อ. ๓/๕๑/๑๘๕) @ ท่าทางของสตรี หมายถึงมรรยาทต่างๆ เช่น การนุ่ง การห่ม เป็นต้น (องฺ.สตฺตก.อ. ๓/๕๑/๑๘๕) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๘๕} พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ๕. มหายัญญวรรค ๘. สังโยคสูตร ๕. ความพอใจของสตรี ๖. เสียงของสตรี ๗. เครื่องประดับของสตรี เธอย่อมติดใจยินดียิ่งในความเป็นสตรีภายในตนเป็นต้นนั้น เธอผู้ติดใจยินดียิ่งในความเป็นสตรีภายในตนเป็นต้นนั้น ย่อมกำหนด ๑. ความเป็นบุรุษภายนอก ๒. กิริยาของบุรุษ ๓. ท่าทางของบุรุษ ๔. ความไว้ตัวของบุรุษ ๕. ความพอใจของบุรุษ ๖. เสียงของบุรุษ ๗. เครื่องประดับของบุรุษ เธอย่อมติดใจยินดียิ่งในความเป็นบุรุษภายนอกเป็นต้นนั้น เธอผู้ติดใจยินดียิ่ง ในความเป็นบุรุษภายนอกเป็นต้นนั้น ย่อมมุ่งหวังการเกี่ยวข้องภายนอกและมุ่งหวัง สุขและโสมนัสที่จะเกิดขึ้นเพราะการเกี่ยวข้องนั้นเป็นปัจจัย สัตว์ทั้งหลายผู้ยินดียิ่ง ในความเป็นสตรี ย่อมเป็นผู้เกี่ยวข้องกับบุรุษทั้งหลาย สตรีล่วงพ้นความเป็นสตรีไปไม่ได้ อย่างนี้แล บุรุษย่อมกำหนด ๑. ความเป็นบุรุษภายในตน ๒. กิริยาของบุรุษ ๓. ท่าทางของบุรุษ ๔. ความไว้ตัวของบุรุษ ๕. ความพอใจของบุรุษ ๖. เสียงของบุรุษ ๗. เครื่องประดับของบุรุษ เขาย่อมติดใจยินดียิ่งในความเป็นบุรุษภายในตนเป็นต้นนั้น เขาผู้ติดใจยินดียิ่งในความเป็นบุรุษภายในตนเป็นต้นนั้น ย่อมกำหนด ๑. ความเป็นสตรีภายนอก ๒. กิริยาของสตรี ๓. ท่าทางของสตรี ๔. ความไว้ตัวของสตรี ๕. ความพอใจของสตรี ๖. เสียงของสตรี ๗. เครื่องประดับของสตรี {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๘๖} พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ๕. มหายัญญวรรค ๘. สังโยคสูตร เขาย่อมติดใจยินดียิ่งในความเป็นสตรีภายนอกเป็นต้นนั้น เขาผู้ติดใจยินดียิ่ง ในความเป็นสตรีภายนอกเป็นต้นนั้น ย่อมมุ่งหวังการเกี่ยวข้องภายนอกและมุ่งหวัง สุขและโสมนัสที่จะเกิดขึ้นเพราะการเกี่ยวข้องนั้นเป็นปัจจัย สัตว์ทั้งหลายผู้ยินดียิ่ง ในความเป็นบุรุษ ย่อมเป็นผู้เกี่ยวข้องกับสตรีทั้งหลาย บุรุษล่วงพ้นความเป็นบุรุษไป ไม่ได้ อย่างนี้แล ภิกษุทั้งหลาย ความเกี่ยวข้องเป็นอย่างนี้แล ความไม่เกี่ยวข้อง เป็นอย่างไร คือ สตรีย่อมไม่กำหนด ๑. ความเป็นสตรีภายในตน ๒. กิริยาของสตรี ๓. ท่าทางของสตรี ๔. ความไว้ตัวของสตรี ๕. ความพอใจของสตรี ๖. เสียงของสตรี ๗. เครื่องประดับของสตรี เธอย่อมไม่ติดใจไม่ยินดียิ่งในความเป็นสตรีภายในตนเป็นต้นนั้น เธอผู้ไม่ติดใจไม่ยินดียิ่งในความเป็นสตรีในภายในตนเป็นต้นนั้น ย่อมไม่กำหนด ๑. ความเป็นบุรุษภายนอก ๒. กิริยาของบุรุษ ๓. ท่าทางของบุรุษ ๔. ความไว้ตัวของบุรุษ ๕. ความพอใจของบุรุษ ๖. เสียงของบุรุษ ๗. เครื่องประดับของบุรุษ เธอย่อมไม่ติดใจไม่ยินดียิ่งในความเป็นบุรุษภายนอกเป็นต้นนั้น เธอผู้ไม่ติดใจ ไม่ยินดียิ่งในความเป็นบุรุษภายนอกเป็นต้นนั้น ย่อมไม่มุ่งหวังการเกี่ยวข้องภายนอก และไม่มุ่งหวังสุขและโสมนัสที่จะเกิดขึ้นเพราะการเกี่ยวข้องนั้นเป็นปัจจัย สัตว์ทั้งหลาย ผู้ไม่ยินดียิ่งในความเป็นสตรี ย่อมเป็นผู้ไม่เกี่ยวข้องกับบุรุษทั้งหลาย สตรีล่วงพ้น ความเป็นสตรีไปได้ อย่างนี้แล {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๘๗} พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ๕. มหายัญญวรรค ๘. สังโยคสูตร บุรุษย่อมไม่กำหนด ๑. ความเป็นบุรุษภายในตน ๒. กิริยาของบุรุษ ๓. ท่าทางของบุรุษ ๔. ความไว้ตัวของบุรุษ ๕. ความพอใจของบุรุษ ๖. เสียงของบุรุษ ๗. เครื่องประดับของบุรุษ เขาย่อมไม่ติดใจไม่ยินดียิ่งในความเป็นบุรุษภายในตนเป็นต้นนั้น เขาผู้ไม่ติดใจไม่ยินดียิ่งในความเป็นบุรุษภายในตนเป็นต้นนั้น ย่อมไม่กำหนด ๑. ความเป็นสตรีภายนอก ๒. กิริยาของสตรี ๓. ท่าทางของสตรี ๔. ความไว้ตัวของสตรี ๕. ความพอใจของสตรี ๖. เสียงของสตรี ๗. เครื่องประดับของสตรี เขาย่อมไม่ติดใจไม่ยินดียิ่งในความเป็นสตรีภายนอกเป็นต้นนั้น เขาผู้ไม่ติดใจ ไม่ยินดียิ่งในความเป็นสตรีภายนอกเป็นต้นนั้น ย่อมไม่มุ่งหวังการเกี่ยวข้องภายนอกและ ไม่มุ่งหวังสุขและโสมนัสที่จะเกิดขึ้นเพราะการเกี่ยวข้องนั้นเป็นปัจจัย สัตว์ทั้งหลายผู้ ไม่ยินดียิ่งในความเป็นบุรุษ ย่อมเป็นผู้ไม่เกี่ยวข้องกับสตรีทั้งหลาย บุรุษล่วงพ้นความ เป็นบุรุษไปได้ อย่างนี้แล ภิกษุทั้งหลาย ความไม่เกี่ยวข้อง เป็นอย่างนี้แล ภิกษุทั้งหลาย ธรรมบรรยายเรื่องความเกี่ยวข้องและความไม่เกี่ยวข้อง เป็น อย่างนี้แล สังโยคสูตรที่ ๘ จบ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๘๘}