๗. กาติยานเถรคาถา
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา ๗. กาติยานเถรคาถา สุภาษิตเตือนไม่ให้ประมาท
จงลุกขึ้นนั่งเถิดกาติยานะ อย่ามัวนอนหลับอยู่เลย จงตื่นขึ้นเถิด อย่า ให้มัจจุราชผู้เป็นพวกพ้องของคนประมาทชนะ ท่านผู้เกียจคร้านด้วย อุบายอันโกงเลย กำลังคลื่นแห่งมหาสมุทร ย่อมครอบงำบุรุษผู้ไม่อาจ ข้ามมหาสมุทรนั้นได้ แม้ฉันใด ชาติและชราย่อมครอบงำท่านผู้ถูก ความเกียจคร้านครอบงำแล้ว ฉันนั้น ขอท่านจงทำเกาะ คือ อรหัตผล แก่ตนเถิด เพราะที่พึ่งอย่างอื่นในโลกนี้และโลกหน้า ย่อมไม่มีแก่ท่าน ก็พระศาสดาได้ทรงบอกทางนี้ อันล่วงพ้นจากเครื่องข้องและจากภัย คือ ชาติและชราแก่ท่านแล้ว ท่านอย่าเป็นผู้ประมาทตลอดยามต้น และยามหลัง จงพยายามทำความเพียรให้มั่นเถิด ท่านจงปลดเปลื้อง เครื่องผูกทั้งหลายอันเป็นของเดิมเสีย จงใช้สอยผ้าสังฆาฏิและโกนศีรษะ ด้วยมีดโกน ฉันอาหารที่ขอเขามาได้ จงอย่าเห็นแก่การเล่นสนุกสนาน อย่าเห็นแก่นอน จงหมั่นเพ่งดูธรรมเถิด กาติยานะ จงเจริญฌาน จงชนะ กิเลสเถิดกาติยานะ ท่านจงเฉลียวฉลาดในทางอันปลอดโปร่งจากโยคะ จงบรรลุถึงความบริสุทธิ์อันยอดเยี่ยม จงดับเพลิงกิเลส ดังบุคคลดับไฟ ด้วยน้ำ ฉะนั้น ประทีปที่ส่องแสง ถ้ามีแสงน้อย ย่อมดับไปด้วยลม ดังเถาวัลย์เหี่ยวแห้ง ฉันใด ท่านก็จงเป็นผู้ไม่ถือมั่น กำจัดมารผู้มี โคตรเสมอด้วยพระอินทร์ฉันนั้นเถิด ก็เมื่อท่านกำจัดมารได้อย่างนี้แล้ว เป็นผู้ปราศจากความกำหนัดพอใจในเวทนาทั้งหลาย เป็นผู้มีความเย็น รอคอยเวลานิพพานของตน ในอัตภาพนี้ทีเดียว.
|๓๕๓.๔๑๑| ๗ อุฏฺฐาหิ นิสีท กาติยาน มา นิทฺทาพหุโล อหุ ชาครสฺสุ มา ตํ อลสํ ปมตฺตพนฺธุ กูเฏเนว ชินาตุ มจฺจุราชา ฯ |๓๕๓.๔๑๒| เสยฺยถาปิ มหาสมุทฺทเวโค เอวํ ชาติชราติวตฺตเต ตํ โส กโรหิ สุทีปมตฺตโน ตฺวํ น หิ ตาณํ ตว วิชฺชเตธ อญฺญํ ฯ |๓๕๓.๔๑๓| สตฺถา หิ วิเชสิ มคฺคเมตํ สงฺคา ชาติชราภยา อตีตํ ปุพฺพาปรรตฺตมปฺปมตฺโต อนุยุญฺชสฺสุ ทฬฺหํ กโรหิ โยคํ ฯ |๓๕๓.๔๑๔| ปุริมานิ ปมุญฺจ พนฺธนานิ สงฺฆาฏีขุรมุณฺฑภิกฺขโภชี มา ขิฑฺฑารติญฺจ มา นิทฺทํ อนุยุญฺชิตฺถ ฌิยาย กาติยาน ฯ |๓๕๓.๔๑๕| ฌายาหิ ชินาหิ กาติยาน โยคกฺเขมปเถ สุโกวิโทสิ ปปฺปุยฺย อนุตฺตรํ วิสุทฺธึ ปรินิพฺพาหิสิ วารินาว โชติ ฯ |๓๕๓.๔๑๖| ปชฺโชตกโร ปริตฺตรํโส วาเตน วินมฺยเต ลตาว เอวมฺปิ ตุวํ อนาทิยมาโน มารํ อินฺทสโคตฺต นิทฺธุนาหิ ฯ โส เวทยิตาสุ วีตราโค กาลํ กงฺข อิเธว สีติภูโตติ ฯ กาติยาโน เถโร ฯ