๗. โลมสกัสสปชาดก
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๗. โลมสกัสสปชาดก ว่าด้วยตบะเป็นคุณธรรมอันประเสริฐ
๗ โลมสกสฺสปชาตกํ
ถ้าท่านนำเอาฤาษีชื่อโลมสกัสสปะมาบูชายัญได้ ท่านพึงได้เป็นพระราชา เสมอด้วยพระอินทร์ไม่รู้แก่ไม่รู้ตายเลย.
อสฺส อินฺทสโม ราช อจฺจนฺตํ อชรามโร สเจ ตฺวํ ยญฺญํ ยเชยฺย อิสึ โลมสกสฺสปํ ฯ
อาตมาไม่ปรารถนาแผ่นดินซึ่งมีสมุทรล้อมรอบ มีสาครเป็นขอบเขต พร้อมกับความนินทา ดูกรไสยหะ ท่านจงทราบอย่างนี้เถิด.
สสมุทฺทปริยายํ มหึ สาครกุณฺฑลํ น อิจฺเฉ สห นินฺทาย เอวํ เสยฺห วิชานหิ ฯ
ดูกรพราหมณ์ เราติเตียนการได้ยศ การได้ทรัพย์ และความประพฤติ อันไม่เป็นธรรม มีแต่จะให้ถึงความพินาศ.
ธิรตฺถุ ตํ ยสลาภํ ธนลาภญฺจ พฺราหฺมณ ยา วุตฺติ วินิปาเตน อธมฺมจรเณน วา ฯ
ถึงแม้จะเป็นบรรพชิตต้องอุ้มบาตรหาเลี้ยงชีพ ความเป็นอยู่นั่นแหละดี กว่า การแสวงหาโดยไม่เป็นธรรมจะดีอะไร.
อปิ เจ ปตฺตมาทาย อนาคาโร ปริพฺพเช สาเยว ชีวิกา เสยฺโย ยา จาธมฺเมน เอสนา ฯ
ถึงแม้จะเป็นบรรพชิตต้องอุ้มบาตรหาเลี้ยงชีพ แต่ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ความเป็นอยู่นั่นแหละประเสริฐกว่าความเป็นพระราชาในโลก.
อปิ เจ ปตฺตมาทาย อนาคาโร ปริพฺพเช อญฺญํ อหึสยํ โลเก อปิ รชฺเชน ตํ วรํ ฯ
พระจันทร์มีกำลัง พระอาทิตย์มีกำลัง สมณะและพราหมณ์มีกำลัง ฝั่ง แห่งสมุทรก็มีกำลัง หญิงก็มีกำลังยิ่งกว่ากำลังทั้งหลาย.
พลํ จนฺโท พลํ สุริโย พลํ สมณพฺราหฺมณา พลํ เวลา สมุทฺทสฺส พลาติพลมิตฺถิโย ฯ
เพราะพระนางจันทวดีทำให้ฤาษีชื่อโลมสกัสสปะ ผู้มีตบะกล้ามาบูชายัญ เพื่อประโยชน์แก่พระราชบิดาได้.
ยถา อุคฺคตปํ สนฺตํ อิสึ โลมสกสฺสปํ ปิตุ อตฺถาย จนฺทวตี วาชเปยฺยํ อยาชยิ ฯ
กรรมที่บุคคลทำด้วยความโลภนั้น เป็นกรรมเผ็ดร้อน มีกามเป็นเหตุ เราจักค้นหามูลรากแห่งกรรมนั้น จักตัดราคะพร้อมทั้งเครื่องผูกเสีย.
ตํ โลภปกตํ กมฺมํ กฏุกํ กามเหตุกํ ตสฺส มูลํ คเวสิสฺสํ เฉชฺชํ ราคํ สพนฺธนํ ฯ
ดูกรมหาบพิตร อาตมภาพติเตียนกามคุณทั้งหลายในโลกมากมาย ตบะ ธรรมเท่านั้นเป็นคุณธรรมอันประเสริฐกว่ากามคุณทั้งหลาย อาตมภาพจัก เลิกละกามคุณทั้งหลายเสียแล้ว บำเพ็ญตบะ รัฐก็ดี พระนางจันทวดี ก็ดี จงเป็นของพระองค์ตามเดิมเถิด. จบ โลมสกัสสปชาดกที่ ๗.
ธิรตฺถุ กาเม สุพหูปิ โลเก ตโปว เสยฺโย กามคุเณหิ ราช ตโป กริสฺสามิ ปหาย กาเม ตเวว รฏฺฐํ จนฺทวตี จ โหตูติ ฯ โลมสกสฺสปชาตกํ สตฺตมํ ฯ ---------