๘. สังวรชาดก
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๘. สังวรชาดก ว่าด้วยพระราชาผู้มีศีลาจารวัตรที่ดีงาม
๘ สํวรชาตกํ
ข้าแต่พระมหาราช พระราชาผู้เป็นจอมแห่งชน ทรงทราบถึงพระศีลา- จารวัตรของพระองค์ ทรงยกย่องพระกุมารเหล่านี้มิได้สำคัญพระองค์ด้วย ชนบทอะไรเลย.
ชานนฺโต โน มหาราช ตว สีลํ ชนาธิโป อิเม กุมาเร ปูเชนฺโต น ตํ เกนจิ มญฺญถ ฯ
เมื่อพระมหาราชาผู้สมมติเทพ ยังทรงพระชนม์อยู่หรือทิวงคตแล้วก็ตาม พระประยูรญาติผู้เห็นประโยชน์ตนเป็นสำคัญ พากันยอมรับนับถือ พระองค์.
ติฏฺฐนฺเต โน มหาราเช อาทู เทเว ทิวงฺคเต ญาตี ตํ สมนุมญฺญึสุ สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน ฯ
ข้าแต่พระเจ้าสังวรราช ด้วยพระศีลาจารวัตรข้อไหน พระองค์จึงสถิตอยู่ เหนือพระเชฏฐภาดาผู้ทรงร่วมกำเนิดได้ ด้วยพระศีลาจารวัตรข้อไหน หมู่พระญาติที่ประชุมกันแล้ว จึงไม่ย่ำยีพระองค์ได้?
เกน สํวรวตฺเตน สญฺชาเต อภิติฏฺฐสิ เกน ตํ นาติวตฺตนฺติ ญาติสงฺฆา สมาคตา ฯ
ข้าแต่พระราชบุตร หม่อมฉันมิได้ริษยาสมณะทั้งหลายผู้แสวงหาคุณอัน ใหญ่หลวง หม่อมฉันนอบน้อมท่านเหล่านั้นโดยเคารพ ไหว้เท้าของท่าน ผู้คงที่.
น ราชปุตฺต อุสฺสุยฺยามิ สมณานํ มเหสินํ สกฺกจฺจนฺเต นมสฺสามิ ปาเท วนฺทามิ ตาทินํ ฯ
สมณะเหล่านั้น ยินดีแล้วในคุณธรรมของท่านผู้แสวงหาคุณ ย่อมพร่ำ สอนหม่อมฉันผู้ประกอบในคุณธรรม ผู้พอใจฟัง ไม่มีความริษยา.
เต มํ ธมฺมคุเณ ยุตฺตํ สุสฺสูสมนุสฺสุยฺยกํ สมณา สมนุสฺสาสนฺติ อิสิธมฺมคุเณ รตา ฯ
หม่อมฉันได้ฟังคำของสมณะ ผู้แสวงหาคุณอันใหญ่หลวง เหล่านั้นแล้ว มิได้ดูหมิ่นสักน้อยหนึ่งเลย ใจของหม่อมฉันยินดีแล้วในธรรม.
เตสาหํ วจนํ สุตฺวา สมณานํ มเหสินํ น กิญฺจิ อติมญฺญามิ ธมฺเม เม นิรโต มโน ฯ
กองพลช้าง กองพลม้า กองพลรถ และกองพลเดินเท้า หม่อมฉันไม่ ตัดเบี้ยเลี้ยงและบำเหน็จบำนาญของจาตุรงคเสนาเหล่านั้นให้ลดน้อยลง.
หตฺถาโรหา อณีกฏฺฐา รถิกา ปตฺติการกา เตสํ นปฺปฏิพนฺธามิ นิวิฏฺฐํ ภตฺตเวตฺตนํ ฯ
อำมาตย์ผู้ใหญ่ และข้าราชการผู้มีปรีชาของหม่อมฉันมีอยู่ ช่วยกันบำรุง พระนครพาราณสีให้มีเนื้อมาก มีน้ำดี.
มหามตฺตา จ เม อตฺถิ มนฺติโน ปริจาริกา พาราณสึ โวหรนฺติ พหุมํสํ สุโรทกํ ฯ
อนึ่ง พวกพ่อค้าผู้มั่งคั่งมาแล้วจากรัฐต่างๆ หม่อมฉันช่วยจัดอารักขาให้ พ่อค้าเหล่านั้น ขอได้โปรดทราบอย่างนี้เถิด เจ้าพี่อุโบสถ.
อโถปิ วาณิชา ผีตา นานารฏฺเฐหิ อาคตา เตสุ เม วิหิตา รกฺขา เอวํ ชานาหุโปสถ ฯ
ข้าแต่พระเจ้าสังวรราช ได้ยินว่า พระองค์ทรงครอบครองราชสมบัติแห่ง หมู่พระญาติโดยธรรม พระองค์เป็นผู้มีพระปรีชาด้วย เป็นบัณฑิตด้วย ทั้งทรงเกื้อกูลพระประยูรญาติด้วย.
ธมฺเมน กิร ญาตีนํ รชฺชํ กาเรหิ สํวร เมธาวี ปณฺฑิโต จาสิ อโถปิ ญาตีนํ หิโต ฯ
ศัตรูทั้งหลายย่อมไม่เบียดเบียนพระองค์ผู้แวดล้อมไปด้วยพระประยูรญาติ มองมูลด้วยรัตนะต่างๆ เหมือนจอมอสูร ไม่เบียดเบียนพระอินทร์ ฉะนั้น. จบ สังวรชาดกที่ ๘.
ตํตํ ญาติปริพฺยุฬฺหํ นานารตนโมจิตํ อมิตฺตา นปฺปสหนฺติ อินฺทํว อสุราธิโปติ ฯ สํวรชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ ---------