๖. มหากัณหชาดก

ดูกรท่านผู้มีความเพียร สุนัขตัวนี้ดำจริง ดุร้าย มีเขี้ยวขาว มีความร้อน พุ่งออกจากเขี้ยวท่านผูกไว้ด้วยเชือกถึง ๕ เส้น สุนัขของท่านจะทำอะไร?

กโณฺห กโณฺห จ โฆโร จ สุกฺกทาโฐ ปตาปวา พนฺโธ ปญฺจหิ รชฺชูหิ กึ วีร สุนโข ตว ฯ

ดูกรพระเจ้าอุสินนระ สุนัขนี้มิได้มาเพื่อต้องการกินเนื้อ แต่มาเพื่อจะ กินมนุษย์ทั้งหลาย เมื่อใด จักมีมนุษย์ทำความพินาศให้แก่มนุษย์ทั้งหลาย เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้ก็จะหลุดไปกินมนุษย์.

นายํ มิคานมตฺถาย อุสินฺนร ภวิสฺสติ มนุสฺสานํ อนโย หุตฺวา ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด คนทั้งหลายผู้ปฏิญาณตนว่า เป็นสมณะมีบาตรในมือ ศีรษะโล้น คลุมผ้าสังฆาฏิ จักทำไร่ไถนาเลี้ยงชีพ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้ก็จะหลุด ไปกินคนเหล่านั้น.

ปตฺตหตฺถา สมณกา มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา นงฺคเลหิ กสิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด จักมีหญิงผู้ปฏิญาณตนว่า มีตบะ บวชมีศีรษะโล้น คลุมผ้าสังฆาฏิ เที่ยวบริโภคกามคุณอยู่ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินหญิงเหล่านั้น.

ตปสฺสินิโย ปพฺพชิตา มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา ยทา โลเก คมิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด ชฎิลทั้งหลายมีหนวดอันยาว มีฟันเขลอะ มีศีรษะเกลือกกลั้ว ด้วยธุลี เที่ยวภิกขาจาร รวบรวมทรัพย์ไว้ให้เขากู้ ชื่นชมยินดีด้วย ดอกเบี้ยเลี้ยงชีพ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินชฎิลเหล่านั้น.

ทีฆุตฺตโรฏฺฐา ชฏิลา ปงฺกทนฺตา รชสฺสิรา อิณํ โจทย คจฺฉนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด พราหมณ์ทั้งหลายเรียนเวทคือสาวิตติศาสตร์ ยัญญวิธี และ ยัญญสูตรแล้วรับจ้างบูชายัญ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินพราหมณ์ เหล่านั้น.

อธิจฺจ เวเท สาวิตฺตึ ยญฺญํ ตตฺรญฺจ พฺราหฺมณา ภติกาย ยชิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด ผู้มีกำลังสามารถจะเลี้ยงดูมารดาบิดาได้ แต่ไม่เลี้ยงดูมารดาบิดา ผู้แก่เฒ่าชรา เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น.

มาตรํ ปิตรํ จาปิ ชิณฺณเก คตโยพฺพเน ปหุสนฺโต น ภรนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

อนึ่ง เมื่อใด ชนทั้งหลายจักกล่าวดูหมิ่นมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชราว่า เป็น คนโง่เง่า เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น.

มาตรํ ปิตรํ จาปิ ชิณฺณเก คตโยพฺพเน พาลา ตุเมฺหติ วกฺขนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

อนึ่ง เมื่อใด คนในโลกจักคบหาภรรยาของอาจารย์ ภรรยาเพื่อน ป้า และน้าเป็นภรรยา เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น.

อาจริยภาริยํ สขึ มาตุลานึ ปิตุจฺฉกึ ยทา โลเก คมิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด พวกพราหมณ์จักถือโล่ห์และดาบเหน็บกระบี่ คอยดักอยู่ที่ทาง ฆ่าคนชิงเอาทรัพย์ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินพราหมณ์เหล่านั้น.

อสิจมฺมํ คเหตฺวาน ขคฺคํ ปคฺคยฺห พฺราหฺมณา ปนฺถฆาตํ กริสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด นักเลงหญิงทั้งหลาย ขัดสีผิวกายบำรุงร่างกายให้อ้วนพี ไม่รู้ จักหาทรัพย์ ร่วมสังวาสกับหญิงหม้ายที่มีทรัพย์ ครั้นใช้สอยทรัพย์ของ หญิงหม้ายนั้นหมดแล้ว ก็ทำลายมิตรภาพไปหาหญิงอื่นต่อไป เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินนักเลงหญิงเหล่านั้น.

สุกฺกจฺฉวี เวธเวรา ถูลพาหู อปาตุภา มิตฺตเภทํ กริสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด คนผู้มีมารยา ปกปิดโทษตน เปิดเผยโทษผู้อื่น คิดให้ทุกข์ ผู้อื่น มีอยู่ในโลก เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น. จบ มหากัณหชาดกที่ ๖.

มายาวิโน เนกติกา อสปฺปุริสจินฺติกา ยทา โลเก ภวิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขตีติ ฯ มหากณฺหชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ ---------