๔. มธุมังสทายกเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
๔. มธุมังสทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระมธุมังสทายกเถระ (พระมธุมังสทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าเป็นคนฆ่าสุกรอยู่ในกรุงพันธุมดี ได้ต้มเครื่องในแล้วใส่ผสมลงในเนื้อชั้นดี
ข้าพเจ้าได้ไปยังที่ประชุมสงฆ์ รับบาตรมาใบหนึ่ง บรรจุบาตรนั้นจนเต็มแล้ว ได้ถวายภิกษุสงฆ์ @เชิงอรรถ : @ ภพทั้งปวง ได้แก่ กรรมภพ อุปัตติภพ, กามภพ รูปภพ อรูปภพ, สัญญีภพ อสัญญีภพ เนวสัญญีนา- @สัญญีภพ, เอกโวการภพ จตุโวการภพ ปัญจโวการภพ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๒๑/๓๗๖) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๖} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๒. ภัททาลิวรรค] ๓. ติณสูลกฉาทนิยเถราปทาน
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้ถวายพระสังฆเถระด้วยคิดว่า ด้วยผลแห่งการถวายบาตรที่บรรจุเนื้อจนเต็มนี้ ข้าพเจ้าจักได้สุขอันไพบูลย์
เขาเสวยสมบัติ ๒ อย่างแล้ว ถูกมูลกุศลกรรมเก่าชักให้ มาถึงภพสุดท้ายแล้วจักเผากิเลสได้
ข้าพเจ้าทำจิตให้เลื่อมใสในทานนั้น จึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ณ ที่นั้น ข้าพเจ้ากิน ดื่ม ได้สุขอันไพบูลย์
ไม่ว่าข้าพเจ้าจะอยู่ที่มณฑปหรือที่โคนไม้ ข้าพเจ้าก็จักนึกถึงบุพกรรมเสมอ ในขณะที่ข้าพเจ้านึกถึงบุพกรรมอยู่นั้น ห่าฝนแห่งข้าวและน้ำตกลงมาเพื่อข้าพเจ้า
นี้เป็นภพสุดท้ายของข้าพเจ้า ภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่ ถึงในภพนี้ข้าวและน้ำก็ตกลงมาเพื่อข้าพเจ้าตลอดกาลทุกเมื่อ
ด้วยอานิสงส์แห่งการถวายเนื้อชั้นดีนั้นนั่นแหละ เมื่อข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพแล้ว จึงกำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ให้ทานไว้ในครั้งนั้น ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเนื้อชั้นดี
กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๑๗} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๒. ภัททาลิวรรค] ๕. นาคปัลลวกเถราปทาน
การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระมธุมังสทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ มธุมังสทายกเถราปทานที่ ๔ จบ