อัชฌัตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อัชฌัตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ
เหตุธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น อัชฌัตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณ- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
เหตุ เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม เหตุสฺส เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นพหิทธา- *รัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นพหิทธา- *รัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นพหิทธา- *รัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรมเป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัชฌัตตา- *รัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุ เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม เหตุสฺส เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๔ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๔ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๔
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------- เหตุทุกอาจยคามิตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุํ อาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อาจยคามิญฺจ นเหตุํ อาจยคามิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น อัชฌัตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นพหิทธา- *รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
นเหตุํ อาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุํ อาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๔ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๔
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น อัชฌัตตารัมมณัตติกเหตุทุกะ จบ
เหตุ อาจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส อาจยคามิสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ