อาจยคามิตติกสรณทุกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อาจยคามิตติกสรณทุกะ
ปฏิจฺจวาโร
สรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นอาจยคามิ- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ สเหตุกํ อกุสลญฺจ อเหตุกํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย
สเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: สเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: สเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล จ อเหตุโก อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ อเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ สเหตุกํ อกุสลญฺจ อเหตุกํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ
อรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอาจยคามิ- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็น เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็น อาจยคามิธรรม และอรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็น อปจยคามิธรรม และอรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อธิปติปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา เอกํ อนนฺตเร ปญฺจ สมนนฺตเร ปญฺจ สหชาเต ปญฺจ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย ปญฺจ อุปนิสฺสเย ปญฺจ ปุเรชาเต ปญฺจ อาเสวเน ปญฺจ กมฺเม ปญฺจ อาหาเร ปญฺจ อินฺทฺริเย ปญฺจ ฌาเน ปญฺจ มคฺเค ปญฺจ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา ปญฺจ นตฺถิยา ปญฺจ วิคเต ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
อรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็น อาจยคามิธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นอปจยคามิธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอปจยคามิ- *ธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรม ที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม โดยเหตุปัจจัย
สเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อรณธรรมที่เป็นอาจยคามิธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็น อาจยคามิธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
สเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๗ ในอธิปติปัจจัย มี " ๑๐ ในอนันตรปัจจัย มี " ๖ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น อาจยคามิตติกสรณทุกะ จบ
นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา ปญฺจ นปุเรชาเต ปญฺจ นปจฺฉาชาเต ปญฺจ นอาเสวเน ปญฺจ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ ฯ