เสกขัตติกสรณทุกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เสกขัตติกสรณทุกะ
สรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็น เนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นเสกข- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม และอรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นเนวเสก- *ขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม สเหตุกสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม สเหตุกสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อเหตุกสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ สเหตุโก อกุสโล จ อเหตุโก อกุสโล จ ธมฺมา สเหตุกสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อรณธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นเสกข- *ธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอเสกขธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็น เนวเสกขานาเสกขธรรม โดยเหตุปัจจัย
สเหตุโก อกุสโล ธมฺโม สเหตุกสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๘ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น เสกขัตติกสรณทุกะ จบ
เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ นว อธิปติยา เอกํ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต ปญฺจ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย ปญฺจ อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา ปญฺจ นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต ปญฺจ ฯ