จิตตทุกกุสลัตติกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ จิตตทุกกุสลัตติกะ ปฏิจจวาร
จิตฺตทุกกุสลตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นจิต อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นจิต และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่ จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิต และกุศลธรรมที่ไม่ใช่ จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จิตฺตํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ โนจิตฺตํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนจิตฺตํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนจิตฺตํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺโต กุสโล จ โนจิตฺโต กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ จิตฺตํ กุสลญฺจ โนจิตฺตํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ สพฺพตฺถ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร
นอธิปติยา ปญฺจ นปุเรชาเต ปญฺจ นปจฺฉาชาเต ปญฺจ นอาเสวเน ปญฺจ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต โดย เหตุปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นจิต โดยเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นจิต และกุศลธรรม ที่ไม่ใช่จิต โดยเหตุปัจจัย
โนจิตฺโต กุสโล ธมฺโม โนจิตฺตสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: โนจิตฺโต กุสโล ธมฺโม จิตฺตสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: โนจิตฺโต กุสโล ธมฺโม จิตฺตสฺส กุสลสฺส จ โนจิตฺตสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นจิต อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นจิต และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอกุศลธรรมที่ ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นจิต และอกุศลธรรมที่ ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จิตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ โนจิตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนจิตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนจิตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺโต อกุสโล จ โนจิตฺโต อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ จิตฺตํ อกุสลญฺจ โนจิตฺตํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ พึงกระทำให้เหมือนจิตตทุกกุศล แม้ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ จิตฺตทุกกุสลสทิสํ นเหตุยาปิ กาตพฺพํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ------------ ปฏิจฺจวาโร
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นจิต อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นจิต และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอัพยากต- *ธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิต และอัพยากต- *ธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จิตฺตํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ โนจิตฺตํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนจิตฺตํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนจิตฺตํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺโต อพฺยากโต จ โนจิตฺโต อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ จิตฺตํ อพฺยากตญฺจ โนจิตฺตํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในวิปากปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ วิปาเก ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร
นเหตุยา ปญฺจ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน ปญฺจ นมคฺเค ปญฺจ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิต เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ ไม่ใช่จิต โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย พึงให้พิสดารเหมือนจิตตทุกกุศล
โนจิตฺโต อพฺยากโต ธมฺโม โนจิตฺตสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ จิตฺตทุกกุสลสทิสํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๕ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย มี " ๕ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ จิตตทุกกุสลัตติกะ จบ
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว ฯเปฯ สหชาเต ปญฺจ ปุเรชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก ปญฺจ วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา ปญฺจ นตฺถิยา นว ฯ จิตฺตทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------