๗. อภิญเญยยาทิวาร

บรรดาขันธ์ ๕ ขันธ์เท่าไรพึงรู้ยิ่ง เท่าไรพึงกำหนดรู้ เท่าไรพึงละเท่าไรพึงเจริญ เท่าไรพึงทำให้แจ้ง เท่าไรไม่พึงละ เท่าไรไม่พึงเจริญ เท่าไรไม่พึงทำให้แจ้ง ฯลฯ บรรดาจิต ๗ จิตเท่าไรพึงรู้ยิ่ง เท่าไรพึงกำหนดรู้ เท่าไรพึงละเท่าไรพึงเจริญ เท่าไรพึงทำให้แจ้ง เท่าไรไม่พึงละ เท่าไรไม่พึงเจริญ เท่าไรไม่พึงทำให้แจ้ง

ปญฺจนฺนํ ขนฺธานํ กติ อภิญฺเญยฺยา กติ ปริญฺเญยฺยา กติ ปหาตพฺพา กติ ภาเวตพฺพา กติ สจฺฉิกาตพฺพา กติ น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯเปฯ สตฺตนฺนํ จิตฺตานํ กติ อภิญฺเญยฺยา กติ ปริญฺเญยฺยา กติ ปหาตพฺพา กติ ภาเวตพฺพา กติ สจฺฉิกาตพฺพา กติ น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ รูปกฺขนฺโธ อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิกาตพฺโพ จตฺตาโร ขนฺธา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ {๑๑๐๘.๑} ทสายตนา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา เทฺว อายตนา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ โสฬส ธาตุโย อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา เทฺว ธาตุโย อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ สมุทยสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ มคฺคสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ นิโรธสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ ภาเวตพฺพํ สจฺฉิกาตพฺพํ ทุกฺขสจฺจํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ สิยา ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ สิยา น ปหาตพฺพํ ฯ {๑๑๐๘.๒} นวินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา โทมนสฺสินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ ภาเวตพฺพํ น สจฺฉิกาตพฺพํ อญฺญินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ สิยา ภาเวตพฺพํ สิยา สจฺฉิกาตพฺพํ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ น ปหาตพฺพํ น ภาเวตพฺพํ สจฺฉิกาตพฺพํ ตีณินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฉ อินฺทฺริยา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ {๑๑๐๘.๓} ตโย อกุสลเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ตโย กุสลเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ภาเวตพฺพา ตโย อพฺยากตเหตู อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ กพฬึกาโร อาหาโร อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิกาตพฺโพ ตโย อาหารา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ {๑๑๐๘.๔} ฉ ผสฺสา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา มโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺโส อภิญฺเญยฺโย ปริญฺเญยฺโย สิยา ปหาตพฺโพ สิยา ภาเวตพฺโพ สิยา สจฺฉิกาตพฺโพ สิยา น ปหาตพฺโพ น ภาเวตพฺโพ น สจฺฉิกาตพฺโพ ฯ ฉ เวทนา ฉ สญฺญา ฉ เจตนา ฉ จิตฺตา อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา มโนวิญฺญาณธาตุ อภิญฺเญยฺยา ปริญฺเญยฺยา สิยา ปหาตพฺพา สิยา ภาเวตพฺพา สิยา สจฺฉิกาตพฺพา สิยา น ปหาตพฺพา น ภาเวตพฺพา น สจฺฉิกาตพฺพา ฯ ---------

บรรดาขันธ์ ๕ ขันธ์ไหน เป็นอภิญเญยยธรรม ขันธ์ไหน เป็นปริญเญยยธรรม ขันธ์ไหน เป็นปหาตัพพธรรม ขันธ์ไหน เป็นภาเวตัพพธรรม ขันธ์ไหน เป็นสัจฉิกาตัพพธรรม ขันธ์ไหน ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ขันธ์ไหน ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ขันธ์ไหน ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ฯลฯ บรรดาจิต ๗ จิตไหน เป็น อภิญเญยยธรรม จิตไหน เป็นปริญเญยยธรรม จิตไหน เป็นปหา-*ตัพพธรรม จิตไหน เป็นภาเวตัพพธรรม จิตไหน เป็นสัจฉิกาตัพพ-*ธรรม จิตไหน ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม จิตไหน ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรมจิตไหน ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม รูปขันธ์ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ขันธ์ ๔ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี อายตนะ ๑๐ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหา-*ตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม อายตนะ ๒ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี ธาตุ ๑๖ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพ-*ธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ธาตุ ๒ เป็นอภิญเญยย-*ธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกา-*ตัพพธรรม ก็มี สมุทยสัจ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม มัคคสัจเป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพ-*ธรรม นิโรธสัจ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรมเป็นภาเวตัพพธรรม เป็นสัจฉิกาตัพพธรรม ทุกขสัจ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรม ก็มี ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกา-*ตัพพธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ก็มี อินทรีย์ ๙ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพ-*ธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม โทมนัสสินทรีย์ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรมไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม อนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรมอัญญินทรีย์ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี อัญญาตาวินทรีย์ เป็นอภิญเญยยธรรมเป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม เป็นสัจฉิกา-*ตัพพธรรม อินทรีย์ ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหา-*ตัพพธรรม เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ภาเวตัพพ-*ธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรมก็มี อินทรีย์ ๖ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญย-*ธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มีไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี อกุศลเหตุ ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพ-*ธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม กุศลเหตุ ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพ-*ธรรม เป็นภาเวตัพพธรรม มิใช่สัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ก็มี อัพยากตเหตุ ๓ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหา-*ตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม เป็นสัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพ-*ธรรม ก็มี กพฬิงการาหาร เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหา-*ตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม อาหาร ๓ เป็นอภิญ-*เญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มีเป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี ผัสสะ ๖ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพ-*ธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม มโนวิญญาณธาตุสัมผัสเป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหาตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพ-*ธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรมไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี เวทนา ๖ สัญญา ๖ เจตนา ๖ จิต ๖ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม ไม่ใช่ปหาตัพพธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพ-*ธรรม มโนวิญญาณธาตุ เป็นอภิญเญยยธรรม เป็นปริญเญยยธรรม เป็นปหา-*ตัพพธรรมก็มี เป็นภาเวตัพพธรรมก็มี เป็นสัจฉิกาตัพพธรรมก็มี ไม่ใช่ปหาตัพพ-*ธรรม ไม่ใช่ภาเวตัพพธรรม ไม่ใช่สัจฉิกาตัพพธรรม ก็มี