สังสัฏฐวาร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
สํสฏฺฐวาโร
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๓ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ สังสัฏฐวาร
จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ฯ จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ โนจิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสหภู ขนฺเธ สํสฏฺฐํ จิตฺตํ ปฏิสนฺธิ ฯ จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ฯ โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตํ สํสฏฺฐา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ปฏิสนฺธิ ฯ จิตฺตสหภุญฺจ โนจิตฺตสหภุญฺจ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ
จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือขันธ์ ๒ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสหภูธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตคลุกเคล้ากับขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสหภูธรรม ปฏิสนธิ. จิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตคลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสหภูธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ. จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย คลุกเคล้ากับจิต ปฏิสนธิ. จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับจิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสหภูธรรม และจิต ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ ฯลฯ.
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ สพฺพตฺถ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕.
นเหตุยา ปญฺจ ตีณิ โมโห ฯ นอธิปติยา ปญฺจ นปุเรชาเต ปญฺจ นปจฺฉาชาเต ปญฺจ นอาเสวเน ปญฺจ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นฌาเน ปญฺจ นมคฺเค ปญฺจ นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ ฯ อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ สพฺเพ กาตพฺพา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๕ โมหะ มี ๓ นัย. ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีวาระ ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕. การนับทั้งสองนอกจากนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงกระทำทั้งหมด.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกปัฏฐาน] ๖๑. จิตตสหภูทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร ๖๑. จิตตสหภูทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร ๑. ปัจจยานุโลมเป็นต้น
สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิต ... เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑) สภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตเกิดระคนกับขันธ์ที่เกิดพร้อมกับจิต ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๒) สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ และจิตเกิดระคนกับขันธ์ ๑ที่เกิดพร้อมกับจิต ... เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๓)
สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับ จิตเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ สัมปยุตตขันธ์เกิดระคนกับจิต ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑) สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตและเกิดระคนกับจิต ... เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (ย่อ) (๒) เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๕ วาระ) อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ อนุโลม จบ นเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (๓ วาระ มีโมหะ) นอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๓ หน้า : ๑๔๔}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกปัฏฐาน] ๖๑. จิตตสหภูทุกะ ๗. ปัญหาวาร นปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ นอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ นวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ นฌานปัจจัย มี ๕ วาระ นมัคคปัจจัย มี ๕ วาระ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ (การนับ ๒ อย่างนอกนี้และสัมปยุตตวารพึงเพิ่มไว้ทั้งหมด)
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ตามบันทึกตอนนำเข้า: “ต้นทางยังไม่ได้จัดทำ”