Puṇṇiyasutta
Venerable Puṇṇiya asks the Buddha why he sometimes feels like teaching and other times doesn’t.
ฉบับหลวงปุณณิยสูตร
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
เล่ม ๒๓ · หน้า ๒๗๒ครั้งนั้นแล ท่านพระปุณณิยะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ถวายบังคม แล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัย ที่บางครั้งพระธรรมเทศนาแจ่มแจ้ง กะพระตถาคต บางครั้งไม่ แจ่มแจ้ง ฯ
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรปุณณิยะ ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธา แต่ไม่เข้าไปหาเพียงใด
ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมไม่แจ่มแจ้งเพียงนั้น แต่เมื่อใด ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธาและเข้าไปหา เมื่อนั้นธรรมเทศนาของตถาคตย่อมแจ่มแจ้งดูกรปุณณิยะ ภิกษุผู้มีศรัทธาและเข้าไปหา แต่ไม่ เข้าไปนั่งใกล้เพียงใด ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมไม่แจ่มแจ้งเพียงนั้น แต่เมื่อใด ภิกษุเป็นผู้มี ศรัทธา …และเข้าไปนั่งใกล้ เมื่อนั้น ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมแจ่มแจ้ง ดูกรปุณณิยะภิกษุเป็น ผู้มีศรัทธา … และเข้าไปนั่งใกล้ แต่ไม่สอบถามเพียงใด ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมไม่แจ่มแจ้ง เพียงนั้น แต่เมื่อใด ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธา … และสอบถาม เมื่อนั้น ธรรมเทศนาของตถาคตย่อม แจ่มแจ้ง ดูกรปุณณิยะ ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธา … และสอบถาม แต่ไม่เงี่ยโสตลงสดับธรรมเพียงใด
ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมไม่แจ่มแจ้งเพียงนั้น แต่เมื่อใด ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธา … และเงี่ยโสตลง สดับธรรม แต่ฟังธรรมแล้วไม่ทรงจำไว้เพียงใด ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมไม่แจ่มแจ้งเพียงนั้น แต่เมื่อใด ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธา … และฟังแล้วทรงจำไว้ เมื่อนั้น ธรรมเทศนาของตถาคตย่อม แจ่มแจ้ง ดูกรปุณณิยะ ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธา … และฟังแล้วทรงจำไว้ แต่ไม่พิจารณาเนื้อความแห่ง ธรรมที่ทรงจำไว้เพียงใด ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมไม่แจ่มแจ้งเพียงนั้น แต่เมื่อใด ภิกษุเป็น ผู้มีศรัทธา … และพิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ทรงจำไว้ เมื่อนั้น ธรรมเทศนาของตถาคตย่อม แจ่มแจ้ง ดูกรปุณณิยะ ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธา … และพิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ทรงจำไว้ แต่ ไม่รู้อรรถรู้ธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมเพียงใด ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมไม่แจ่มแจ้ง เพียงนั้น แต่เมื่อใด ภิกษุเป็นผู้มีศรัทธา … และรู้อรรถรู้ธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม เมื่อนั้น ธรรมเทศนาของตถาคตย่อมแจ่มแจ้ง ดูกรปุณณิยะ ธรรมเทศนาของตถาคตผู้มีปฏิญาณ โดยส่วนเดียว อันประกอบด้วยธรรมเหล่านี้แล ย่อมแจ่มแจ้ง ฯ
จบสูตรที่ ๒
- 0.1
Aṅguttara Nikāya 8.82
Numbered Discourses 8.82
- 0.2
9. Sativagga
9. Mindfulness
Puṇṇiyasutta
With Puṇṇiya
- 1.1
Atha kho āyasmā puṇṇiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā puṇṇiyo bhagavantaṁ etadavoca:
Then Venerable Puṇṇiya went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:
- 1.2
“ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yena appekadā tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti, appekadā na paṭibhātī”ti?
“Sir, what is the cause, what is the reason why sometimes the Realized One feels inspired to teach, and other times not?”
- 1.3
“Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti, no cupasaṅkamitā;
“Puṇṇiya, when a mendicant has faith but doesn’t approach,
- 1.4
neva tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
the Realized One doesn’t feel inspired to teach.
- 1.5
Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti, upasaṅkamitā ca;
But when a mendicant has faith and approaches,
- 1.6
evaṁ tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
the Realized One feels inspired to teach.
- 1.7
Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti, upasaṅkamitā ca, no ca payirupāsitā …pe…
When a mendicant has faith and approaches, but doesn’t pay homage …
- 1.8
payirupāsitā ca, no ca paripucchitā …
they pay homage, but don’t ask questions …
- 1.9
paripucchitā ca, no ca ohitasoto dhammaṁ suṇāti …
they ask questions, but don’t actively listen to the teaching …
- 1.10
ohitasoto ca dhammaṁ suṇāti, no ca sutvā dhammaṁ dhāreti …
they actively listen to the teaching, but don’t remember the teaching they’ve heard …
- 1.11
sutvā ca dhammaṁ dhāreti, no ca dhātānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati …
they remember the teaching they’ve heard, but don’t examine the meaning of the teachings they’ve remembered …
- 1.12
dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti.
they examine the meaning of the teachings they’ve remembered, but, not having understood the meaning and the teaching, they don’t practice in line with the principle of the teaching.
- 1.13
Neva tāva tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
The Realized One doesn’t feel inspired to teach.
- 2.1
Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti, upasaṅkamitā ca, payirupāsitā ca, paripucchitā ca, ohitasoto ca dhammaṁ suṇāti, sutvā ca dhammaṁ dhāreti, dhātānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti;
But when a mendicant has faith, approaches, pays homage, asks questions, actively listens to the teachings, remembers the teachings, examines the meaning, and practices in line with the principle of the teaching,
- 2.2
evaṁ tathāgataṁ dhammadesanā paṭibhāti.
the Realized One feels inspired to teach.
- 2.3
Imehi kho, puṇṇiya, aṭṭhahi dhammehi samannāgatā ekantapaṭibhānā tathāgataṁ dhammadesanā hotī”ti.
When someone possesses these eight qualities, the Realized One feels totally inspired to teach.”
- 2.4
Dutiyaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
an8.82 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ