SN 12.48

Lokāyatikasutta

A brahmin cosmologist asks the Buddha whether all exists or nothing exists. The Buddha rejects both views as extreme.

ฉบับหลวงโลกายติกสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี … ครั้งนั้นแล พราหมณ์ผู้รอบรู้คัมภีร์โลกายตะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ

ครั้นนั่งเรียบร้อยแล้วพราหมณ์ผู้รอบรู้คัมภีร์โลกายตะได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า พระโคดมผู้เจริญ สิ่งทั้งปวงมีอยู่หรือหนอ ฯ

ภ. ดูกรพราหมณ์ ข้อที่ว่าสิ่งทั้งปวงมีอยู่นี้ เป็นทิฐิว่าด้วยความสืบต่อแห่งโลกที่หนึ่ง ฯ

โล. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ก็สิ่งทั้งปวงไม่มีอยู่หรือ ฯ

ภ. ดูกรพราหมณ์ ข้อที่ว่าสิ่งทั้งปวงไม่มีอยู่นี้ เป็นทิฐิว่าด้วยความสืบต่อแห่งโลกที่สอง ฯ

โล. ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ สิ่งทั้งปวงมีสภาพเป็นอย่างเดียวกันหรือ ฯ

ภ. ดูกรพราหมณ์ ข้อที่ว่าสิ่งทั้งปวงมีสภาพเป็นอย่างเดียวกันนี้ เป็นทิฐิว่าด้วยความสืบต่อแห่งโลกที่สาม ฯ

โล. พระโคดมผู้เจริญ ก็สิ่งทั้งปวงมีสภาพต่างกันหรือ ฯ

ภ. ดูกรพราหมณ์ ข้อที่ว่าสิ่งทั้งปวงมีสภาพต่างกันนี้เป็นทิฐิว่าด้วยความสืบต่อแห่งโลกที่สี่ ดูกรพราหมณ์ ตถาคตแสดงธรรมโดยสายกลาง ไม่เข้าใกล้ส่วนสุดทั้งสองนั้นดังนี้ว่า เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย จึงมีสังขาร เพราะสังขารเป็นปัจจัย จึงมีวิญญาณ ฯลฯ ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ก็เพราะอวิชชาดับด้วยสำรอกโดยไม่เหลือ สังขารจึงดับ เพราะสังขารดับ วิญญาณจึงดับ ฯลฯ ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ ฯ

เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว โลกายติกพราหมณ์ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระธรรมเทศนาแจ่มแจ้งยิ่งนัก ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระธรรมเทศนาแจ่มแจ้งยิ่งนัก ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางให้แก่คนหลงทาง หรือตามประทีปไว้ในที่มืด ด้วยหวังว่า คนมีจักษุจักเห็นรูปดังนี้ฉันใด พระองค์ทรงประกาศธรรมโดยอเนกปริยาย ฉันนั้นเหมือนกัน ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์นี้ขอถึงท่านพระโคดมกับทั้งพระธรรมและภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอท่านพระโคดมผู้เจริญจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะตลอดชีวิตตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ฯ

จบ สูตรที่ ๘

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Saṁyutta Nikāya 12.48

    Linked Discourses 12.48

  2. 0.2

    5. Gahapativagga

    5. Householders

  3. Lokāyatikasutta

    A Cosmologist

  4. 1.1

    Sāvatthiyaṁ viharati.

    At Sāvatthī.

  5. 1.2

    Atha kho lokāyatiko brāhmaṇo yena bhagavā …pe…

    Then a brahmin cosmologist went up to the Buddha …

  6. 1.3

    ekamantaṁ nisinno kho lokāyatiko brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:

    Seated to one side he said to the Buddha:

  7. 2.1

    “Kiṁ nu kho, bho gotama, sabbamatthī”ti?

    “Worthy Gotama, does all exist?”

  8. 2.2

    “‘Sabbamatthī’ti kho, brāhmaṇa, jeṭṭhametaṁ lokāyataṁ”.

    “‘All exists’: this is the oldest cosmology, brahmin.”

  9. 3.1

    “Kiṁ pana, bho gotama, sabbaṁ natthī”ti?

    “Then does all not exist?”

  10. 3.2

    “‘Sabbaṁ natthī’ti kho, brāhmaṇa, dutiyametaṁ lokāyataṁ”.

    “‘All does not exist’: this is the second cosmology.”

  11. 4.1

    “Kiṁ nu kho, bho gotama, sabbamekattan”ti?

    “Well, is all oneness?”

  12. 4.2

    “‘Sabbamekattan’ti kho, brāhmaṇa, tatiyametaṁ lokāyataṁ”.

    “‘All is oneness’: this is the third cosmology.”

  13. 5.1

    “Kiṁ pana, bho gotama, sabbaṁ puthuttan”ti?

    “Then is all expansiveness?”

  14. 5.2

    “‘Sabbaṁ puthuttan’ti kho, brāhmaṇa, catutthametaṁ lokāyataṁ.

    “‘All is expansiveness’: this is the fourth cosmology.

  15. 6.1

    Ete te, brāhmaṇa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṁ deseti:

    Avoiding these two extremes, the Realized One teaches by the middle way:

  16. 6.2

    ‘avijjāpaccayā saṅkhārā;

    ‘Ignorance is a requirement for choices.

  17. 6.3

    saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ …pe…

    Choices are a requirement for consciousness. …

  18. 6.4

    evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

    That is how this entire mass of suffering originates.

  19. 6.5

    Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho;

    When ignorance fades away and ceases no residue left behind, choices cease.

  20. 6.6

    saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho …pe…

    When choices cease, consciousness ceases. …

  21. 6.7

    evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’”ti.

    That is how this entire mass of suffering ceases.’”

  22. 7.1

    Evaṁ vutte, lokāyatiko brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:

    When he said this, the brahmin cosmologist said to the Buddha,

  23. 7.2

    “abhikkantaṁ, bho gotama …pe…

    “Excellent, worthy Gotama! Excellent! …

  24. 7.3

    ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

  25. 7.4

    Aṭṭhamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · sn12.48
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500PDM-1.0
English translation — Bhikkhu SujatoCC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวงPublic domain (term expired) — operator determination
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ