SN 2.29

Susimasutta

The Buddha asks Ānanda if he likes Sāriputta, and when he replies that he does, the god Susīma and his assembly appear, rejoicing in Sāriputta’s praises, and radiating in lustrous colors.

ฉบับหลวงสุสิมสูตรที่ ๙

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

สาวัตถีนิทาน ฯ

ณ กาลครั้งหนึ่ง ท่านพระอานนท์เถระเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นแล้ว จึงถวายอภิวาทนั่งอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ฯ

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกะท่านพระอานนท์ว่า อานนท์ เธอชอบสารีบุตรหรือไม่ ฯ

อ. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบท่านพระสารีบุตร เพราะท่านเป็นบัณฑิต มีปัญญามาก เป็นเจ้าปัญญา มีปัญญาชวนให้ร่าเริง มีปัญญาแล่น มีปัญญาหลักแหลม มีปัญญาแทงตลอด มีความปรารถนาน้อย สันโดษ เป็นผู้สงัดกาย สงัดใจ ไม่คลุกคลีด้วยหมู่ ปรารภความเพียร เป็นผู้เข้าใจพูด อดทนต่อถ้อยคำ เป็นผู้โจทก์ท้วงคนผิด เป็นผู้ตำหนิคนชั่ว ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบท่าน ฯ

พ. อย่างนั้นๆ อานนท์ ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบสารีบุตร เพราะสารีบุตรเป็นบัณฑิต มีปัญญามาก เป็นเจ้าปัญญา มีปัญญาชวนให้ร่าเริง มีปัญญาแล่น มีปัญญาหลักแหลม มีปัญญาแทงตลอด มีความปรารถนาน้อย สันโดษ เป็นผู้สงัดกาย สงัดใจ ไม่คลุกคลีด้วยหมู่ ปรารภความเพียร เป็นผู้เข้าใจพูด อดทนต่อถ้อยคำ เป็นผู้โจทก์ท้วงคนผิด เป็นผู้ตำหนิคนชั่ว อานนท์ ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบสารีบุตร ฯ

ณ กาลครั้งนั้น สุสิมเทพบุตรแวดล้อมไปด้วยเทพบุตรบริษัทเป็นอันมาก ขณะที่พระผู้มีพระภาคและพระอานนท์เถระกำลังกล่าว สรรเสริญคุณท่านพระสารีบุตรอยู่ ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นแล้วจึงถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง เมื่อยืนเรียบร้อยแล้วจึงได้กราบบังคมทูลพระผู้มีพระภาคว่า จริงอย่างนั้น พระผู้มีพระภาค จริงอย่างนั้น พระสุคต อันใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบท่านพระสารีบุตร เพราะท่านเป็นบัณฑิต ฯลฯ เป็นผู้ตำหนิคนชั่ว ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เพราะข้าพระองค์ได้เข้าร่วมประชุมเทพบุตรบริษัทใดๆ ก็ได้ยินเสียงอย่างหนาหูว่า ท่านพระสารีบุตรเป็นบัณฑิต ฯลฯ เป็นผู้ตำหนิคนชั่ว ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบท่าน ฯ

ครั้งนั้น เทพบุตรบริษัทของสุสิมเทพบุตรอยู่เป็นผู้ปลื้มใจ เบิกบาน เกิดปีติ กำลังกล่าวสรรเสริญคุณท่านพระสารีบุตรอยู่ ขณะที่สุสิมเทพบุตรกำลังกล่าวสรรเสริญคุณท่านพระสารีบุตรอยู่ เป็นผู้ปลื้มใจ เบิกบาน เกิดปีติ โสมนัส มีรัศมีแห่งผิวพรรณแพรวพราวปรากฏอยู่ ฯ

แก้วมณีและแก้วไพฑูรย์อันงามโชติช่วงแปดเหลี่ยม อันบุคคลขัดสีเรียบร้อยแล้ว วางไว้บนผ้ากัมพลสีเหลือง ย่อมส่องแสงแพรวพราวรุ้งร่วง ฉันใด เทพบุตรบริษัทของสุสิมเทพบุตรขณะที่สุสิมเทพบุตรกำลังกล่าวสรรเสริญคุณท่านพระสารีบุตรอยู่ เป็นผู้ปลื้มใจ เบิกบาน เกิดปีติโสมนัส มีรัศมีแห่งผิวพรรณแพรวพราวปรากฏอยู่ ฯ

แท่งทองชมพูนุทเป็นของที่บุตรนายช่างทองผู้ขยันหมั่นใส่เบ้า หลอมไล่จนสิ้นราคีเสร็จแล้ววางไว้บนผ้ากำพลสีเหลือง ย่อมขึ้นสีผุดผ่องเปล่งปลั่ง ฉันใด เทพบุตรบริษัทองสุสิมเทพบุตรขณะที่สุสิมเทพบุตรกำลังกล่าวสรรเสริญคุณท่านพระสารีบุตรอยู่ เป็นผู้ปลื้มใจ เบิกบาน เกิดปีติโสมนัส มีรัศมีแห่งผิวพรรณแพรวพราวปรากฏอยู่ ฯ

ดาวประกายพฤกษ์ ขณะที่อากาศปลอดโปร่งปราศจากหมู่เมฆในฤดูสรทกาล ย่อมส่องแสงสุกสกาววาวระยับ ฉันใด เทพบุตรบริษัทของสุสิมเทพบุตรขณะที่สุสิมเทพบุตรกำลังกล่าวสรรเสริญคุณท่านพระสารีบุตรอยู่ เป็นผู้ปลื้มใจ เบิกบาน เกิดปีติโสมนัส มีรัศมีแห่งผิวพรรณแพรวพราวปรากฏอยู่ ฯ

พระอาทิตย์ขณะที่อากาศปลอดโปร่งปราศจากหมู่เมฆในฤดูสรทกาล พวยพุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้า ขจัดความมืดที่มีอยู่ในอากาศทั้งปวง ย่อมแผดแสงแจ่มจ้าไพโรจน์ ฉันใด เทพบุตรบริษัทของสุสิมเทพบุตรขณะที่สุสิมเทพบุตรกำลังกล่าวสรรเสริญคุณท่านพระสารีบุตรอยู่ เป็นผู้ปลื้มใจ เบิกบาน เกิดปีติ โสมนัส มีรัศมีแห่งผิวพรรณแพรวพราวปรากฏอยู่ ฯ

ครั้งนั้น สุสิมเทพบุตรได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาค ปรารภถึงท่านพระสารีบุตรว่า ท่านพระสารีบุตรคนรู้จักท่านดีว่าเป็นบัณฑิตไม่ใช่คนมักโกรธ มีความปรารถนาน้อย สงบเสงี่ยม ฝึกฝนมาดี มีคุณงามความดี อันพระศาสดาทรงสรรเสริญ เป็นผู้แสวงคุณ ฯ

พระผู้มีพระภาคได้ภาษิตคาถาตอบสุสิมเทพบุตรปรารภถึงท่านพระสารีบุตรว่า สารีบุตรใครๆ ก็รู้จักว่าเป็นบัณฑิต ไม่ใช่คนมักโกรธ มีความปรารถนาน้อย สงบเสงี่ยม อบรมฝึกฝนมาดี จำนงอยู่ก็แต่กาลเป็นที่ปรินิพพาน ฯ

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Saṁyutta Nikāya 2.29

    Linked Discourses 2.29

  2. 0.2

    3. Nānātitthiyavagga

    3. Various Sectarians

  3. Susimasutta

    With Susīma

  4. 1.1

    Sāvatthinidānaṁ.

    At Sāvatthī.

  5. 1.2

    Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:

    Then Venerable Ānanda went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him,

  6. 1.3

    “tuyhampi no, ānanda, sāriputto ruccatī”ti?

    “Ānanda, do you endorse Sāriputta?”

  7. 2.1

    “Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?

    “Sir, who on earth would not endorse Venerable Sāriputta unless they’re a fool, a hater, delusional, or mentally deranged?

  8. 2.2

    Paṇḍito, bhante, āyasmā sāriputto.

    Venerable Sāriputta is astute,

  9. 2.3

    Mahāpañño, bhante, āyasmā sāriputto.

    he has great wisdom,

  10. 2.4

    Puthupañño, bhante, āyasmā sāriputto.

    widespread wisdom,

  11. 2.5

    Hāsapañño, bhante, āyasmā sāriputto.

    laughing wisdom,

  12. 2.6

    Javanapañño, bhante, āyasmā sāriputto.

    swift wisdom,

  13. 2.7

    Tikkhapañño, bhante, āyasmā sāriputto.

    sharp wisdom,

  14. 2.8

    Nibbedhikapañño, bhante, āyasmā sāriputto.

    and penetrating wisdom.

  15. 2.9

    Appiccho, bhante, āyasmā sāriputto.

    He has few wishes,

  16. 2.10

    Santuṭṭho, bhante, āyasmā sāriputto.

    he’s content,

  17. 2.11

    Pavivitto, bhante, āyasmā sāriputto.

    secluded,

  18. 2.12

    Asaṁsaṭṭho, bhante, āyasmā sāriputto.

    aloof,

  19. 2.13

    Āraddhavīriyo, bhante, āyasmā sāriputto.

    and energetic.

  20. 2.14

    Vattā, bhante, āyasmā sāriputto.

    He is a preacher,

  21. 2.15

    Vacanakkhamo, bhante, āyasmā sāriputto.

    and he accepts advice;

  22. 2.16

    Codako, bhante, āyasmā sāriputto.

    he accuses

  23. 2.17

    Pāpagarahī, bhante, āyasmā sāriputto.

    and criticizes wickedness.

  24. 2.18

    Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyyā”ti?

    Who on earth would not endorse Venerable Sāriputta unless they’re a fool, a hater, delusional, or mentally deranged?”

  25. 3.1

    “Evametaṁ, ānanda, evametaṁ, ānanda.

    “That’s so true, Ānanda! That’s so true!

  26. 3.2

    Kassa hi nāma, ānanda, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa sāriputto na rucceyya?

    Who on earth would not endorse Venerable Sāriputta unless they’re a fool, a hater, delusional, or mentally deranged?”

  27. 3.3

    Paṇḍito, ānanda, sāriputto.

    And the Buddha repeated all of Ānanda’s terms of praise.

  28. 3.4

    Mahāpañño, ānanda, sāriputto.

  29. 3.5

    Puthupañño, ānanda, sāriputto.

  30. 3.6

    Hāsapañño, ānanda, sāriputto.

  31. 3.7

    Javanapañño, ānanda, sāriputto.

  32. 3.8

    Tikkhapañño, ānanda, sāriputto.

  33. 3.9

    Nibbedhikapañño, ānanda, sāriputto.

  34. 3.10

    Appiccho, ānanda, sāriputto.

  35. 3.11

    Santuṭṭho, ānanda, sāriputto.

  36. 3.12

    Pavivitto, ānanda, sāriputto.

  37. 3.13

    Asaṁsaṭṭho, ānanda, sāriputto.

  38. 3.14

    Āraddhavīriyo, ānanda, sāriputto.

  39. 3.15

    Vattā, ānanda, sāriputto.

  40. 3.16

    Vacanakkhamo, ānanda, sāriputto.

  41. 3.17

    Codako, ānanda, sāriputto.

  42. 3.18

    Pāpagarahī, ānanda, sāriputto.

  43. 3.19

    Kassa hi nāma, ānanda, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa sāriputto na rucceyyā”ti?

  44. 4.1

    Atha kho susimo devaputto āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne mahatiyā devaputtaparisāya parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho susimo devaputto bhagavantaṁ etadavoca:

    While this praise of Sāriputta was being spoken, the godling Susīma approached the Buddha, escorted by a large assembly of godlings. He bowed, stood to one side, and said to him:

  45. 5.1

    “Evametaṁ, bhagavā, evametaṁ, sugata.

    “That’s so true, Blessed One! That’s so true, Holy One!

  46. 5.2

    Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?

    Who on earth would not endorse Venerable Sāriputta unless they’re a fool, a hater, delusional, or mentally deranged?”

  47. 5.3

    Paṇḍito, bhante, āyasmā sāriputto.

    And he too repeated all the terms of praise of Sāriputta, adding,

  48. 5.4

    Mahāpañño, bhante, puthupañño, bhante, hāsapañño, bhante, javanapañño, bhante, tikkhapañño, bhante, nibbedhikapañño, bhante, appiccho, bhante, santuṭṭho, bhante, pavivitto, bhante, asaṁsaṭṭho, bhante, āraddhavīriyo, bhante, vattā, bhante, vacanakkhamo, bhante, codako, bhante, pāpagarahī, bhante, āyasmā sāriputto.

  49. 5.5

    Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?

  50. 6.1

    Ahampi hi, bhante, yaññadeva devaputtaparisaṁ upasaṅkamiṁ, etadeva bahulaṁ saddaṁ suṇāmi:

    “For I too, sir, whenever I go to an assembly of godlings, frequently hear the same terms of praise.”

  51. 6.2

    ‘paṇḍito āyasmā sāriputto;

  52. 6.3

    mahāpañño āyasmā, puthupañño āyasmā, hāsapañño āyasmā, javanapañño āyasmā, tikkhapañño āyasmā, nibbedhikapañño āyasmā, appiccho āyasmā, santuṭṭho āyasmā, pavivitto āyasmā, asaṁsaṭṭho āyasmā, āraddhavīriyo āyasmā, vattā āyasmā, vacanakkhamo āyasmā, codako āyasmā, pāpagarahī āyasmā sāriputto’ti.

  53. 6.4

    Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyyā”ti?

  54. 7.1

    Atha kho susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.

    While this praise of Sāriputta was being spoken, the godlings of Susīma’s assembly—uplifted and overjoyed, full of rapture and happiness—displayed a rainbow of bright colors.

  55. 8.1

    Seyyathāpi nāma maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca;

    Suppose there was a beryl gem that was naturally lustrous, eight-faceted, well-worked. When placed on a cream rug it would sine and glow and dazzle.

  56. 8.2

    evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.

    In the same way, the godlings of Susīma’s assembly displayed a rainbow of bright colors.

  57. 9.1

    Seyyathāpi nāma nikkhaṁ jambonadaṁ dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṁ paṇḍukambale nikkhittaṁ bhāsate ca tapate ca virocati ca;

    Suppose there was a pendant of Black Plum River gold, fashioned by a deft smith, well wrought in the forge. When placed on a cream rug it would shine and glow and dazzle.

  58. 9.2

    evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.

    In the same way, the godlings of Susīma’s assembly displayed a rainbow of bright colors.

  59. 10.1

    Seyyathāpi nāma saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve rattiyā paccūsasamayaṁ osadhitārakā bhāsate ca tapate ca virocati ca;

    Suppose that in the autumn the heavens were clear and cloudless. At the crack of dawn, the morning star shines and glows and dazzles.

  60. 10.2

    evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.

    In the same way, the godlings of Susīma’s assembly displayed a rainbow of bright colors.

  61. 11.1

    Seyyathāpi nāma saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṁ abbhussakkamāno sabbaṁ ākāsagataṁ tamagataṁ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca;

    Suppose that in the autumn the heavens were clear and cloudless. As the sun is rising to the firmament, having dispelled all the darkness of space, shines and glows and dazzles.

  62. 11.2

    evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.

    In the same way, the godlings of Susīma’s assembly displayed a rainbow of bright colors.

  63. 12.1

    Atha kho susimo devaputto āyasmantaṁ sāriputtaṁ ārabbha bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

    Then the godling Susīma spoke this verse about Venerable Sāriputta in the Buddha’s presence:

  64. 13.1

    “Paṇḍitoti samaññāto,

    “He’s considered astute,

  65. 13.2

    sāriputto akodhano;

    Sāriputta, free of anger.

  66. 13.3

    Appiccho sorato danto,

    Few in wishes, gentle, tamed,

  67. 13.4

    satthuvaṇṇābhato isī”ti.

    the seer shines in the Teacher’s praise!”

  68. 14.1

    Atha kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ ārabbha susimaṁ devaputtaṁ gāthāya paccabhāsi:

    Then the Buddha replied to Susīma with this verse about Venerable Sāriputta:

  69. 15.1

    “Paṇḍitoti samaññāto,

    “He’s considered astute,

  70. 15.2

    sāriputto akodhano;

    Sāriputta, free of anger.

  71. 15.3

    Appiccho sorato danto,

    Few in wishes, gentle, tamed;

  72. 15.4

    kālaṁ kaṅkhati sudanto”ti.

    developed and well-tamed, he awaits his time.”

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · sn2.29
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ