Koṇḍaññasutta
Aññā Koṇḍañña, the very first disciple to realize the Dhamma, comes to visit the Buddha after long in seclusion. Inspired, Vaṅgīsa speaks verses in his praise.
ฉบับหลวงโกณทัญญสูตรที่ ๙
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ข้อ ๙สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต เขตพระนครราชคฤห์ ฯ ครั้งนั้นแล ท่านพระอัญญาโกณฑัญญะได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับต่อกาลนานนักทีเดียว ครั้นแล้วได้หมอบลงแทบพระบาททั้งสองของพระผู้มีพระภาคด้วยเศียรเกล้า จูบพระบาททั้งสองของพระผู้มีพระภาคด้วยปาก นวดฟั้นด้วยมือทั้งสอง และประกาศชื่อว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์ชื่อว่าโกณฑัญญะ ข้าแต่พระสุคต ข้าพระองค์ชื่อว่าโกณฑัญญะ ดังนี้ ฯ
ครั้งนั้นแล ท่านพระวังคีสะมีความคิดดังนี้ว่า ท่านพระอัญญาโกณฑัญญะนี้นานนักทีเดียวจึงได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค ครั้นเข้าเฝ้าแล้วได้หมอบลงแทบพระบาททั้งสองของพระผู้มีพระภาคด้วยเศียรเกล้า จูบพระบาททั้งสองของพระผู้มีพระภาคด้วยปาก นวดฟั้นด้วยมือทั้งสอง และประกาศชื่อว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์ชื่อว่า โกณฑัญญะ ข้าแต่พระสุคต ข้าพระองค์ชื่อว่า โกณฑัญญะ อย่ากระนั้นเลย เราพึงชมเชยท่านพระอัญญาโกณฑัญญะ ในที่เฉพาะพระพักตร์ของพระผู้มีพระภาคด้วยคาถาทั้งหลายตามสมควรเถิด ฯ
ครั้งนั้นแล ท่านพระวังคีสะลุกขึ้นจากอาสนะแล้ว ประนมอัญชลีไปทางที่พระผู้มีพระภาคประทับแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า ข้าแต่พระผู้มีพระภาค เนื้อความนี้ย่อมแจ่มแจ้งกะข้าพระองค์ ข้าแต่พระสุคต เนื้อความนี้ย่อมแจ่มแจ้งกะข้าพระองค์ ฯ
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า เนื้อความนั่นจงแจ่มแจ้งกะเธอเถิด วังคีสะดังนี้ ฯ
ข้อ ๗๕๓ครั้งนั้นแล ท่านพระวังคีสะได้ชมเชยท่านพระอัญญาโกณฑัญญะ เฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคด้วยคาถาทั้งหลายอันสมควรว่า พระโกณฑัญญะเถระนี้ เป็นผู้ตรัสรู้ตามพระพุทธองค์ เป็นผู้มีความเพียร เครื่องก้าวหน้าอย่างแรงกล้า เป็นผู้ได้ธรรมเครื่องอยู่เป็นสุขทั้งหลาย อันเกิดแต่วิเวกเนืองนิตย์ คุณอันใดอันพระสาวกผู้ทำตามคำสอนของพระศาสดาพึงบรรลุคุณอันนั้นทุกอย่าง อันพระโกณฑัญญะเถระนั้นเป็นผู้ไม่ประมาทศึกษาอยู่ บรรลุแล้วโดยลำดับ พระโกณฑัญญะเถระเป็นผู้มีอานุภาพมาก เป็นผู้ได้วิชชา ๓ เป็นผู้ฉลาดในเจโตปริยญาณเป็นทายาทของพระพุทธองค์ ไหว้อยู่ซึ่งพระบาททั้งสองของพระศาสดา ดังนี้ ฯ
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 8.9
Linked Discourses 8.9
- 0.2
1. Vaṅgīsavagga
1. With Vaṅgīsa
Koṇḍaññasutta
With Koṇḍañña
- 1.1
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
- 1.2
Atha kho āyasmā aññāsikoṇḍañño sucirasseva yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati, pāṇīhi ca parisambāhati, nāmañca sāveti:
Then Venerable Koṇḍañña Who Understood approached the Buddha after a very long absence. He bowed with his head to the Buddha’s feet, caressing them and covering them with kisses, and pronounced his name:
- 1.3
“koṇḍaññohaṁ, bhagavā, koṇḍaññohaṁ, sugatā”ti.
“I am Koṇḍañña, Blessed One! I am Koṇḍañña, Holy One!”
- 1.4
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi:
Then Venerable Vaṅgīsa thought,
- 1.5
“ayaṁ kho āyasmā aññāsikoṇḍañño sucirasseva yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati, pāṇīhi ca parisambāhati, nāmañca sāveti:
“This Venerable Koṇḍañña Who Understood has approached the Buddha after a very long absence. He bowed with his head to the Buddha’s feet, caressing them and covering them with kisses, and pronounced his name:
- 1.6
‘koṇḍaññohaṁ, bhagavā, koṇḍaññohaṁ, sugatā’ti.
‘I am Koṇḍañña, Blessed One! I am Koṇḍañña, Holy One!’
- 1.7
Yannūnāhaṁ āyasmantaṁ aññāsikoṇḍaññaṁ bhagavato sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan”ti.
Why don’t I extoll him in the Buddha’s presence with fitting verses?”
- 2.1
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
Then Venerable Vaṅgīsa rose from his seat, arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and said,
- 2.2
“paṭibhāti maṁ, bhagavā, paṭibhāti maṁ, sugatā”ti.
“I feel inspired to speak, Blessed One! I feel inspired to speak, Holy One!”
- 2.3
“Paṭibhātu taṁ, vaṅgīsā”ti bhagavā avoca.
“Then speak as you feel inspired,” said the Buddha.
- 2.4
Atha kho āyasmā vaṅgīso āyasmantaṁ aññāsikoṇḍaññaṁ bhagavato sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
Then Vaṅgīsa extolled Koṇḍañña in the Buddha’s presence with fitting verses:
- 3.1
“Buddhānubuddho so thero,
“The senior monk awakened after the Buddha,
- 3.2
koṇḍañño tibbanikkamo;
Koṇḍañña, is keenly energetic.
- 3.3
Lābhī sukhavihārānaṁ,
He regularly gains
- 3.4
vivekānaṁ abhiṇhaso.
the blissful meditations of seclusion.
- 4.1
Yaṁ sāvakena pattabbaṁ,
Whatever can be attained by a disciple
- 4.2
satthusāsanakārinā;
who does the Teacher’s bidding,
- 4.3
Sabbassa taṁ anuppattaṁ,
he has attained it all,
- 4.4
appamattassa sikkhato.
through diligently training himself.
- 5.1
Mahānubhāvo tevijjo,
With great power and the three knowledges,
- 5.2
cetopariyāyakovido;
expert in encompassing the minds of others,
- 5.3
Koṇḍañño buddhadāyādo,
Koṇḍañña, the heir to the Buddha,
- 5.4
pāde vandati satthuno”ti.
bows at the Teacher’s feet.”
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn8.9 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ