๕. คังคมาลชาดก

๓๖แผ่นดินร้อนเหมือนถ่านเพลิง ระอุด้วยทรายที่ร้อนราวกับเถ้าถ่าน ถึงอย่างนั้น เจ้าก็ยังพากเพียรร้องเพลงอยู่ แดดไม่แผดเผาเจ้าหรือ

๓๗เบื้องบนดวงอาทิตย์ก็ร้อน เบื้องล่างทรายก็ร้อน ถึงอย่างนั้น เจ้าก็ยังพากเพียรร้องเพลงอยู่ แดดไม่แผดเผาเจ้าหรือ (ชายคนนั้นกราบทูลว่า)

๓๘แดดหาแผดเผาข้าพระองค์ไม่ แต่แดดคือกามทั้งหลายย่อมแผดเผาข้าพระองค์ ขอเดชะพระมหาราชเจ้า เพราะว่าความต้องการมีหลายอย่าง ความต้องการเหล่านั้นย่อมแผดเผาข้าพระองค์ หาใช่แดดไม่ (พระเจ้าอัฑฒมาสกทรงเปล่งอุทานว่า)

๓๙นี่กาม เราได้เห็นรากเหง้าของเจ้าแล้ว เจ้าเกิดได้เพราะความดำริ เราจะไม่ดำริถึงเจ้าอีก เจ้าจะไม่มีอย่างนี้อีกต่อไป (พระเจ้าอัฑฒมาสกทรงแสดงธรรมแก่พสกนิกรว่า)

๔๐กามแม้เพียงเล็กน้อยก็ไม่เพียงพอ แม้มากก็ไม่อิ่ม โอหนอ กามทั้งหลายคนพาลเพ้อรำพันถึง กุลบุตรนักปฏิบัติพึงเว้นได้ขาด (พระเจ้าอุทัยทรงเปล่งอุทานว่า)

๔๑การที่เราเป็นพระอุทัยราชาได้บรรลุถึงความเป็นใหญ่ นี้เป็นผลแห่งกรรมอันเล็กน้อยของเรา การที่มาณพละกามราคะบวชนั้นชื่อว่าได้ลาภดีแล้ว {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๙๑} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๘. อัฏฐกนิบาต] กัจจานิวรรค ๖. เจติยราชชาดก (๔๒๒) (พระราชชนนีของพระเจ้าพรหมทัตตรัสว่า)