ปฏิจจวาร

อุปาทานญฺเจวอุปาทานสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจวอุปาทานสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ทิฏฺฐุปาทานํ ปฏิจฺจ กามุปาทานํ ฯ จกฺกํ กาตพฺพํ ฯ อุปาทานญฺเจว- อุปาทานสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานสมฺปยุตฺโตเจวโนจ- อุปาทาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทาเน ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ฯ อุปาทานญฺเจวอุปาทานสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจวอุปาทานสมฺปยุตฺโตจ อุปาทานสมฺปยุตฺโต- เจวโนจอุปาทาโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ทิฏฺฐุปาทานํ ปฏิจฺจ กามุปาทานํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา ฯ จกฺกํ ฯ อุปาทาน- สมฺปยุตฺตญฺเจว ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ อามสนํ นานากรณํ อุปาทาน- ทุกสทิสํ นว ปญฺหา รูปํ นตฺถิ เอวํ สพฺเพปิ วารา วิตฺถาเรตพฺพา อรูปํ เยว ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และอุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็น ทั้งอุปาทานและอุปาทานสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ กามุปาทาน อาศัยทิฏฐุปาทาน. พึงกระทำจักรนัย ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานสัมปยุตตะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอุปาทาน และอุปาทานสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยอุปาทานธรรมทั้งหลาย. ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย คือ กามุปาทานและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยทิฏฐุปาทาน. พึงกระทำจักรนัย. ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานสัมปยุตตะ ฯลฯ. หลักจำแนกหัวข้อปัจจัยต่างกัน เหมือนอุปาทานทุกะ มีหัวข้อปัจจัย ๙ รูปไม่มี วาระทั้งหมด พึงให้พิสดารอย่างนี้ อรูปภูมิเท่านั้น.