กุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ

เหตุํ อปฺปมาณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล และสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล และ สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล และ สัปปัจจัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ฉ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ฉ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕

นเหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม นเหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม นเหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจยธรรมที่เป็น กุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สัปปัจจยธรรม ที่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยา กฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย นว ฯ

สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจยธรรมที่เป็น กุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สัปปัจจยธรรมที่เป็น อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๐ ในอนันตรปัจจัย มี " ๗ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๗ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

เหตุ อปฺปมาโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๕

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกสัปปัจจยทุกะ จบ