กุสลัตติกสารัมมณทุกะ

นเหตุปจฺจยา อธิปติยา ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

สารัมมณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ สมฺมตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ สมฺมตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ สมฺมตฺตนิยตญฺจ นเหตุํ สมฺมตฺตนิยตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

สารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สารัมมณธรรมที่เป็น กุศล โดยเหตุปัจจัย สารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย สารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สารัมมณธรรมที่เป็น อัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุํ สมฺมตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

สารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สารัมมณธรรมที่เป็น กุศล โดยอารัมมณปัจจัย

นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ฉ ฯ

อนารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอนารัมมณธรรมที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ฉ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

เหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม เหตุสฺส สมฺมตฺตนิยตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม เหตุสฺส สมฺมตฺตนิยตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ สมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม นเหตุสฺส สมฺมตฺตนิยตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

อนารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนารัมมณธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัย โดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย กุสลัตติกสารัมมณทุกะ จบ