ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑๕. ฉัตตวรรค ๙. วฏังสกิยเถราปทาน (๑๔๙)

อปทานของท่านพระวฏังสกิยเถระมีคำเริ่มต้นว่า สุเมโธ นาม นาเมน ดังนี้.

พระเถระแม้นี้ก็ได้เคยบำเพ็ญกุศลมาแล้วในพระมุนินทพุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ ทุกๆ ภพนั้นจะสั่งสมแต่บุญอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานเป็นประจำเสมอ.

ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่าสุเมธะ ท่านได้เกิดในเรือนอันมีสกุล บรรลุนิติภาวะแล้ว ดำรงชีวิตอยู่ในเพศฆราวาส แต่เพราะมองเห็นโทษในเพศฆราวาสนั้นจึงละเรือนออกบวชเป็นฤาษี อยู่ในป่ามหาวัน.

ในสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่าสุเมธะ ได้เสด็จมาถึงป่านั้น เพื่อประสงค์ความสงัด.

ครั้งนั้น ดาบสนั้นได้เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว มีใจเลื่อมใส เก็บเอาดอกช้างน้าวซึ่งกำลังแย้มบานมาร้อยเป็นพวงมาลัย วางบูชาที่บาทมูลของพระผู้มีพระภาคเจ้า.

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงกระทำการอนุโมทนาแล้วเพื่อให้เขามีจิตเลื่อมใส. ด้วยบุญอันนั้น เขาจึงได้ท่องเที่ยวไปในเทวโลกและมนุษยโลก ได้เสวยสมบัติในโลกทั้งสองแล้ว.

ในพุทธุปบาทกาลนี้ เขาได้เกิดในตระกูลที่สมบูรณ์ด้วยสมบัติ เจริญวัยแล้วมีศรัทธาเลื่อมใสจึงได้บวชแล้ว ไม่นานนักก็ได้เป็นพระอรหันต์.

ในกาลต่อมา ท่านได้ระลึกถึงบุพกรรมของตนได้เกิดความโสมนัสใจ เมื่อจะประกาศถึงเรื่องราวที่ตนเคยได้ประพฤติมาแล้วในกาลก่อน จึงกล่าวคำเริ่มต้นว่า สุเมโธ นาม นาเมน ดังนี้.

บทว่า วิเวกมนุพฺรูหนฺโต ความว่า ทรงละความระคนด้วยหมู่ชน เมื่อจะเพิ่มพูนเจริญความสงัดจากหมู่ชน และความสงัดจิต จึงได้เสด็จเข้าไปยังป่าใหญ่แล.

คำที่เหลือมีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาวฏังสกิยเถราปทาน -----------------------------------------------------