๒. สมุทยธัมมสูตร ที่ ๒

เอกํ สมยํ อายสฺมา จ สารีปุตฺโต อายสฺมา จ มหาโกฏฺฐิโต พาราณสิยํ วิหรนฺติ อิสิปตเน มิคทาเย ฯ อถ โข อายสฺมา มหาโกฏฺฐิโต สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต ฯเปฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา มหาโกฏฺฐิโต อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เอตทโวจ อวิชฺชา อวิชฺชาติ อาวุโส สารีปุตฺต วุจฺจติ กตมา นุ โข อาวุโส อวิชฺชา กิตฺตาวตา จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ {๓๒๒.๑} อิธาวุโส อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน สมุทยธมฺมํ รูปํ สมุทยธมฺมํ รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ วยธมฺมํ รูปํ วยธมฺมํ รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ สมุทยวยธมฺมํ รูปํ สมุทยวยธมฺมํ รูปนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ สมุทยธมฺมํ เวทนํ ฯเปฯ วยธมฺมํ เวทนํ ฯเปฯ สมุทยวยธมฺมํ เวทนํ ฯเปฯ สมุทยธมฺมํ สญฺญํ ฯเปฯ สมุทยธมฺเม สงฺขาเร ฯเปฯ วยธมฺเม สงฺขาเร ฯ สมุทยวยธมฺเม สงฺขาเร สมุทยวยธมฺมา สงฺขาราติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ สมุทยธมฺมํ วิญฺญาณํ ฯเปฯ วยธมฺมํ วิญฺญาณํ ฯ สมุทยวยธมฺมํ วิญฺญาณํ สมุทยวยธมฺมํ วิญฺญาณนฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ฯ อยํ วุจฺจตาวุโส อวิชฺชา เอตฺตาวตา จ อวิชฺชาคโต โหตีติ ฯ

สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรและท่านพระมหาโกฏฐิตะ อยู่ ณ ป่าอิสิปตน- *มฤคทายวัน ใกล้พระนครพาราณสี. ครั้งนั้นแล ท่านพระมหาโกฏฐิตะ ออกจากที่พักผ่อนใน เวลาเย็น ได้เข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ฯลฯ ได้ถามท่านพระสารีบุตรว่า ดูกรท่านพระ- *สารีบุตร ที่เรียกว่า อวิชชา อวิชชา ดังนี้ อวิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบ ด้วยอวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระสารีบุตรตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ... ดูกรท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า อวิชชา และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล. จบ สูตรที่ ๒.