อัฏฐมกัสส อินทริยกถา

๗๗๙สกวาที บุคคลที่ ๘ ไม่มีสัทธินทรีย์ หรือ? ปรวาที ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีศรัทธา หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๐ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีวิริยินทรีย์ ฯลฯ ไม่มีสตินทรีย์ ฯลฯ ไม่มีสมาธินทรีย์ ฯลฯ ไม่มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีปัญญา หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๑ส. บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลที่ ๘ มีวิริยะ ฯลฯ มีสติ ฯลฯ มีสมาธิ ฯลฯ มีปัญญา หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๒ส. บุคคลที่ ๘ มีมโน มีมนินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลที่ ๘ มีมโน มีมนินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีปัญญา มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๓ส. บุคคลที่ ๘ มีโสมนัส มีโสมนัสสินทรีย์ ฯลฯ มีชีวิต มีชีวิตินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลที่ ๘ มีชีวิต มีชีวิตินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีวิริยะ ฯลฯ มีปัญญา มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๔ส. บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา แต่ไม่มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีมโน แต่ไม่มีมนินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๕ส. บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา แต่ไม่มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีโสมนัส แต่ไม่มีโสมนัสสินทรีย์ ฯลฯ มีชีวิต แต่ไม่มี ชีวิตินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๖ส. บุคคลที่ ๘ มีปัญญา แต่ไม่มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีมโน แต่ไม่มีมนินทรีย์ ฯลฯ มีโสมนัส แต่ไม่มีโสมนัส สินทรีย์ ฯลฯ มีชีวิต แต่ไม่มีชีวิตินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๗ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ เป็นผู้ไม่มีศรัทธา หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีวิริยินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ เป็นผู้เกียจคร้าน ละความเพียร หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีสตินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ เป็นผู้ลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีสมาธินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ เป็นผู้ไม่มีสมาธิ มีจิตวอกแวก หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๘ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ เป็นผู้มีปัญญาทราม บ้าน้ำลาย (โง่เขลา) หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๘๙ส. บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา และศรัทธานั้นเป็นนิยยานิกะ (เครื่องนำออกไป) หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา และศรัทธานั้นเป็นนิยยานิกะก็ต้องไม่ กล่าวว่า บุคคลที่ ๘ ไม่มีสัทธินทรีย์ ส. บุคคลที่ ๘ มีวิริยะ และวิริยะนั้นเป็นนิยยานิกะ ฯลฯ มีสติ และสติ นั้นเป็นนิยยานิกะ ฯลฯ มีสมาติ และสมาธินั้นเป็นนิยยากะ ฯลฯ มี ปัญญา และปัญญานั้นเป็นนิยยานิกะ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า บุคคลที่ ๘ มีปัญญา และปัญญานั้นเป็นนิยยานิกะก็ต้องไม่ กล่าวว่า บุคคลที่ ๘ ไม่มีปัญญินทรีย์

๗๙๐ส. บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งสกทาคามิผล มีศรัทธา มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งสกทาคามิผล มีปัญญา มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีปัญญา มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๙๑ส. บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งอนาคามิผล ฯลฯ บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อ กระทำให้แจ้งซึ่งอรหัตผล มีศรัทธา มีสัทธินทรีย์ ฯลฯ มีปัญญา มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ มีปัญญา มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๙๒บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา แต่ไม่มีสัทธินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งสกทาคามิผล มีศรัทธา แต่ไม่มี สัทธินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลที่ ๘ มีปัญญา แต่ไม่มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งสกทาคามิผล มีปัญญา แต่ไม่มีปัญ ญินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๙๓ส. บุคคลที่ ๘ มีศรัทธา แต่ไม่มีสัทธินทรีย์ ฯลฯ มีปัญญา แต่ไม่มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งอนาคามิผล ฯลฯ บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อ กระทำให้แจ้งซึ่งอรหัตผล มีปัญญา แต่ไม่มีปัญญินทรีย์ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

๗๙๔ส. บุคคลที่ ๘ ไม่มีอินทรีย์ ๕ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์นี้ ๕ ประการ, ๕ ประการ เป็นไฉน สัทธินทรีย์ ๑ วิริยินทรีย์ ๑ สตินทรีย์ ๑ สมาธินทรีย์ ๑ ปัญญินทรีย์ ๑ อินทรีย์ ๕ ประการฉะนี้แล, ดูกร ภิกษุทั้งหลาย เพราะความเต็มบริบูรณ์แห่งอินทรีย์ ๕ ประการนี้แล จึงเป็นพระอรหันต์ เพลากว่านั้น ก็เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้ง ซึ่งอรหัตผล เพลากว่านั้น ก็เป็นพระอนาคามี เพลากว่านั้น ก็เป็น ผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งอนาคามิผล เพลากว่านั้นก็เป็นพระ สกทาคามี เพลากว่านั้นก็เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้ง ซึ่งสกทาคา มิผล เพลากว่านั้น ก็เป็นพระโสดาบัน เพลากว่านั้น ก็เป็นผู้ปฏิบัติ เพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล ดูกรภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดแล ไม่ มีอินทรีย์ ๕ ประการนี้เสียเลย โดยประการทั้งปวง เราเรียกผู้นั้นว่า เป็นคนภายนอก เป็นผู้ตั้งอยู่ในฝ่ายปุถุชน ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลที่ ๘ เป็นคนภายนอก เป็นผู้ตั้งอยู่ในฝ่ายปุถุชน หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. ถ้าอย่างนั้น บุคคลที่ ๘ ก็มีอินทรีย์ ๕ น่ะสิ อัฏฐมกัสส อินทริยกถา จบ. @ สํ. มหาวาร. ข้อ ๘๘๘, ๘๘๙ หน้า ๒๖๗