คลังกฎหมาย / กฎกระทรวงกำหนดการออกแบบโครงสร้างอาคาร และลักษณะและคุณสมบัติของวัสดุที่ใช้ในงานโครงสร้างอาคาร พ.ศ. 2566

กฎกระทรวงกำหนดการออกแบบโครงสร้างอาคาร และลักษณะและคุณสมบัติของวัสดุที่ใช้ในงานโครงสร้างอาคาร พ.ศ. 2566 · 2566

มาตรา

ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี้ “แรงลม” หมำยควำมว่ำ แรงที่เกิดขึ้นเนื่องจำกลมที่ใช้ในกำรออกแบบโครงสร้ำงอำคำร “แรงกระแทก” หมำยควำมว่ำ แรงที่เป็นผลจำกกำรเคลื่อนที่ของเครื่องจักร ยำนพำหนะ หรือแรงที่คล้ำยคลึงกัน รวมถึงน้ำหนักบรรทุกพลศำสตร์หรือควำมดันที่มีกำรเปลี่ยนแปลงตำมเวลำ อย่ำงฉับพลัน “หน่วยแรง” หมำยควำมว่ำ แรงต่อหนึ่งหน่วยพื้นที่ที่รับแรงนั้น เลม่ ๑๔๐ ตอนที่ ๕๔ ก หนา้ ๕ ราชกิจจานุเบกษา ๖ กันยายน ๒๕๖๖ “น้ำหนักบรรทุกคงที่” หมำยควำมว่ำ น้ำหนักของวัสดุก่อสร้ำงที่ประกอบเข้ำเป็นอำคำร รวมถึงวัสดุและน้ำหนักของอุปกรณ์ใช้งำนที่ยึดติดกับตัวอำคำรเป็นกำรถำวร “น้ำหนักบรรทุกจร” หมำยควำมว่ำ น้ำหนักที่เกิดจำกกำรใช้งำนของอำคำรตำมปกติ โดยไม่รวมน้ำหนักบรรทุกคงที่ น้ำหนักบรรทุกระหว่ำงกำรก่อสร้ำง และแรงจำกสภำพแวดล้อม “น้ำหนักบรรทุกปรับค่ำ” หมำยควำมว่ำ น้ำหนักบรรทุกสูงสุดที่กำหนดให้ใช้ในกำรคำนวณ ตำมวิธีตัวคูณควำมต้ำนทำนและน้ำหนักบรรทุกหรือวิธีกำลัง “คอนกรีต” หมำยควำมว่ำ วัสดุที่ประกอบขึ้นด้วยส่วนผสมของวัสดุประสำน เช่น ปูนซีเมนต์ หรือปูนซีเมนต์ผสมวัสดุปอซโซลำน มวลรวมละเอียด เช่น ทรำย มวลรวมหยำบ เช่น หินหรือกรวด และน้ำ โดยมีหรือไม่มีสำรเคมีหรือแร่ผสมเพิ่ม “คอนกรีตเสริมเหล็ก” หมำยควำมว่ำ คอนกรีตที่มีเหล็กเสริมฝังภำยในโดยที่คอนกรีต และเหล็กเสริมทำงำนร่วมกันในกำรต้ำนทำนแรงต่ำงๆ ที่เกิดขึ้น “คอนกรีตอัดแรง” หมำยควำมว่ำ คอนกรีตที่มีเหล็กเสริมรับแรงดึงสูงหรือวัสดุเสริมแรงอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดหน่วยแรง โดยมีขนำดและกำรกระจำยของหน่วยแรงตำมต้องกำร เพื่อที่จะหักล้ำงหรือ ลดหน่วยแรงดึงในคอนกรีตอันเกิดจำกน้ำหนักบรรทุก “เหล็กโครงสร้ำงรูปพรรณ” หมำยควำมว่ำ เหล็กที่ผลิตให้มีหน้ำตัดเป็นรูปลักษณะต่ำง ๆ เพื่อใช้ในงำนโครงสร้ำง โดยกำรรีดร้อน ขึ้นรูปเย็น หรือวิธีการอื่น “วิธีตัวคูณควำมต้ำนทำนและน้ำหนักบรรทุก” หมำยควำมว่ำ วิธีการออกแบบเพื่อหำ ขนำดสัดส่วนขององค์อำคำร โดยแรงที่เกิดขึ้นในองค์อำคำรภำยใต้น้ำหนักบรรทุกใช้งำนที่คูณด้วยตัวคูณ น้ำหนักบรรทุกที่เหมำะสมไม่สูงเกินกำลังระบุที่คูณด้วยตัวคูณควำมต้ำนทำน ทั้งนี้ เรียกว่ำกำรออกแบบ โดยวิธีกำลังสำหรับโครงสร้ำงคอนกรีตเสริมเหล็ก “วิธีหน่วยแรงที่ยอมให้” หมำยควำมว่ำ วิธีการออกแบบเพื่อหำขนำดสัดส่วนขององค์อำคำร โดยหน่วยแรงที่เกิดขึ้นในองค์อำคำรภำยใต้น้ำหนักบรรทุกใช้งำนไม่สูงเกินหน่วยแรงที่ยอมให้ ทั้งนี้ เรียกว่ำกำรออกแบบโดยวิธีหน่วยแรงใช้งำนสำหรับโครงสร้ำงคอนกรีตเสริมเหล็ก “วัสดุไม่ติดไฟ” หมำยควำมว่ำ วัสดุที่ใช้งำนและเมื่ออยู่ภำยใต้สภำวะแวดล้อมที่ใช้งำนแล้ว จะไม่ติดไฟ ไม่เกิดกำรเผำไหม้ ไม่สนับสนุนกำรเผำไหม้ หรือปล่อยไอที่พร้อมจะลุกไหม้เมื่อสัมผัสกับ เปลวไฟหรือควำมร้อน ตำมหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมกำรควบคุมอำคำรประกาศ กำหนดในรำชกิจจำนุเบกษำ “ระยะหุ้ม” หมำยควำมว่ำ ควำมหนำที่น้อยที่สุดระหว่ำงผิวเหล็กเสริมหรือเหล็กโครงสร้ำง กับผิวของคอนกรีต “ฐำนรำก” หมำยควำมว่ำ ส่วนของอำคำรที่ทำหน้ำที่ถ่ำยน้ำหนักของอำคำรส่วนบนลงสู่ ดินฐำนรำก เลม่ ๑๔๐ ตอนที่ ๕๔ ก หนา้ ๖ ราชกิจจานุเบกษา ๖ กันยายน ๒๕๖๖ “พื้น” หมำยควำมว่ำ พื้นที่ของอำคำรซึ่งบุคคลเข้ำอยู่หรือใช้สอยได้ภำยในขอบเขตของคำน หรือตงที่รับพื้น หรือภำยในพื้นนั้น หรือภำยในขอบเขตของผนังอำคำร รวมทั้งเฉลียงหรือระเบียงด้วย “โครงสร้ำงหลัก” หมำยควำมว่ำ ส่วนประกอบของอำคำรที่มีควำมสำคัญต่อควำมมั่นคง แข็งแรงและเสถียรภำพของอำคำร เช่น เสำ กำแพงรับน้ำหนัก กำแพงรับแรงเฉือน คำน ตง พื้น ฐำนรำก “ส่วนต่ำง ๆ ของอำคำร” หมำยควำมว่ำ ส่วนของอำคำรที่เป็นองค์อำคำรซึ่งจะต้องแสดง รายการคำนวณกำรรับน้ำหนักและกำลังต้ำนทำน เช่น เสำ กำแพงรับน้ำหนัก กำแพงรับแรงเฉือน คำน ตง พื้น ฐำนรำก “อำคำรสำธำรณะ” หมำยควำมว่ำ อำคำรที่ใช้เพื่อประโยชน์ในกำรชุมนุมคนได้โดยทั่วไป เพื่อกิจกรรมทำงรำชกำร กำรเมือง กำรศึกษำ กำรศำสนำ กำรสังคม กำรนันทนำกำร หรือกำรพำณิชยกรรม เช่น โรงมหรสพ หอประชุม โรงแรม โรงพยำบำล สถำนศึกษำ หอสมุด สนำมกีฬำกลำงแจ้ง สนำมกีฬำในร่ม ตลำด ห้ำงสรรพสินค้ำ ศูนย์กำรค้ำ สถำนบริกำร ท่ำอำกำศยำน อุโมงค์ สะพำน อำคำรจอดรถ สถำนีรถ ท่ำจอดเรือ โป๊ะจอดเรือ สุสำน ฌำปนสถำน ศำสนสถำน “ผู้ออกแบบและคำนวณ” หมำยควำมว่ำ วิศวกรสำขำวิศวกรรมโยธำตำมกฎหมำยว่ำด้วย วิศวกร ซึ่งทำหน้ำที่จัดทำรายการคำนวณ แบบแปลน และรำยละเอียดในกำรก่อสร้ำงอำคำร ด้ำนวิศวกรรม “สถำบันที่เชื่อถือได้” หมำยควำมว่ำ

(๑) ส่วนรำชกำรหรือหน่วยงำนของรัฐที่มีภำรกิจหลักเกี่ยวกับงำนด้ำนวิศวกรรม ด้ำนกำรออกแบบ และคำนวณ กำรพิจำรณำตรวจสอบ หรือกำรให้คำปรึกษำ

(๒) นิติบุคคลซึ่งเป็นผู้ได้รับใบอนุญำตประกอบวิชำชีพวิศวกรรมควบคุมตำมกฎหมำยว่ำด้วย วิศวกรที่มีวัตถุประสงค์ในกำรให้คำปรึกษำแนะนำด้ำนวิศวกรรม ซึ่งมีวิศวกรระดับวุฒิวิศวกร สำขำวิศวกรรม โยธำตำมกฎหมำยว่ำด้วยวิศวกร เป็นผู้ให้คำปรึกษำแนะนำ

(๓) สถำบันอุดมศึกษำที่มีกำรเรียนกำรสอนหรืองำนวิจัยในเรื่องที่เกี่ยวข้อง และเป็นไปตำมที่ อธิบดีกรมโยธำธิกำรและผังเมืองประกาศกำหนด

ลิงก์อ้างอิงตรึงฉบับด้วย ?v=2566 — ถ้าวันหนึ่งมีฉบับแก้ไขถูกนำเข้า ลิงก์นี้จะยังชี้ฉบับเดิม

ตัวบทนี้คือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ณ ปีที่ระบุ ไม่ใช่ฉบับรวมการแก้ไข มาตราที่ถูกแก้ไข เพิ่ม หรือยกเลิกภายหลังจะไม่ปรากฏ — ระบบยังไม่ได้ตรวจสถานะบังคับใช้ปัจจุบัน

ที่มาของตัวบทนี้

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) · sha256:488f6315e12d · 2026-08-23