๑. อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถรีนมปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔. ขัตติยกัญญาวรรค] ๑. อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถรีนมปทาน ๔. ขัตติยกัญญาวรรค หมวดว่าด้วยพระเถรีผู้เคยเป็นขัตติยกัญญาเป็นต้น ๑. อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถรีนมปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระเถรี ผู้เคยเป็นพระขัตติยกัญญา ๑๘,๐๐๐ รูป (พระเถรีผู้เคยเป็นขัตติยกัญญา ๑๘,๐๐๐ รูป เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันทั้งหลายมีภพทั้งปวงสิ้นแล้ว ปลดเปลื้องที่ต่อแห่งภพแล้ว ไม่มีอาสวะทั้งปวงเลยขอกราบทูลว่า
‘ข้าแต่พระมหามุนี บริกรรมที่เป็นกุศล ความดีอย่างใดอย่างหนึ่งที่ตนปรารถนาไว้ และวัตถุที่เป็นเครื่องบริโภคหม่อมฉันทั้งหลายถวายแล้ว เพื่อประโยชน์แก่พระองค์
ข้าแต่พระมหามุนี ความดีที่ปรารถนาแล้ว และวัตถุที่เป็นเครื่องบริโภคหม่อมฉันทั้งหลายถวายแล้วแด่พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้าและพระสาวกทั้งหลาย ก็เพื่อประโยชน์แก่พระองค์
ข้าแต่พระมหามุนี กรรมที่สูงและต่ำหม่อมฉันทั้งหลายก็กระทำแล้ว ความดีหม่อมฉันทั้งหลายก็ปรารถนาแล้ว การบริกรรมในตระกูลสูงหม่อมฉันทั้งหลาย ทำไว้แล้วเพื่อภิกษุทั้งหลาย’
หญิงเหล่านั้นถูกกุศลมูลนั้นนั่นแหละตักเตือนแล้ว เป็นผู้พรั่งพร้อมไปด้วยกุศลกรรม ล่วงสมบัติของมนุษย์แล้ว มาเกิดในตระกูลกษัตริย์ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๕๑๙} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔. ขัตติยกัญญาวรรค] ๑. อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถรีนมปทาน
เมื่อกรรมที่หม่อมฉันทั้งหลายได้ร่วมกันสั่งสมสร้างไว้ในชาติเดียวกัน ในภพสุดท้าย หม่อมฉันทั้งหลายสมภพในตระกูลกษัตริย์เกิดร่วมกัน
ข้าแต่พระมหาวีระ หม่อมฉันทั้งหลายเป็นผู้มีรูปสมบัติ มีโภคสมบัติ มีลาภสักการะ อันมหาชนในภายในบุรีบูชาแล้ว เหมือนนันทนวันอุทยานแห่งหมู่เทพอันมหาชนบูชาแล้ว
หม่อมฉันทั้งหลายพากันเบื่อหน่ายออกจากเรือน บวชเป็นบรรพชิตสิ้นไป ๒-๓ วัน ก็บรรลุถึงความดับทุกข์ทั้งหมดด้วยกัน
คนเป็นอันมากนำจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขารมากมาย มาสักการบูชาหม่อมฉันทั้งหลายตลอดเวลา
กิเลสทั้งหลายหม่อมฉันทั้งหลายก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงหม่อมฉันทั้งหลายก็ถอนได้แล้ว หม่อมฉันทั้งหลายตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ
การที่หม่อมฉันทั้งหลายมาในสำนัก ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ วิชชา ๓ หม่อมฉันทั้งหลายได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันทั้งหลายก็ได้ทำสำเร็จแล้ว
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ หม่อมฉันทั้งหลายก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันทั้งหลายก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๕๒๐} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔. ขัตติยกัญญาวรรค] ๒. จตุราสีติสหัสสพราหมณกัญญาเถรีนมปทาน ได้ทราบว่า ภิกษุณีที่เคยเป็นขัตติยกัญญา ๑๘,๐๐๐ มีพระยสวดีเถรีเป็น ประธาน ได้ภาษิตคาถาเหล่านี้เฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาค ด้วยประการฉะนี้ อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถริยาปทานที่ ๑ จบ