อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ
เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น อตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนาคตา- *รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนา รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุ เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม เหตุสฺส เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
เหตุ เนวทสสเนนนภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม เหตุสฺส เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอตีตารัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น อนาคตารัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น ปัจจุปปันนารัมมณธรรม โดยเหตุปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่ เป็นอตีตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็น อนาคตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็น ปัจจุปปันนารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็น อนาคตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น- *ปัจจุปปันนารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอนันตรปัจจัย มี " ๖ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๖ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกทสฺสนตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------- เหตุทุกทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุํ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกญฺจ นเหตุํ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุํ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรม ที่เป็น- *อตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนาคตา- *รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น- *ปัจจุปปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่- *เป็นอตีตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็น- *อนาคตารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่- *เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม เหตุสฺส ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
เหตุ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม เหตุสฺส ทสฺสเนน- ปหาตพฺพเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
เหตุ ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก ธมฺโม เหตุสฺส ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ จบ
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ