ข้อ ๗๘๐–๘๓๖
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๙ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒
๗๘๐จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า โสตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี
๗๘๑จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี
๗๘๒จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี
๗๘๓จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี
๗๘๔จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด โสมนัส- *สินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุน-*ทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี
๗๘๕จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุน-*ทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี
๗๘๖จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี
๗๘๗ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ โสมนัสสินทรีย์ อุเปกขินทรีย์ สัทธินทรีย์ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี ฯลฯ
๗๘๘ปัญญินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ไม่มี หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ไม่มี
๗๘๙จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด โสตินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า โสตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๗๙๐จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฆานินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ รูปาวจรภูมิ แต่จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และจักขุนทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ อรูปภูมิ
๗๙๑จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ รูปาวจรภูมิ แต่จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และจักขุนทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ อรูปภูมิ
๗๙๒จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ไม่มี
๗๙๓จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุน-*ทรีย์ไม่เกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๗๙๔จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อรูปภูมิ แต่อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๗๙๕จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คืออรูปภูมิ แต่มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๗๙๖ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๗๙๗ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ไม่มี
๗๙๘ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด โสมนัส- *สินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ รูปาวจรภูมิ แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คืออสัญญสัตตภูมิ อรูปภูมิ หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฆานิน-*ทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๗๙๙ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ รูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแต่อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วและอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๐๐ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ รูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแต่มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๐๑อิตถินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ปุริสินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อิตถินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว ฯลฯ
๘๐๒ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ไม่มี
๘๐๓ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ รูปาวจรภูมิ แต่โสมนัสสิน-*ทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ อรูปภูมิ หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ปุริสิน-*ทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๐๔ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ รูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแต่อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วและอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๐๕ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ รูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแต่มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๐๖ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ไม่มี หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว
๘๐๗ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ สัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ไม่มี หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว
๘๐๘โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อุเปก- *ขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด โสมนัสสิน-*ทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๐๙โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๑๐อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๑๑สัทธินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด สัทธินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๑๒ปัญญินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด มนินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ปัญญินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๑๓จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า โสตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๑๔จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจรสัตว์แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และจักขุนทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส อสัญญสัตว์ และอรูปสัตว์
๘๑๕จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจร-*สัตว์ แต่จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และจักขุนทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นคือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส อสัญญสัตว์ และอรูปสัตว์
๘๑๖จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ อสัญญสัตว์อรูปสัตว์ แต่ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๑๗จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๑๘จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ อรูปสัตว์แต่อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส และอสัญญสัตว์ หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๑๙จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่ สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ อรูปสัตว์แต่มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส และอสัญญสัตว์ หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๐ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อิตถินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อิตถินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๑ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๒ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจรสัตว์อรูปาวจรสัตว์ แต่ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๓ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจรสัตว์แต่โสมนัสสินทรีย์จะไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานิน-*ทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส อสัญญสัตว์ และอรูปสัตว์ หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๔ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจร-*สัตว์ อรูปาวจรสัตว์ แต่อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส และอสัญญสัตว์ หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๕ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือรูปาวจร-*สัตว์ อรูปาวจรสัตว์ แต่มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส และอสัญญสัตว์ หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๖อิตถินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอิตถินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว ฯลฯ
๘๒๗ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจร-*สัตว์ อรูปาวจรสัตว์ แต่ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๘ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจรสัตว์แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสิน-*ทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส อสัญญสัตว์ และอรูปสัตว์ หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๒๙ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจรสัตว์อรูปาวจรสัตว์ แต่อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส และอสัญญสัตว์ หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๓๐ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจรสัตว์อรูปาวจรสัตว์ แต่มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส และอสัญญสัตว์ หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๓๑ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส ในอุปปาทขณะแห่งอุปปัตติจิต
๘๓๒ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ สัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ อสัญญสัตว์แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส ในอุปปาทขณะแห่งอุปปัตติจิต
๘๓๓โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ สัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ แต่มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ที่กำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาสและอสัญญสัตว์ หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๓๔อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๓๕สัทธินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
๘๓๖ปัญญินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปัจจนีกบุคคล จักขุนทรียมูลกนัย
อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด โสตินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. โสตินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. ปุริสินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๖๒}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปฏิ. ชีวิตินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. อุเปกขินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี จักขุนทรียมูลกนัย จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๖๓}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ฆานินทรียมูลกนัย
อนุ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ฯลฯ ชีวิตินทรีย์ ฯลฯ โสมนัสสินทรีย์ ฯลฯ อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ฯลฯ ฆานินทรียมูลกนัย จบ ปัญญินทรียมูลกนัย
อนุ. ปัญญินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด มนินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดไม่เคยเกิด ปัญญินทรีย์ของบุคคลนั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปัญญินทรียมูลกนัย จบ ปัจจนีกโอกาส จักขุนทรียมูลกนัย
อนุ. จักขุนทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด โสตินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิด ใช่ไหม วิ. ไม่มี
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๖๔}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปฏิ. โสตินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. จักขุนทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ฆานินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในรูปาวจรภูมิ ฆานินทรีย์ในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่จักขุนทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิดในอสัญญสัตตภูมิและอรูปภูมิ ในภูมินั้นฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดและจักขุนทรีย์ก็ไม่เคยเกิด อนุ. จักขุนทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ปุริสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในรูปาวจรภูมิ ในภูมินั้นปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิด แต่จักขุนทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอสัญญสัตตภูมิและอรูปภูมิ ในภูมินั้นปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดและจักขุนทรีย์ก็ไม่เคยเกิด อนุ. จักขุนทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. เคยเกิด ปฏิ. ชีวิตินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. จักขุนทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. จักขุนทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในอรูปภูมิ ในภูมินั้นจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิด แต่อุเปกขินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอสัญญสัตตภูมิ ในภูมินั้นจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดและอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๖๕}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปฏิ. อุเปกขินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. จักขุนทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในอรูปภูมิ ในภูมินั้นจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิด แต่มนินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิดในอสัญญสัตตภูมิ ในภูมินั้นจักขุนทรีย์ไม่เคยเกิดและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. มนินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ จักขุนทรียมูลกนัย จบ ฆานินทรียมูลกนัย
อนุ. ฆานินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ปุริสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ฆานินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. เคยเกิด ปฏิ. ชีวิตินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. ฆานินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในรูปาวจรภูมิ ในภูมินั้นฆานินทรีย์ไม่เคยเกิด แต่โสมนัสสินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอสัญญสัตตภูมิและอรูปภูมิ ในภูมินั้นฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดและโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๖๖}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ฆานินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ในภูมินั้นฆานินทรีย์ไม่เคยเกิด แต่ อุเปกขินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอสัญญสัตตภูมิ ในภูมินั้นฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดและอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. อุเปกขินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ฆานินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ในภูมินั้นฆานินทรีย์ไม่เคยเกิด แต่ มนินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอสัญญสัตตภูมิ ในภูมินั้นฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. มนินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ฆานินทรียมูลกนัย จบ อิตถินทรียมูลกนัย
อนุ. อิตถินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคย เกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ปุริสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อิตถินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ฯลฯ อิตถินทรียมูลกนัย จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๖๗}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปุริสินทรียมูลกนัย
อนุ. ปุริสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิด ใช่ไหม วิ. เคยเกิด ปฏิ. ชีวิตินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี อนุ. ปุริสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในรูปาวจรภูมิ ในภูมินั้นปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิด แต่โสมนัสสินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอสัญญสัตตภูมิและอรูปภูมิ ในภูมินั้นปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดและโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ปุริสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ในภูมินั้นปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิด แต่ อุเปกขินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอสัญญสัตตภูมิ ในภูมินั้นปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดและอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. อุเปกขินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ปุริสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ในภูมินั้นปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิด แต่ มนินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอสัญญสัตตภูมิ ในภูมินั้นปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๖๘}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปฏิ. มนินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปุริสินทรียมูลกนัย จบ ชีวิตินทรียมูลกนัย
อนุ. ชีวิตินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. เคยเกิด อนุ. ชีวิตินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดมีไหม วิ. ไม่มี ปฏิ. มนินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. เคยเกิด ชีวิตินทรียมูลกนัย จบ โสมนัสสินทรียมูลกนัย
อนุ. โสมนัสสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ในภูมินั้นก็ ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. อุเปกขินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๖๙}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร อนุ. โสมนัสสินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. มนินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ โสมนัสสินทรียมูลกนัย จบ อุเปกขินทรียมูลกนัย
อนุ. อุเปกขินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ฯลฯ มนินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. มนินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อุเปกขินทรียมูลกนัย จบ สัทธินทรียมูลกนัย
อนุ. สัทธินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. มนินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ สัทธินทรียมูลกนัย จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๐}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปัญญินทรียมูลกนัย
อนุ. ปัญญินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด มนินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. มนินทรีย์ในภูมิใดไม่เคยเกิด ปัญญินทรีย์ในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปัญญินทรียมูลกนัย จบ ปัจจนีกปุคคโลกาส จักขุนทรียมูลกนัย
อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด โสตินทรีย์ของ บุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. โสตินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดเคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดเคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น ไม่เคยเกิด แต่จักขุนทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิ อสัญญสัตตภูมิและในอรูปภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและจักขุนทรีย์ก็ไม่เคยเกิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๑}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด อิตถินทรีย์ ฯลฯ ปุริสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ปุริสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น ไม่เคยเกิด แต่จักขุนทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิ อสัญญสัตตภูมิและในอรูปภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและจักขุนทรีย์ก็ไม่เคยเกิด อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในอสัญญสัตตภูมิและอรูปภูมิ จักขุนทรีย์ของบุคคล เหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่ชีวิตินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธา-วาสภูมิ จักขุนทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. ชีวิตินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๒}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในอรูปภูมิ จักขุนทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่อุเปกขินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิและอสัญญสัตตภูมิจักขุนทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. อุเปกขินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. จักขุนทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในอรูปภูมิ จักขุนทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่ เคยเกิด แต่มนินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิและอสัญญสัตตภูมิจักขุนทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด จักขุนทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ จักขุนทรียมูลกนัย จบ ฆานินทรียมูลกนัย
อนุ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด อิตถินทรีย์ของ บุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. อิตถินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๓}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปฏิ. ปุริสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคล เหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่ชีวิตินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธา-วาสภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. ชีวิตินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น ไม่เคยเกิด แต่โสมนัสสินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิอสัญญสัตตภูมิและอรูปภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคล เหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่อุเปกขินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิและอสัญญสัตตภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๔}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปฏิ. อุเปกขินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใชไหม วิ. ใช่ อนุ. ฆานินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคล เหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่มนินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธา-วาสภูมิและอสัญญสัตตภูมิ ฆานินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ฆานินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ฆานินทรียมูลกนัย จบ อิตถินทรียมูลกนัย
อนุ. อิตถินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ของ บุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ปุริสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด อิตถินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ฯลฯ อิตถินทรียมูลกนัย จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๕}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปุริสินทรียมูลกนัย
อนุ. ปุริสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ของ บุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคล เหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่ชีวิตินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธา-วาสภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. ชีวิตินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ปุริสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่โสมนัสสินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิ อสัญญสัตต-ภูมิและอรูปภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ปุริสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคล เหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่อุเปกขินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิและอสัญญสัตตภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและอุเปกขินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๖}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร ปฏิ. อุเปกขินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. ปุริสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในรูปาวจรภูมิและอรูปาวจรภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคล เหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่มนินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธา-วาสภูมิและอสัญญสัตตภูมิ ปุริสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ปุริสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปุริสินทรียมูลกนัย จบ ชีวิตินทรียมูลกนัย
อนุ. ชีวิตินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ของ บุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. เมื่อจิตดวงที่ ๒ ของบุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิเป็นไปอยู่ บุคคลผู้อุบัติอยู่ในอสัญญสัตตภูมิ โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดแต่ชีวิตินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอุปปาทขณะแห่งอุปปัตติจิตของบุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิ โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๗}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร อนุ. ชีวิตินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยกิด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ สัทธินทรีย์ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ชีวิตินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. บุคคลผู้อุบัติอยู่ในอสัญญสัตตภูมิ มนินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมิ นั้นไม่เคยเกิด แต่ชีวิตินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด ในอุปปาทขณะแห่งอุปปัตติจิตของบุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิ มนินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและชีวิตินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ชีวิตินทรียมูลกนัย จบ โสมนัสสินทรียมูลกนัย
อนุ. โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯ สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. เมื่อจิตดวงที่ ๒ ของบุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิเป็นไปอยู่ โสมนัส-สินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิด แต่มนินทรีย์มิใช่ไม่เคยเกิด บุคคลผู้อุบัติอยู่ในสุทธาวาสภูมิและอสัญญสัตตภูมิ โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นไม่เคยเกิดและมนินทรีย์ก็ไม่เคยเกิด ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด โสมนัสสินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ โสมนัสสินทรียมูลกนัย จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๘}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๑๐. อินทรียยมก] ๒. ปวัตติวาร ๑. อุปปาทวาร ๒. อตีตวาร อุเปกขินทรียมูลนัย
อนุ. อุเปกขินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด อุเปกขินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ อุเปกขินทรียมูลกนัย จบ สัทธินทรียมูลกนัย
อนุ. สัทธินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด สัทธินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ สัทธินทรียมูลกนัย จบ ปัญญินทรียมูลกนัย
อนุ. ปัญญินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด มนินทรีย์ของ บุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. มนินทรีย์ของบุคคลใดในภูมิใดไม่เคยเกิด ปัญญินทรีย์ของบุคคลนั้นในภูมินั้นก็ไม่เคยเกิดใช่ไหม วิ. ใช่ ปัญญินทรียมูลกนัย จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๙ หน้า : ๓๗๙}
อรรถกถา
ชั้นตัวบทอรรถกถาอธิบายพระไตรปิฎกอรรถกถายึดที่ข้อ ๓๗๙ ซึ่งครอบมาถึงข้อที่กำลังอ่าน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาอินทริยยมก
บัดนี้เป็นการพรรณนาอินทริยยมก ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงในลำดับต่อจากธรรมยมก เพราะทรงรวบรวมธรรมทั้งหลายมีกุศลธรรมเป็นต้น ที่พระองค์ทรงแสดงแล้วในมูลยมกเหล่านั้นให้เป็นส่วนหนึ่ง ด้วยอำนาจแห่งธรรมที่ได้อยู่ ในอินทริยยมกนั้นพึงทราบการกำหนดพระบาลี โดยนัยที่กล่าวแล้วในขันธยมกเป็นต้น.
ก็แม้ในอินทริยยมกนี้ มหาวาระ ๓ มีปัณณัตติวาระเป็นต้น และอนันตรวาระ ที่เหลือก็เป็นเช่นกับที่มาแล้วในยมกทั้งหลายมีขันธยมกเป็นต้นพร้อมด้วยประเภทแห่งกาลเป็นต้น แต่ว่ายมกทั้งหลายมีมากกว่าธาตุยมกเพราะความที่แห่งอินทรีย์ทั้งหลายมีมาก ก็ท่านไม่ประกอบ ชิวหายตนะและกายายตนะกับด้วยจักขวายตนะและจักขุธาตุ ในนัยอันมีจักขวายตนะและจักขุธาตุเป็นมูล ในปุคคลวาระเป็นต้น ในหนหลัง และไม่ถือเอายมกทั้งหลาย มีชิวหายตนะและกายายตนะเป็นมูล ฉันใดแม้ในอินทริยยมกนี้ ท่านก็ไม่ประกอบชิวหินทรีย์และกายินทรีย์ ในนัยอันมีจักขุนทรีย์เป็นมูล และไม่ถือเอายมกทั้งหลายที่มีชิวหินทรีย์และกายินทรีย์เป็นมูล ฉันนั้น
พึงทราบเหตุในการไม่ถือเอายมกทั้งหลายเหล่านั้น ตามนัยที่ท่านกล่าวไว้แล้วในยมกนั้นนั่นแหละ.
ส่วนมนินทรีย์ พึงทราบว่า ท่านประกอบแล้วด้วยมูลทั้งหลายมีจักขุนทรีย์เป็นมูลเป็นต้น ฉันใด แม้กับมูลทั้งหลายมีอิตถินทรีย์เป็นมูล ก็ฉันนั้นนั่นแหละ มนินทรีย์ย่อมถึงการประกอบ เพราะเหตุใด เพราะเหตุนั้น พึงทราบว่า ท่านไม่ประกอบแล้ว โดยลำดับ บทที่วางไว้ (แต่) ประกอบไว้ในที่สุดกับมูลทั้งหลายมีจักขนุทรีย์เป็นต้น แม้ทั้งหมด.
ท่านประกอบอิตถินทรีย์กับจักขุนทริย์, ปุริสินทรีย์กับจักขุนทรีย์, ชีวิตินทรีย์กับจักขุนทรีย์, สุขินทรีย์ ทุกขินทรีย์ โทมนัสสินทรีย์ไม่มีในปฏิสนธิ เพราะเหตุนั้นท่านจึงไม่ถือเอา.
โสมนัสสินทริย์ อุเบกขินทรีย์ ท่านถือเอาแล้วในปฏิสนธิ เพราะเกิดมีพร้อมกับการเกิดขึ้น อินทรีย์ ๕ อย่างมีสัทธินทรีย์เป็นต้นก็เหมือนอย่างนั้นอินทรีย์ที่เป็นโลกุตตร ๓ อย่าง ท่านก็ไม่ถือเอา เพราะไม่มีในปฏิสนธิ อินทรีย์เหล่าใดท่านถือเอาแล้วด้วยอำนาจแห่งอินทรีย์เหล่านั้นพึงทราบการนับยมกในนัยอันมีจักขุนทรีย์เป็นมูลในอินทริยยมกนี้ ด้วยประการฉะนี้ ก็ในที่มี้พึงทราบการนับยมกในนัยอันมีจักขุทรีย์เป็นมูลในที่นี้ฉันใด ในที่ทั้งปวงก็ฉันนั้นพึงทราบการกำหนดพระบาลีในวาระทั้งหลายอย่างนี้ก่อนว่า ก็ยมกเหล่าใดที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงถือเอาแล้วควรนับยมกทั้งหลายด้วยสามารถแห่งยมกเหล่านั้น.
อีกอย่างหนึ่ง เมื่อนับ พึงนับด้วยสามารถแห่งโมฆะปุจฉา.
ก็ในการวินิจฉัยเนื้อความนี้ พึงทราบนัยมุขนี้ดังต่อไปนี้.
คำว่า สจกฺขุกานํ น อิตฺถีนํ ท่านกล่าวแล้วด้วยสามารถแห่งสัตว์ทั้งหลายที่มีรูป มีพรหมปาริสัชชาเป็นต้น และด้วยสามารถแห่งบุรุษเพศและผู้ไม่มีเพศ เพราะว่าอิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดแก่พรหม บุรุษเพศ และผู้ไม่มีเพศเหล่านั้น.
คำว่า สจกฺขุกานํ น ปุริสานํ ท่านกล่าวแล้วด้วยสามารถแห่งรูปพรหมด้วย แห่งสตรีเพศและบุคคลผู้ไม่มีเพศด้วย เพราะว่า ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดแก่รูปพรหม สตรีและผู้ไม่มีเพศเหล่านั้น.
คำว่า อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ชีวิตินฺทริยํ อุปฺปชฺชติ ท่านกล่าวหมายเอาสัตว์ทั้งหลายในเอกโวการภพ จตุโวการภพและในกามธาตุ.
คำว่า สจกฺขุกานํ วินา โสมนสฺเสน ท่านกล่าวแล้วด้วยสามารถแห่งบุคคลผู้ปฏิสนธิด้วยมหาวิบากปฏิสนธิ ๔ ที่เกิดพร้อมด้วยอุเบกขา.
คำว่า สจกฺขุกานํ วินา อุเปกฺขาย ท่านกล่าวด้วยสามารถแห่งบุคคลผู้ปฏิสนธิพร้อมด้วยโสมนัส.
คำว่า อุเปกฺขาย อจกฺขุกานํ ท่านกล่าวด้วยสามารถแห่งอเหตุกปฏิสนธิ.
คำว่า อเหตุกานํ ท่านกล่าวแล้วเพราะความไม่มีแห่งอินทรีย์ทั้งหลายมีสัทธินทรีย์เป็นต้น กับด้วยอเหตุกปฏิสนธิ.
จริงอยู่ ในอเหตุกปฏิสนธิ ย่อมไม่มีศรัทธา สติ ปัญญาแน่นอน แต่สมาธิและวิริยะ ย่อมไม่ถึงความเป็นอินทรีย์.
คำว่า สเหตุกานํ อจกฺขุกานํ ท่านกล่าวแล้วด้วยอำนาจคัพภเสยยกสัตว์ และพรหมที่ไม่มีรูป ก็พวกสเหตุกะอื่นชื่อว่า อจกฺขุโก = ไม่มีจักขุ ย่อมไม่มี.
คำว่า สจกฺขุกานํ อเหตุกานํ ท่านกล่าวหมายเอาสัตว์ในอบายด้วยสามารถแห่งโอปปาติกะ.
คำว่า สจกฺขุกานํ ญาณวิปฺปยุตฺตานํ ท่านกล่าวหมายเอาสัตว์ที่ปฏิสนธิด้วยเหตุสอง ในกามธาตุ.
คำว่า สจกฺขุกานํ ญาณสมฺปยุตฺตานํ กล่าวหมายเอารูปพรหมด้วย เทวดาและมนุษย์ในกามาวจรด้วย.
คำว่า ญาณสมฺปยุตฺตานํ อจกฺขุกานํ ท่านกล่าวหมายเอาอรูปพรหม และติเหตุกสัตว์ผู้เกิดในครรภ์.
ในชีวิตินทรีย์มูล คำว่า วินา โสมนสฺเสน อุปฺปชฺชนฺตานํ ท่านกล่าวหมายเอาชีวิตินทรีย์แม้ทั้งสองอย่าง.
คำว่า ปวตฺเต โสมนสฺสวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ ท่านกล่าวหมายเอาอรูปชีวิตินทรีย์.
พึงทราบการประกอบ ชีวิตินทรีย์ด้วยสามารถปฏิสนธิและปวัตติ แม้ในที่ทั้งปวงโดยนัยนี้แม้ในมูลทั้งหลายมีโสมนัสสินทรีย์เป็นมูลเป็นต้น พึงถือเอาเนื้อความด้วยสามารถแห่งปฏิสนธิและปวัตตินั่นแหละแต่ในปฏิโลมนัย ในนิโรธวาระ พึงทราบการเกิด การไม่เกิด การดับและการไม่ดับ ในจุติ ปฏิสนธิและปวัตติแม้ทั้ง ๓ กาลด้วยสามารถแห่งธรรมทั้งหลายเหล่านั้นด้วย เหล่าอื่นด้วยตามที่ได้.
ในอนาคตวาระ คำว่า เอเตเนว ภาเวน ดังนี้ อธิบายว่า ด้วยการถือเอาปุริสปฏิสนธินั่นแหละ เพราะไม่ถึงซึ่งอิตถีภาวะ ในลำดับด้วยปุริสภาวะนั้นนั่นแหละ.
คำวิสัชนาว่า กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ อธิบายว่า บุรุษใดถือเอาแล้วซึ่งปฏิสนธิในภพไรๆ ไม่ถึงแล้วซึ่งอิตถีภาวะ จักปรินิพพานเทียว (หมายความว่าเกิดในภพใดด้วยเพศใด จักปรินิพพานด้วยเพศนั้นในภพนั้น)
แม้ในปัญหาที่สองก็นัยนี้ ก็บทว่า มนินทรีย์ด้วยไม่เกิดในภังคขณะแห่งอุปัตติจิตของสุทธาวาสพรหม ดังนี้ในอดีตวาระด้วยปัจจุบันวาระ (ปัจจุปันนาตีตวาระ) อธิบายว่า บัณฑิตไม่ถือเอาเนื้อความด้วยอำนาจการก้าวล่วงอุปาทขณะเหมือนกับในจิตตยมกแต่ควรถือเอาด้วยอำนาจแห่งการไม่เคยเกิดขึ้นในภพนั้น พึงทราบการวินิจฉัยเนื้อความในปวัตติวาระ แม้ทั้งหมดโดยนัยมุขนี้.
ก็ในปริญญาวาระ ท่านแสดงจักขุโสตยมกอย่างเดียวเท่านั้น ในมูลทั้งหลายมีจักขุมูลเป็นต้น ก็เพราะท่านแสดงอินทรีย์ทั้งหลายที่บุคคลไม่ควรกำหนดรู้ ที่เป็นโลกิยอัพยากตะด้วย ที่เจือด้วยโลกิยอัพยากตะด้วย แม้ที่เหลือเหตุนั้นท่านจึงแสดงอินทรีย์ ที่ท่านไม่แสดงเหล่านั้น โดยนัยนี้นั่นเทียว ก็เพราะอกุศลเป็นธรรมอันบุคคลพึงละโดยส่วนเดียวกุศลพึงเจริญโดยส่วนเดียว โลกุตตระอันเป็นอัพยากตะอันบุคคลพึงทำให้แจ้ง เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า ย่อมละโทมนัสสินทรีย์ ย่อมเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ย่อมกระทำให้แจ้งซึ่งอัญญาตาวินทรีย์ก็อัญญินทรีย์บุคคลควรเจริญก็มี ควรทำให้แจ้งก็มี อัญญินทรีย์นั้น ท่านถือเอาด้วยอำนาจการภาวนา (การทำให้เจริญ).
ในคำทั้งหลายเหล่านั้น คำว่า เทฺว ปุคฺคลา ได้แก่ ผู้พร้อมเพรียงด้วยสกทาคามี และผู้พร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรค ในบุคคลทั้งสองนั้น คนหนึ่งชื่อว่า ย่อมไม่ละโทมนัสสินทรีย์ เพราะไม่สามารถตัดขาดได้ คนหนึ่งชื่อว่า ย่อมไม่ละโทมนัส เพราะความที่ท่านละโทมนัสสินทรีย์แล้ว.
บทว่า จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานาติ ได้แก่ย่อมไม่รู้ทั่ว เพราะความที่แห่งท่านไม่สามารถยังมรรคที่ยังไม่เกิดให้เกิดขึ้นได้บัณฑิตพึงทราบเนื้อความในคำวิสัชนาทั้งปวงโดยนัยนี้. อรรถกถาอินทริยยมก จบ.
นิคมคาถา
ก็หญิงชายผู้ใดถึงพร้อมด้วยกิจดำรงอยู่ในโอวาทของพระศาสดาสัมมาสัมพุทธะพระองค์ใดผู้ทำกิจเสร็จแล้วหญิงชายผู้นั้น กำหนดตั้งมั่นในโอวาทของพระจอมมุนีไว้ดีแล้ว ย่อมเป็นผู้ก้าวล่วงอำนาจของพระยายม. พระสัมมาสัมพุทธะผู้ทรงเป็นเทพยิ่งกว่าเทพทั้งปวง ผู้ไม่มีมลทินอันจะนำไปสู่อำนาจของพระยายมเสด็จประทับอยู่ท่ามกลางเทวบริษัทหมู่ใหญ่ในเทวบุรี ทรงประกาศปกรณ์ชื่อว่ายมก ฉันใด ข้าพเจ้า (พระพุทธโฆษาจารย์) ปรารภอรรถกถาแห่งปกรณ์ยมกนั้น เพื่อแสดงวิธีกำหนดพระบาลีและนัยแห่งอรรถในคำปุจฉาวิสัชนา.
บัดนี้ อรรถกถาแห่งปกรณ์นี้นั้นถึงความสำเร็จแล้วด้วยแบบแผนมีประมาณ ๕ ภาณวาร โดยปราศจากอันตรายในโลกที่มีอันตรายมากฉันใด ขอสัตว์ทั้งหลายจงเป็นผู้มีความสำเร็จในหิตานุหิตประโยชน์ พรั่งพร้อมด้วยความสุข และขอมโนรถแม้ทั้งปวงของสรรพสัตว์ทั้งหลายจงถึงความสำเร็จฉันนั้น เทอญ.
อรรถกถาแห่งยมก จบ. -----------------------------------------------------