Paṭhamaupanisāsutta
The Buddha teaches that ethical conduct is the vital cause of the good qualities that lead to awakening.
ฉบับหลวงอุปนิสาสูตรที่ ๑
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
เล่ม ๒๔ · หน้า ๒๙๑ดูกรภิกษุทั้งหลาย อวิปฏิสารชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้ทุศีลมีศีลวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่ออวิปฏิสารไม่มี ความปราโมทย์ชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีอวิปฏิสารวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อความ ปราโมทย์ไม่มี ปีติชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีความปราโมทย์วิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อปีติไม่มี ปัสสัทธิ ชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีปีติวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อปัสสัทธิไม่มี สุขชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มี ปัสสัทธิวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อสุขไม่มี สัมมาสมาธิชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีสุขวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อสัมมาสมาธิไม่มี ยถาภูตญาณทัสนะ ชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีสัมมาสมาธิวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อยถาภูตญาณทัสนะไม่มี นิพพิทาชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มียถาภูตญาณทัสนะวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อนิพพิทาไม่มี วิราคะชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีนิพพิทาวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อวิราคะไม่มี วิมุตติญาณทัสนะชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีวิราคะวิบัติขจัดเสียแล้ว ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนต้นไม้มีกิ่งและใบวิบัติแล้ว แม้กะเทาะของต้นไม้นั้น ย่อมไม่ถึงความบริบูรณ์ แม้เปลือก แม้กะพี้ แม้แก่นของต้นไม้นั้น ก็ย่อมไม่ถึงความบริบูรณ์ ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลาย อวิปฏิสารชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้ทุศีลมีศีลวิบัติขจัดเสียแล้ว เมื่อ อวิปฏิสารไม่มี ความปราโมทย์ชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีวิปฏิสารวิบัติขจัดเสียแล้ว ฯลฯ วิมุตติ ญาณทัสนะชื่อว่ามีเหตุอันบุคคลผู้มีวิราคะวิบัติขจัดเสียแล้ว ฉันนั้นเหมือนกัน ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย อวิปฏิสารของบุคคลผู้มีศีล สมบูรณ์ด้วยศีล ย่อมเป็นธรรมมีเหตุ สมบูรณ์ เมื่ออวิปฏิสารมีอยู่ ความปราโมทย์ของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยอวิปฏิสาร ย่อมเป็นธรรม มีเหตุสมบูรณ์ เมื่อความปราโมทย์มีอยู่ ปีติของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยความปราโมทย์ ย่อมเป็น ธรรมมีเหตุสมบูรณ์ เมื่อปีติมีอยู่ปัสสัทธิของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยปีติ ย่อมเป็นธรรมมีเหตุสมบูรณ์ เมื่อปัสสัทธิมีอยู่ สุขของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยปัสสัทธิ ย่อมเป็นธรรมมีเหตุสมบูรณ์ เมื่อสุขมีอยู่ สัมมาสมาธิของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยสุข ย่อมเป็นธรรมมีเหตุสมบูรณ์เมื่อสัมมาสมาธิมีอยู่ ยถาภูต ญาณทัสนะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยสัมมาสมาธิย่อมเป็นธรรมมีเหตุสมบูรณ์ เมื่อยถาภูตญาณ ทัสนะมีอยู่ นิพพิทาของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยยถาภูตญาณทัสนะ ย่อมเป็นธรรมมีเหตุสมบูรณ์
เล่ม ๒๔ · หน้า ๒๙๒เมื่อนิพพิทามีอยู่วิราคะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยนิพพิทา ย่อมเป็นธรรมมีเหตุสมบูรณ์ เมื่อวิราคะ มีอยู่ วิมุตติญาณทัสนะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยวิราคะ ย่อมเป็นธรรมมีเหตุสมบูรณ์ ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนต้นไม้มีกิ่งและใบสมบูรณ์ แม้กะเทาะของต้นไม้นั้น ก็ย่อมถึงความบริบูรณ์ แม้เปลือก แม้กะพี้ แม้แก่นของต้นไม้นั้น ก็ย่อมถึงความบริบูรณ์ ฉันใด ดูกรภิกษุทั้งหลาย อวิปฏิสารของบุคคลผู้มีศีล สมบูรณ์ด้วยศีล ย่อมเป็นธรรมมีเหตุ สมบูรณ์ เมื่ออวิปฏิสารมีอยู่ ความปราโมทย์ของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยอวิปฏิสาร ย่อมเป็นธรรม มีเหตุสมบูรณ์ ฯลฯ วิมุตติญาณทัสนะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยวิราคะ ย่อมเป็นธรรมมีเหตุสมบูรณ์ ฉันนั้นเหมือนกัน ฯ
จบสูตรที่ ๓
- 0.1
Aṅguttara Nikāya 11.3
Numbered Discourses 11.3
- 0.2
1. Nissayavagga
1. Dependence
Paṭhamaupanisāsutta
Vital Conditions (1st)
- 1.1
“Dussīlassa, bhikkhave, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro.
“Mendicants, an unethical person, who lacks ethics, has destroyed a vital condition for having no regrets.
- 1.2
Avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṁ hoti pāmojjaṁ.
When there are regrets, one who has regrets has destroyed a vital condition for joy.
- 1.3
Pāmojje asati pāmojjavipannassa hatūpanisā hoti pīti.
When there is no joy, one who lacks joy has destroyed a vital condition for rapture.
- 1.4
Pītiyā asati pītivipannassa hatūpanisā hoti passaddhi.
When there is no rapture, one who lacks rapture has destroyed a vital condition for tranquility.
- 1.5
Passaddhiyā asati passaddhivipannassa hatūpanisaṁ hoti sukhaṁ.
When there is no tranquility, one who lacks tranquility has destroyed a vital condition for bliss.
- 1.6
Sukhe asati sukhavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi.
When there is no bliss, one who lacks bliss has destroyed a vital condition for right immersion.
- 1.7
Sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṁ hoti yathābhūtañāṇadassanaṁ.
When there is no right immersion, one who lacks right immersion has destroyed a vital condition for true knowledge and vision.
- 1.8
Yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpanisā hoti nibbidā.
When there is no true knowledge and vision, one who lacks true knowledge and vision has destroyed a vital condition for disillusionment.
- 1.9
Nibbidāya asati nibbidāvipannassa hatūpaniso hoti virāgo.
When there is no disillusionment, one who lacks disillusionment has destroyed a vital condition for dispassion.
- 1.10
Virāge asati virāgavipannassa hatūpanisaṁ hoti vimuttiñāṇadassanaṁ.
When there is no dispassion, one who lacks dispassion has destroyed a vital condition for knowledge and vision of freedom.
- 2.1
Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṁ gacchati, tacopi … pheggupi … sāropi na pāripūriṁ gacchati.
Suppose there was a tree that lacked branches and foliage. Its shoots, bark, softwood, and heartwood would not grow to fullness.
- 2.2
Evamevaṁ kho, bhikkhave, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro,
In the same way, an unethical person, who lacks ethics, has destroyed a vital condition for having no regrets.
- 2.3
avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṁ hoti pāmojjaṁ …pe…
When there are regrets, one who has regrets has destroyed a vital condition for joy. …
- 2.4
vimuttiñāṇadassanaṁ.
When there is no dispassion, one who lacks dispassion has destroyed a vital condition for knowledge and vision of freedom.
- 3.1
Sīlavato, bhikkhave, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro,
An ethical person, who has fulfilled ethics, has fulfilled a vital condition for not having regrets.
- 3.2
avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṁ hoti pāmojjaṁ,
When there are no regrets, one who has no regrets has fulfilled a vital condition for joy.
- 3.3
pāmojje sati pāmojjasampannassa upanisasampannā hoti pīti,
When there is joy, one who has fulfilled joy has fulfilled a vital condition for rapture.
- 3.4
pītiyā sati pītisampannassa upanisasampannā hoti passaddhi,
When there is rapture, one who has fulfilled rapture has fulfilled a vital condition for tranquility.
- 3.5
passaddhiyā sati passaddhisampannassa upanisasampannaṁ hoti sukhaṁ,
When there is tranquility, one who has fulfilled tranquility has fulfilled a vital condition for bliss.
- 3.6
sukhe sati sukhasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi,
When there is bliss, one who has fulfilled bliss has fulfilled a vital condition for right immersion.
- 3.7
sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṁ hoti yathābhūtañāṇadassanaṁ,
When there is right immersion, one who has fulfilled right immersion has fulfilled a vital condition for true knowledge and vision.
- 3.8
yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampannā hoti nibbidā,
When there is true knowledge and vision, one who has fulfilled true knowledge and vision has fulfilled a vital condition for disillusionment.
- 3.9
nibbidāya sati nibbidāsampannassa upanisasampanno hoti virāgo,
When there is disillusionment, one who has fulfilled disillusionment has fulfilled a vital condition for dispassion.
- 3.10
virāge sati virāgasampannassa upanisasampannaṁ hoti vimuttiñāṇadassanaṁ.
When there is dispassion, one who has fulfilled dispassion has fulfilled a vital condition for knowledge and vision of freedom.
- 4.1
Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṁ gacchati, tacopi … pheggupi … sāropi pāripūriṁ gacchati.
Suppose there was a tree that was complete with branches and foliage. Its shoots, bark, softwood, and heartwood would grow to fullness.
- 4.2
Evamevaṁ kho, bhikkhave, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro,
In the same way, an ethical person, who has fulfilled ethics, has fulfilled a vital condition for not having regrets.
- 4.3
avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṁ hoti …pe…
When there are no regrets, one who has no regrets has fulfilled a vital condition for joy. …
- 4.4
vimuttiñāṇadassanan”ti.
When there is dispassion, one who has fulfilled dispassion has fulfilled a vital condition for knowledge and vision of freedom.”
- 4.5
Tatiyaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
an11.3 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ