Antevāsikasutta
One with no “student” and no “teacher” dwells in happiness. Here the Buddha plays with the Pali words such that “student” means “one who dwells within” and “teacher” means “one who assails”.
ฉบับหลวงอนันเตวาสิกานาจริยสูตร
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอยู่ประพฤติพรหมจรรย์นี้อันไม่มีอันเตวาสิก ไม่มีอาจารย์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังมีอันเตวาสิก ยังมีอาจารย์อยู่เป็นทุกข์ไม่สำราญ ส่วนภิกษุไม่มีอันเตวาสิก ไม่มีอาจารย์ อยู่เป็นสุขสำราญ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุยังมีอันเตวาสิก ยังมีอาจารย์ ย่อมอยู่เป็นทุกข์ไม่สำราญเป็นไฉน ธรรมทั้งหลายอันเป็นบาป เป็นอกุศล คือ ความดำริอันฟุ้งซ่านอันเป็นเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพ ย่อมบังเกิดขึ้นแก่ภิกษุในศาสนานี้เพราะเห็นรูปด้วยจักษุ อกุศลธรรมเหล่านั้นย่อมสิงอยู่ภายในของภิกษุนั้น เพราะอกุศลธรรมสิงอยู่ภายในของภิกษุนั้น เหตุนั้นเราจึงเรียกภิกษุนั้นว่ามีอันเตวาสิก เพราะอกุศลธรรมอันลามกเหล่านั้นย่อมครอบงำภิกษุนั้น เหตุนั้นเราจึงเรียกภิกษุนั้นว่ามีอาจารย์ อีกประการหนึ่ง อกุศลธรรมอันลามกคือความดำริอันฟุ้งซ่าน เป็นเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพ ย่อมเกิดขึ้นแก่ภิกษุเพราะฟังเสียงด้วยหู … เพราะสูดกลิ่นด้วยจมูก … เพราะลิ้มรสด้วยลิ้น … เพราะถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย …เพราะรู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจ อกุศลธรรมเหล่านั้นสิงอยู่ภายในของภิกษุนั้น เพราะอกุศลธรรมอันลามกเหล่านั้นสิงอยู่ภายในของภิกษุนั้น เหตุนั้นเราจึงเรียกภิกษุนั้นว่า มีอันเตวาสิก เพราะอกุศลธรรมอันลามกเหล่านั้นย่อมครอบงำภิกษุนั้น เหตุนั้นเราจึงเรียกภิกษุนั้นว่า มีอาจารย์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีอันเตวาสิก มีอาจารย์ ย่อมอยู่เป็นทุกข์ ไม่สำราญ อย่างนี้แล ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุผู้ไม่มีอันเตวาสิก ไม่มีอาจารย์ ย่อมอยู่เป็นสุข สำราญอย่างไร ดูกรภิกษุทั้งหลาย อกุศลธรรมอันลามก คือ ความดำริที่ฟุ้งซ่าน เป็นเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพ ไม่เกิดขึ้นแก่ภิกษุในธรรมวินัยนี้เพราะเห็นรูปด้วยจักษุ อกุศลธรรมอันลามกเหล่านั้น ไม่สิงอยู่ในภายในของภิกษุนั้น เพราะอกุศลธรรมอันลามกไม่สิงอยู่ในภายในของภิกษุนั้น เหตุนั้นเราจึงเรียกภิกษุนั้นว่า ไม่มีอันเตวาสิก เพราะอกุศลธรรมอันลามกไม่ครอบงำภิกษุนั้นเหตุนั้น เราจึงเรียกภิกษุนั้นว่า ไม่มีอาจารย์ อกุศลธรรมอันลามก คือ ความดำริอันฟุ้งซ่านเป็นเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพ ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่ภิกษุเพราะฟังเสียงด้วยหู … เพราะสูดกลิ่นด้วยจมูก … เพราะลิ้มรสด้วยลิ้น … เพราะถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย … เพราะรู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจ อกุศลธรรมอันลามกเหล่านั้นไม่สิงอยู่ในภายในของภิกษุนั้น เพราะอกุศลธรรมอันลามกไม่สิงอยู่ในภายในของภิกษุนั้น เหตุนั้นเราจึงเรียกภิกษุนั้นว่า ไม่มีอันเตวาสิก เพราะอกุศลธรรมอันลามกไม่ครอบงำภิกษุนั้น เหตุนั้นเราจึงเรียกภิกษุนั้นว่า ไม่มีอาจารย์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ไม่มีอันเตวาสิก ไม่มีอาจารย์ ย่อมอยู่เป็นสุขสำราญ ด้วยประการอย่างนี้แล ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอยู่ประพฤติพรหมจรรย์อันไม่มีอันเตวาสิก ไม่มีอาจารย์ ดังนี้ ภิกษุผู้มีอันเตวาสิก มีอาจารย์ ย่อมอยู่เป็นทุกข์ ไม่สำราญ (ส่วน) ผู้ไม่มีอันเตวาสิก ไม่มีอาจารย์ ย่อมอยู่เป็นสุขสำราญ ดังนี้แล ฯ
จบสูตรที่ ๖
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 35.151
Linked Discourses 35.151
- 0.2
15. Navapurāṇavagga
15. The Old and the New
Antevāsikasutta
A Resident Pupil
- 1.1
“Anantevāsikamidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ vussati anācariyakaṁ.
“Mendicants, this spiritual life is lived without a resident pupil and without a teaching master.
- 1.2
Santevāsiko, bhikkhave, bhikkhu sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharati.
A mendicant who lives with a resident pupil and a teaching master lives in suffering and discomfort.
- 1.3
Anantevāsiko, bhikkhave, bhikkhu anācariyako sukhaṁ phāsu viharati.
A mendicant who lives without a resident pupil and a teaching master lives in happiness and comfort.
- 1.4
Kathañca, bhikkhu, santevāsiko sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharati?
And how does a mendicant who lives with a resident pupil and a teaching master live in suffering and discomfort?
- 1.5
Idha, bhikkhave, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojaniyā.
When a mendicant sees a sight with their eyes, bad, unskillful phenomena arise: memories and thoughts that tighten the fetters.
- 1.6
Tyāssa anto vasanti, antassa vasanti pāpakā akusalā dhammāti.
Those qualities reside within. Since they have bad unskillful qualities residing within,
- 1.7
Tasmā santevāsikoti vuccati.
they’re said to have a resident pupil.
- 1.8
Te naṁ samudācaranti, samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.
Those qualities master them. Since they’re mastered by bad unskillful qualities,
- 1.9
Tasmā sācariyakoti vuccati …pe….
they’re said to have a teaching master.
- 2.1
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno jivhāya rasaṁ sāyitvā uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojaniyā.
Furthermore, when a mendicant hears … smells … tastes … touches …
- 2.2
Tyāssa anto vasanti, antassa vasanti pāpakā akusalā dhammāti.
- 2.3
Tasmā santevāsikoti vuccati.
- 2.4
Te naṁ samudācaranti, samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti. Tasmā sācariyakoti vuccati …pe….
- 3.1
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno manasā dhammaṁ viññāya uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojaniyā.
knows an idea with their mind, bad, unskillful phenomena arise: memories and thoughts that tighten the fetters.
- 3.2
Tyāssa anto vasanti, antassa vasanti pāpakā akusalā dhammāti.
Those qualities reside within. Since they have bad unskillful qualities residing within,
- 3.3
Tasmā santevāsikoti vuccati.
they’re said to have a resident pupil.
- 3.4
Te naṁ samudācaranti, samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.
Those qualities master them. Since they’re mastered by bad unskillful qualities,
- 3.5
Tasmā sācariyakoti vuccati.
they’re said to have a teaching master.
- 3.6
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu santevāsiko sācariyako dukkhaṁ, na phāsu viharati.
That’s how a mendicant who lives with a resident pupil and a teaching master lives in suffering and discomfort.
- 4.1
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu anantevāsiko anācariyako sukhaṁ phāsu viharati?
And how does a mendicant who lives without a resident pupil and a teaching master live in happiness and comfort?
- 4.2
Idha, bhikkhave, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā na uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojaniyā.
When a mendicant sees a sight with their eyes, bad, unskillful phenomena don’t arise: memories and thoughts that tighten the fetters.
- 4.3
Tyāssa na anto vasanti, nāssa anto vasanti pāpakā akusalā dhammāti.
Those qualities don’t reside within. Since they don’t have bad unskillful qualities residing within,
- 4.4
Tasmā anantevāsikoti vuccati.
they’re said to not have a resident pupil.
- 4.5
Te naṁ na samudācaranti, na samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.
Those qualities don’t master them. Since they’re not mastered by bad unskillful qualities,
- 4.6
Tasmā anācariyakoti vuccati …pe….
they’re said to not have a teaching master.
- 5.1
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno jivhāya rasaṁ sāyitvā na uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojaniyā.
Furthermore, when a mendicant hears … smells … tastes … touches …
- 5.2
Tyāssa na anto vasanti, nāssa anto vasanti pāpakā akusalā dhammāti.
- 5.3
Tasmā anantevāsikoti vuccati.
- 5.4
Te naṁ na samudācaranti, na samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti. Tasmā anācariyakoti vuccati …pe….
- 6.1
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno manasā dhammaṁ viññāya na uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojaniyā.
knows an idea with their mind, bad, unskillful phenomena don’t arise: memories and thoughts that tighten the fetters.
- 6.2
Tyāssa na anto vasanti, nāssa anto vasanti pāpakā akusalā dhammāti.
Those qualities don’t reside within. Since they don’t have bad unskillful qualities residing within,
- 6.3
Tasmā anantevāsikoti vuccati.
they’re said to not have a resident pupil.
- 6.4
Te naṁ na samudācaranti, na samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.
Those qualities don’t master them. Since they’re not mastered by bad unskillful qualities,
- 6.5
Tasmā anācariyakoti vuccati.
they’re said to not have a teaching master.
- 6.6
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu anantevāsiko anācariyako sukhaṁ phāsu viharati.
That’s how a mendicant who lives without a resident pupil and a teaching master lives in happiness and comfort.
- 6.7
Anantevāsikamidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ vussati.
This spiritual life is lived without a resident pupil and without a teaching master.
- 6.8
Anācariyakaṁ santevāsiko, bhikkhave, bhikkhu sācariyako dukkhaṁ, na phāsu viharati.
A mendicant who lives with a resident pupil and a teaching master lives in suffering and discomfort.
- 6.9
Anantevāsiko, bhikkhave, bhikkhu anācariyako sukhaṁ phāsu viharatī”ti.
A mendicant who lives without a resident pupil and a teaching master lives in happiness and comfort.”
- 6.10
Chaṭṭhaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn35.151 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ